Σε «κλίμα βαθιάς συγκίνησης και εθνικής ανάτασης» πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη η συνάντηση του προέδρου της Βουλής των Ελλήνων, Νικήτα Κακλαμάνη, με τον αρχιεπίσκοπο Αμερικής Ελπιδοφόρο, στο πλαίσιο των εορταστικών εκδηλώσεων για την Εθνική Παλιγγενεσία και την καθιερωμένη παρέλαση στην 5η Λεωφόρο. Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση του ελληνικού Κοινοβουλίου, η συνάντηση στην έδρα της Αρχιεπισκοπής, αποτέλεσε μια «ηχηρή υπενθύμιση της αδιάρρηκτης ενότητας μεταξύ του ελληνικού κράτους, της Εκκλησίας και του απόδημου Ελληνισμού».

Ο κ. Κακλαμάνης μετέφερε την ευγνωμοσύνη της Βουλής των Ελλήνων προς την ομογένεια, χαρακτηρίζοντάς την ως τον «πιο ισχυρό και ειλικρινή πρεσβευτή της Ελλάδας στο εξωτερικό». Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο Κυπριακό ζήτημα, με τον πρόεδρο της Βουλής να υπογραμμίζει την ανάγκη, η διεθνής κοινότητα να επιδείξει την ίδια ευαισθησία που δείχνει σε σύγχρονες κρίσεις (Ουκρανία) και για την 50ετή παράνομη κατοχή της Κύπρου.

«Η Ελλάδα και η ομογένεια παραμένουν στη σωστή πλευρά της ιστορίας, διεκδικώντας το δίκαιο και την ελευθερία, αλλά δεν θεωρώ όμως ότι είναι σωστό ο πολιτισμένος δυτικός κόσμος, 50 χρόνια τώρα, να κάνει ότι δεν βλέπει και δεν ακούει, ότι κάποιος άλλος στρατός κατοχής κρατάει μια χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης κομμένη στα δύο», τόνισε χαρακτηριστικά.

Από την πλευρά του, ο αρχιεπίσκοπος Ελπιδοφόρος εξήρε το ρόλο της ομογένειας, ως μιας δύναμης επιδραστικής και αφοσιωμένης στα ιδανικά της δημοκρατίας και της ελευθερίας. Αναφέρθηκε στη συγκλονιστική υπερηφάνεια που επιδεικνύουν οι νέες γενιές Ελληνοαμερικανών, οι οποίοι, παρά την απόσταση και το πέρασμα των δεκαετιών, διατηρούν άσβεστη τη φλόγα της ελληνικής καταγωγής τους.

Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση της Βουλής, η φετινή επίσκεψη του Ν. Κακλαμάνη -η πρώτη προέδρου της Βουλής μετά από 18 έτη στις ΗΠΑ- συνέπεσε με μια ιστορική συγκυρία τριπλού εορτασμού:

Με τη συμμετοχή χιλιάδων ομογενών, δεκάδων συλλόγων, κοινοτήτων, σχολείων και οργανώσεων από τη Νέα Υόρκη, το Νιου Τζέρσεϊ, το Κονέκτικατ, τον Καναδά και την Ελλάδα πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 26 Απριλίου στην 5η Λεωφόρο του Μανχάταν η μεγάλη ελληνική παρέλαση για την 205η επέτειο της Ελληνικής Ανεξαρτησίας, επιβεβαιώνοντας για μία ακόμη χρονιά τον συμβολικό χαρακτήρα της κορυφαίας εκδήλωσης του απόδημου ελληνισμού.

Η παρέλαση ξεκίνησε στη 1:30 το μεσημέρι υπό την αιγίδα της Ομοσπονδίας Ελληνικών Σωματείων Μείζονος Νέας Υόρκης, με πρόεδρο της φετινής διοργάνωσης τον Λου Κάτσο, αντιπροέδρους τους Γιάννη Στρουμπάκη, Γιώργο Παραλέμο, Γιώργο Βενιζέλο και Γιώργο Μειντάση, εκτελεστική διευθύντρια τη Γεωργία Κοντζαμάνη και υπεύθυνο διοικητικής υποστήριξης τον Σταύρο Παπαγερμανό.

