Ο απολογισμός των νεκρών από τη σύγκρουση δύο τρένων στην Ανδαλουσία της Ισπανίας ανήλθε σε 39, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Εσωτερικών της χώρας, ενώ 152 άνθρωποι έχουν τραυματιστεί εκ των οποίων πολλοί είναι σε σοβαρή ή πολύ σοβαρή κατάσταση.

Ένα τρένο υψηλής ταχύτητας της ιδιωτικής εταιρείας Iryo εκτροχιάστηκε και προσέκρουσε σε έναν άλλο συρμό της κρατικής ισπανικής εταιρείας Renfe χθες, Κυριακή, στη νότια Ισπανία. Η σύγκρουση ήταν τόσο σφοδρή, σύμφωνα με τον Ισπανό υπουργό Μεταφορών Όσκαρ Πουέντε, που τα δύο πρώτα βαγόνια του δεύτερου τρένου «εκτοξεύθηκαν από τις ράγες».

Το δυστύχημα σημειώθηκε κοντά στην Αδαμούθ, στην επαρχία της Κόρδοβα, περίπου 360 χιλιόμετρα νότια της Μαδρίτης, περίπου στις 19:45 (τοπική ώρα, 20:45 ώρα Ελλάδας).

Βίντεο από τον τόπο του δυστυχήματος που αναρτήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνει διασώστες να απεγκλωβίζουν επιβάτες από τα κατεστραμμένα βαγόνια, ενώ κάποιοι κατάφεραν να βγουν μόνοι τους από τα σπασμένα παράθυρα.

Όπως ανέφερε η εφημερίδα El Pais, μεταξύ των νεκρών είναι ο 27χρονος μηχανοδηγός του τρένου της Renfe που είχε αναχωρήσει από τη Μαδρίτη και κατευθυνόταν στην Ουέλβα.

Ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας κ.κ. Ιωάννης πραγματοποίησε σειρά σημαντικών συναντήσεων με υψηλόβαθμους αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες.

Ο Αρχιεπίσκοπος συναντήθηκε με τον Ευρωπαίο Επίτροπο Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολο Τζιτζικώστα. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην ιστορική σημασία του έργου του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Αναστασίου και στο όραμα του Μακαριωτάτου για το μέλλον της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Αλβανίας. Ο Αρχιεπίσκοπος Ιωάννης τόνισε τη δέσμευσή του ώστε η Εκκλησία να παραμείνει μια ισχυρή και ανεξάρτητη φωνή στην αλβανική κοινωνία, μια κοινωνία που αντιμετωπίζει μεγάλες προκλήσεις όπως η μετανάστευση των νέων και οι βαθιές δημογραφικές αλλαγές.

Επίσης, ο Μακαριώτατος συναντήθηκε με τον Πρόεδρο της Αντιπροσωπείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Αλβανία, τον ευρωβουλευτή Marco Tarquinio (Ιταλία). Η συνάντηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία δεδομένου του καθοριστικού ρόλου που διαδραματίζει αυτή η αντιπροσωπεία στη διαδικασία ευρωπαϊκής ενσωμάτωσης της Αλβανίας.

Ο Αρχιεπίσκοπος συναντήθηκε επίσης με τη Συμπρόεδρο της Ομάδας Εργασίας για τον Διαθρησκειακό Διάλογο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την ευρωβουλευτή Željana Zovko (Κροατία, ΕΛΚ). Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, συζητήθηκαν θέματα θρησκευτικής ελευθερίας στην Ευρώπη και τονίστηκε το επιτυχημένο μοντέλο αρμονικής συνύπαρξης των θρησκευτικών κοινοτήτων στην Αλβανία. Ο Μακαριώτατος ενημέρωσε για τις προκλήσεις που συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν οι θρησκευτικές κοινότητες, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τα περιουσιακά ζητήματα.

Και στις τρεις συναντήσεις, ο Αρχιεπίσκοπος τόνισε ότι η ένταξη της Αλβανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι επωφελής όχι μόνο για τις θρησκευτικές κοινότητες και την Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας, αλλά και για τον αλβανικό λαό και για την ίδια την Ευρώπη.

Εφέτος η πολιτικο-κοινωνική οργάνωση «ΟΜΟΝΟΙΑ» της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας κλείνει 35 χρόνια. 35 χρόνια αγώνα για την κατοχύρωση και διασφάλιση των Δικαιωμάτων και Ελευθεριών της Ε.Ε.Μ., προσπαθειών για την διαφύλαξη και καλλιέργεια της εθνικής μας ταυτότητας, ανοδικής πορείας, συσπείρωσης όλων των Ελλήνων στους κόλπους της, αναγνώρισης εντός κι εκτός της χώρας, συνεργασίας με βάση τις αρχές της ισοτιμίας, ισονομίας και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Στις 11 Ιανουάριου 1991, όταν στην Αλβανία το δικτατορικό καθεστώς προσπαθούσε με κάθε τρόπο να κρατηθεί στη ζωή, μια ομάδα αποφασισμένων και θαρραλέων διανοουμένων, γέννημα και θρέμμα αυτού του τόπου, έκαναν το ιστορικό βήμα. Ίδρυσαν τη δική τους οργάνωση, την οργάνωση της Ε. Ε. Μ., κάνοντας πραγματικότητα έναν πόθο συγκεντρωμένο μέσα στις καρδιές όλων των Ελλήνων, όλων εκείνων που θυσιάστηκαν, που φυλακίστηκαν κι εξορίστηκαν, που εκτελέστηκαν και χάθηκαν χωρίς ίχνος, χωρίς τάφο, χωρίς όνομα.