Μεγάλοι τελετάρχες της φετινής παρέλασης ήταν ο επιχειρηματίας Τζον Κατσιματίδης και ο εφοπλιστής Νικόλας Τσάκος, ενώ ως οργανωτικοί τελετάρχες τιμήθηκαν η οργάνωση Hellenic Initiative και η Capital Link του Νικόλα και Όλγας Μπορνόζη. Τιμητικοί τελετάρχες ανακηρύχθηκαν ο Μητροπολίτης Καλαβρύτων Ιερώνυμος και ο πολιτικός διοικητής του Αγ. Όρους στρατηγός ε.α. Αλκιβιάδης Στεφανής.

Την παρέλαση άνοιξε η έφιππη φρουρά της Αστυνομίας της Νέας Υόρκης, ακολουθούμενη από το λάβαρο της Ομοσπονδίας και τις σημαίες Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς και από ιστορικά λάβαρα της Ελληνικής Επανάστασης, μεταξύ αυτών των Καλαβρύτων, της Καλαμάτας, της Μάνης, της Εξόδου του Μεσολογγίου, της Κρήτης, του Πόντου και του Ρήγα Φεραίου. Στην ίδια ενότητα συμμετείχαν εκπρόσωποι των κυβερνήσεων των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας, καθώς και επίσημοι προσκεκλημένοι.

Ιδιαίτερη συγκίνηση προκάλεσε η παρουσία των Ευζώνων της Προεδρικής Φρουράς που με τον κρότο από τα καρφιά των τσαρουχιών τους προκάλεσαν δέος στους θεατές. Οι Εύζωνες παρέλασαν περήφανοι θυμίζοντας τους αθάνατους ήρωες του '21 και καταχειροκροτήθηκαν καθ' όλη τη διαδρομή. Ξεχωριστή ήταν επίσης η μεταφορά της σημαίας της Ακρόπολης από αριστούχους μαθητές ελληνικών κοινοτήτων.

Από τις αντιφατικές δηλώσεις για την ΑΟΖ μέχρι τους συμβολισμούς στο Μέγαρο Μαξίμου, η παρουσία του Αλβανού πρωθυπουργού ανέδειξε τα όρια της ελληνοαλβανικής προσέγγισης και τα ελλείμματα θεσμικού σεβασμού απέναντι στην Ελλάδα.

Του Αντώνη Μπέζα*

Η πρόσφατη παρουσία του Έντι Ράμα στην Αθήνα, με αφορμή τη συμμετοχή του στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, δεν αποτέλεσε απλώς μία ακόμη διπλωματική επίσκεψη. Αντιθέτως, ανέδειξε με σαφήνεια ένα βαθύτερο πρόβλημα: την αντίληψη που έχει η αλβανική ηγεσία για τη φύση των ελληνοαλβανικών σχέσεων και –κυρίως– τα όρια του σεβασμού προς την Ελλάδα.

Ο Αλβανός πρωθυπουργός επιχειρεί συστηματικά να επαναπροσδιορίσει την ατζέντα των διμερών σχέσεων με όρους που εξυπηρετούν πρωτίστως την εσωτερική του πολιτική και λιγότερο την ουσιαστική επίλυση των εκκρεμοτήτων. Είτε πρόκειται για τις δηλώσεις περί οριοθέτησης ΑΟΖ –τις οποίες η Αθήνα αναγκάστηκε να διαψεύσει– είτε για την επιλεκτική «συγγνώμη» που συνοδεύεται από επαναλαμβανόμενες προκλήσεις, είτε για τη γνωστή φράση «ό,τι έγινε, έγινε», η στάση Ράμα αποτυπώνει μια λογική επικοινωνιακής διαχείρισης και όχι ειλικρινούς διπλωματίας.

Ωστόσο, το πιο προβληματικό στοιχείο της επίσκεψης δεν ήταν οι δηλώσεις, αλλά η εικόνα. Η εμφάνιση τουκ. Ράμα στο Μέγαρο Μαξίμου, με τρόπο που αποκλίνει από τους στοιχειώδεις κανόνες διπλωματικής ευπρέπειας, δεν μπορεί να εκληφθεί ως απλή ιδιορρυθμία προσωπικού στυλ. Στην πολιτική –και ιδιαίτερα στη διπλωματία– οι συμβολισμοί έχουν βαρύνουσα σημασία. Και όταν ένας πρωθυπουργός άλλης χώρας επιλέγει να εμφανιστεί σε έναν από τους κορυφαίους θεσμικούς χώρους της ελληνικής δημοκρατίας με τρόπο που υποβαθμίζει την περίσταση, τότε το μήνυμα είναι σαφές: δεν πρόκειται απλώς για υποτίμηση του θεσμικού βάρους του συνομιλητή του, αλλά για μια στάση που αντανακλά ευρύτερη έλλειψη σεβασμού προς το ίδιο το ελληνικό κράτος και τους θεσμούς του, και τελικά την ίδια την Ελλάδα ως πολιτική οντότητα.

Νέο κεφάλαιο στις ελληνοαλβανικές σχέσεις: συνάντηση Γεραπετρίτη – Ferit Hoxha στο Delphi Economic Forum

Στο περιθώριο του Delphi Economic Forum, συναντήθηκα με τον Υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας, Γιώργο Γεραπετρίτη, για να συνεχίσουμε τον εποικοδομητικό και προσανατολισμένο στο μέλλον διάλογό μας σχετικά με τις αλβανικο-ελληνικές σχέσεις.

Με βάση τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε νωρίτερα σήμερα στην Αθήνα μεταξύ των Πρωθυπουργών μας, επαναβεβαιώσαμε την κοινή μας δέσμευση να προωθήσουμε τη διμερή συνεργασία σε πνεύμα αμοιβαίας εμπιστοσύνης, καλής γειτονίας και στρατηγικής εταιρικής σχέσης, με σταθερή αναφορά στο κοινό μας ευρωπαϊκό μέλλον και τη συμμαχική αλληλεγγύη στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.

Για τον σκοπό αυτό, συμφωνήσαμε να προχωρήσουμε ενεργά και ουσιαστικά σε όλα τα επίπεδα, με εξειδικευμένες ομάδες, ώστε να αντιμετωπίσουμε εκκρεμή ζητήματα και να εργαστούμε για ισορροπημένες και διαρκείς λύσεις προς όφελος και των δύο χωρών μας και των πολιτών μας, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στις διμερείς σχέσεις μας. Η αξιοποίηση του πλήρους δυναμικού της συνεργασίας μας αποτελεί, από μόνη της, άμεση επένδυση στη φιλία και τη συνεργασία μας, αλλά και στη σταθερότητα, την ευημερία και ένα κοινό ευρωπαϊκό μέλλον για την περιοχή μας.

Παράλληλα, συμφωνήσαμε να αξιοποιήσουμε κάθε ευκαιρία για την ενίσχυση του πολιτικού διαλόγου και την επέκταση της οικονομικής συνεργασίας, ιδίως στους τομείς της ενέργειας, των υποδομών και του τουρισμού, ενώ παράλληλα προωθούμε μεγαλύτερη διασύνδεση και επαφές μεταξύ των λαών μας.

Μια νέα σελίδα στις διμερείς οικονομικές σχέσεις Ελλάδας και Αλβανίας άνοιξε στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών 2026, με την επίσημη υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας (MoU) μεταξύ του Υπερταμείου (Growth Fund of Greece) και του Αλβανικού Επενδυτικού Ταμείου (Albanian Investment Corporation - AIC).

Η εκδήλωση, η οποία ξεκίνησε με χαιρετισμό από εκπρόσωπο της Παγκόσμιας Τράπεζας, πραγματοποιήθηκε παρουσία κορυφαίων θεσμικών εκπροσώπων, καταδεικνύοντας τη σημασία της πρωτοβουλίας. Η συμφωνία στοχεύει στη στενή συνεργασία, τη μεταφορά τεχνογνωσίας και την από κοινού ανάπτυξη έργων.

Το MoU θέτει ένα ισχυρό πλαίσιο συνεργασίας σε κρίσιμους τομείς για τη μελλοντική ανάπτυξη των δύο οικονομιών. Ειδικότερα, η συνεργασία θα εστιάσει σε:

Ανάπτυξη ακινήτων και δημόσιων περιουσιακών στοιχείων.

Καινοτομία και Τεχνητή Νοημοσύνη (AI).

Ο Πρωθυπουργός της Αλβανίας, κ. Έντι Ράμα, εξέφρασε την εκτίμηση ότι εντός του 2026 θα υπάρξει απόφαση για την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης μεταξύ Ελλάδας και Αλβανίας στις θαλάσσιες ζώνες, κατά τη διάρκεια συζήτησής του με τον Διευθυντή της «Καθημερινής», κ. Αλέξη Παπαχελά, στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, το οποίο πραγματοποιείται στους Δελφούς από τις 22 έως τις 25 Απριλίου.

Ο Πρωθυπουργός της Αλβανίας έθεσε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την επίλυση της εκκρεμότητας, λέγοντας «η απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου αναμένεται εντός του έτους και ελπίζουμε το επόμενο φθινόπωρο να ανακοινώσουμε ότι έχουμε πλήρη συμφωνία για όλα τα ζητήματα». «Αποφασίσαμε ότι πρέπει να επιλύσουμε οριστικά τα εκκρεμή ζητήματα μεταξύ των δύο χωρών», πρόσθεσε.

Στη συνέχεια ανέφερε ότι «έχει συμφωνηθεί με την ελληνική κυβέρνηση να πάμε στο Διεθνές Δικαστήριο, το οποίο θα λάβει την τελική απόφαση. Το ζήτημα Μπελέρη είχε δημιουργήσει δυσκολίες στις διμερείς σχέσεις και έχουμε χάσει χρόνο. Όμως, στη σχέση μου με τον Κυριάκο Μητσοτάκη υπάρχει αμοιβαίος σεβασμός. Δεν παίζουμε θέατρο. Τον σέβομαι ιδιαιτέρως για αυτόν τον λόγο. Αποφασίσαμε ότι πρέπει να λύσουμε οριστικά τα εκκρεμή ζητήματα μεταξύ των δύο χωρών». Επίσης, τόνισε ότι οι επαφές μεταξύ των δύο πλευρών βρίσκονται σε εξέλιξη, συμπεριλαμβανομένων των συζητήσεων μεταξύ των Υπουργών Εξωτερικών.

Αναφερόμενος στον τομέα της ενέργειας, επεσήμανε ότι καταβάλλονται προσπάθειες, ώστε η Αλβανία να καταστεί ενεργειακός κόμβος, με τη στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών και σε συνεργασία με την Ελλάδα.

Όσον αφορά τις ελληνοαλβανικές σχέσεις, δήλωσε ότι «δεν έχουμε διμερή θέματα» και συμπλήρωσε «τρέφω μεγάλο θαυμασμό για αυτή τη χώρα. Έχω περάσει πολλές ημέρες εδώ και κάθε φορά που έρχομαι νιώθω ότι είμαι ερωτευμένος με την Ελλάδα. Πώς μπορώ να είμαι εχθρικός;».

Συνάντηση με τον Πρωθυπουργό της Αλβανίας Edi Rama είχε στο Μέγαρο Μαξίμου ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, με αφορμή τη συμμετοχή του Αλβανού ηγέτη στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών.

Οι δύο ηγέτες συζήτησαν την πορεία των διμερών σχέσεων, την προοπτική επίλυσης εκκρεμών ζητημάτων και την ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας–Αλβανίας, με επίκεντρο την ευρωπαϊκή πορεία των Τιράνων προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Κατά την έναρξη της συνάντησης, ο Πρωθυπουργός και ο Αλβανός ομόλογός του είχαν τον ακόλουθο διάλογο

Κυριάκος Μητσοτάκης: Είναι πάντα χαρά μου να σε καλωσορίζω στην Αθήνα, αγαπητέ Edi, με αφορμή τη συμμετοχή σου στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών. Είναι πάντα καλό να μας δίνεται η δυνατότητα να κάνουμε μία αποτίμηση της σημαντικής προόδου που έχουμε σημειώσει στις διμερείς μας σχέσεις και τη συνεχή υποστήριξή μας στη δύσκολη πορεία που έχετε χαράξει προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πιστεύω, όμως, ότι έχουμε ακόμα μια σημαντική ευκαιρία να επιλύσουμε και τα εκκρεμή ζητήματα που αφορούν τις διμερείς μας σχέσεις και να εδραιώσουμε την αληθινή φιλία μεταξύ των δύο λαών μας.

Ο Έντι Ράμα διανύει ήδη το 13ο έτος της πρωθυπουργίας του, αλλά κάποια από τα ανοιχτά ερωτήματα στις σχέσεις των δύο χωρών μένουν ίδια και απαράλλαχτα. Λίγες ημέρες πριν από την άφιξή του στην Ελλάδα για το 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών (22-25 Απριλίου), ο Ράμα μίλησε στην «Κ» για τις ελληνοαλβανικές σχέσεις και το ζήτημα των ελληνικών περιουσιών στη Χειμάρρα. Σε απάντηση αυτοκριτικής για το πρόσφατο επικριτικό σχόλιό του σχετικά με την καταγωγή των Ελλήνων, ο Ράμα το χαρακτήρισε «χιούμορ», υποστηρίζοντας ότι δόθηκε υπερβολική διάσταση από εθνικιστικές φωνές.

– Κατά τη διάρκεια της θητείας σας η Αλβανία άνοιξε τις πόρτες της στις ξένες επενδύσεις, ο ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης κυμαίνεται γύρω στο 4%, ενώ η χώρα έχει καταστεί πόλος έλξης για τουρίστες. Ποια είναι η Αλβανία σήμερα;

– Έχουμε επιφέρει μια πολύ σημαντική αλλαγή από πολλές απόψεις. Όπως είπατε, σήμερα η Αλβανία έχει γίνει τουριστικός προορισμός και το πιο σημαντικό είναι ότι καταφέραμε να ξεπεράσουμε το στίγμα και τις πολλές προκαταλήψεις που μας κρατούσαν σε απόσταση από τις άλλες χώρες για πολλά χρόνια. Τώρα πρέπει να συνεχίσουμε, να κάνουμε το καλύτερο δυνατό για να βελτιώσουμε ό,τι χρειάζεται βελτίωση και να αποφύγουμε την επανάληψη λαθών που μερικές φορές φαίνονται αναπόφευκτα.

– Η Κομισιόν εκτιμά ότι ένα μεγάλο μέρος της οικονομίας σας εξαρτάται από την παραοικονομία, περίπου το 30% του ΑΕΠ, και έχει εκφράσει ανησυχίες σχετικά με το κράτος δικαίου. Ποια μέτρα έχετε λάβει για την αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων;

– Η παραοικονομία αποτελεί μέρος της ιστορικής φάσης μετασχηματιστικών αλλαγών στην Αλβανία. Έχουν περάσει 35 χρόνια, αλλά αυτό δεν αρκεί για να αφήσουμε πίσω μας πολλές από τις προκλήσεις που προέκυψαν από την έλλειψη εμπειρίας, κρατικών θεσμών, δημοκρατικής παράδοσης και κράτους δικαίου. Χτίζουμε και αλλάζουμε κάθε μέρα.

Τα στελέχη της Ελληνικής Δύναμης Κοσσυφοπεδίου με την παρουσία τους επιτρέπουν να υπάρχει ασφάλεια, να υπάρχει ειρήνη, να υπάρχει σταθερότητα, κάτι το οποίο είναι απόλυτα απαραίτητο. Η «Ατζέντα της Θεσσαλονίκης» δεν έχει καμία έννοια χωρίς αυτό.

Αυτό τόνισε ο υπουργός Εθνικής 'Αμυνας Νίκος Δένδιας κατά τη σημερινή του επίσκεψη στην Ελληνική Δύναμη Κοσσυφοπεδίου (ΕΛΔΥΚΟ) στην Πρίστινα.

Ο υπουργός Εθνικής 'Αμυνας, συνοδευόμενος από τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Εθνικής 'Αμυνας (ΓΕΕΘΑ) στρατηγό Δημήτριο Χούπη και τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Στρατού (ΓΕΣ) αντιστράτηγο Γεώργιο Κωστίδη, μετέβη στις εγκαταστάσεις της Δύναμης Κοσόβου (KFOR), όπου τον υποδέχθηκαν ο διοικητής της, υποστράτηγος Ozkan Ulutas και ανώτεροι αξιωματικοί της.

Κατά την υποδοχή επισημάνθηκε ο επαγγελματισμός και η εξαιρετική συνεισφορά της Ελληνικής Δύναμης Κοσσυφοπεδίου (ΕΛΔΥΚΟ) στην αποστολή και το έργο της KFOR.

Μετά τη συνάντηση με τον διοικητή της KFOR o κ. Δένδιας μετέβη στον χώρο συγκέντρωσης προσωπικού της ΕΛΔΥΚΟ, όπου τον υποδέχθηκε ο διοικητής της ταγματάρχης (ΠΖ) Σεραφείμ Κουτσομπλιάς.