Στις 22 Φεβρουαρίου ο Υπουργός Δικαιοσύνης της Αλβανίας παραδίδει την απόφαση της ίδρυσης. Ο αντίλαλος εξαπλώθηκε σαν το Πασχαλιάτικο άρωμα στον βορειοηπειρωτικό χώρο, σαν κεραυνός στους εθνικιστικούς κύκλους. Για πρώτη φορά οι Βορειοηπειρώτες κοιτάχτηκαν στα μάτια. Μέσα τους ξύπνησαν τα μαθήματα των προγόνων τους, η αγάπη για τους τυραννισμένους συμπατριώτες τους, η επιθυμία για ένα καλύτερο αύριο.

Στις 24 Φεβρουαρίου, με την παρουσία αντιπροσώπων σχεδόν απ' όλα τα χωριά της Δρόπολης, στη Δερβιτσιάνη έγινε ο μεγαλύτερος πανηγυρισμός. Τέσσερις μέρες αργότερα στους Γεωργουτσάτες πραγματοποιείται το πρώτο ειρηνικό συλλαλητήριο. Η χαρά απερίγραπτη. Η λαοθάλασσα είχε γεμίσει όλη την πλατεία. Από δρόμους και σπίτια ο κόσμος χαρούμενος και περίεργος παρακολουθούσε τι θα γίνει. Τα μεγάφωνα αχούσαν ελληνικά, πράγμα πρωτοφανές και θαρραλέο.

Η ίδρυση της ΟΜΟΝΟΙΑΣ ήταν μια αναγκαιότητα. Αυτή αναπτέρωσε τις ελπίδες των πολυβασανισμένων και καταπιεσμένων, από το δικτατορικό καθεστώς, Βορειοηπειρωτών, για ένα καλύτερο μέλλον που θα εκπλήρωνε τους πόθους των παππούδων και προπαππούδων τους.

Οι ημέρες των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς λειτούργησαν φέτος ως καθρέφτης της πραγματικότητας. Η εικόνα ήταν ξεκάθαρη: σύμφωνα με εκτιμήσεις, η διέλευση οχημάτων από το Τελωνείο Μαυροματίου μειώθηκε περίπου κατά 50% σε σχέση με πέρσι, καταγράφοντας τη χαμηλότερη επίδοση των τελευταίων δέκα ετών. Και αυτό δεν είναι σύμπτωση είναι αποτέλεσμα συγκεκριμένων επιλογών.

Το Τελωνείο Μαυροματίου, που στο παρελθόν λειτουργούσε ως αυτοτελές Τελωνείο Β' Τάξης, έχει μετατραπεί σε απλό Τμήμα του Τελωνείου Ηγουμενίτσας. Η αλλαγή αυτή δεν ήταν ουδέτερη. Σήμανε λιγότερο προσωπικό, μειωμένη επιχειρησιακή δυνατότητα, καθυστερήσεις στους ελέγχους και αβεβαιότητα για τους διερχόμενους.

Το αποτέλεσμα ήταν προβλέψιμο: χιλιάδες συμπατριώτες μας Βορειοηπειρώτες, που παραδοσιακά επέλεγαν το Μαυρομάτι για τη μετάβασή τους από και προς την Ελλάδα τις γιορτές, προτίμησαν το Τελωνείο της Κακαβιάς, αναζητώντας ταχύτερη και πιο αξιόπιστη εξυπηρέτηση.

Για τη Θεσπρωτία αυτό δεν είναι απλώς ζήτημα αριθμών. Είναι άμεσο πλήγμα στην τοπική οικονομία. Οι διερχόμενοι στήριζαν έμπρακτα την αγορά: προμήθειες, εφοδιασμό με καύσιμα, στάσεις σε καταστήματα της Ηγουμενίτσας και της ευρύτερης περιοχής. Φέτος, αυτή η κίνηση χάθηκε. Και χάθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία η αγορά ήδη δοκιμάζεται από τη γενικότερη μείωση της αγοραστικής δύναμης. Ο συνδυασμός της οικονομικής πίεσης με την περιορισμένη διέλευση απο το Μαυρομάτι δημιούργησε συνθήκες ασφυξίας για πολλές τοπικές επιχειρήσεις.

Η κυβέρνηση είχε δεσμευτεί ότι η υποβάθμιση του Τελωνείου Μαυροματίου ήταν υπηρεσιακά αναγκαία και προσωρινή και ότι η λειτουργία του θα αποκατασταθεί σύντομα. Αυτό όμως δεν έγινε. Και όσο η αποκατάσταση καθυστερεί, η ζημιά δεν μειώνεται — συσσωρεύεται. Παράλληλα, αναβαθμίζεται εκ νέου, εμμέσως πλην σαφώς, και σε βάρος της Θεσπρωτίας, η δίοδος της Κακαβιάς.

Με την τέλεση του Μεγάλου Αγιασμού των υδάτων και την κατάδυση του Σταυρούμε πολλούς νέους να βουτούνστα παγωμένα νερά θαλασσών και ποταμών, αλλά και σιντριβανιών, εορτάστηκαν τα Θεοφάνεια σ' ολόκληρη την Αλβανία.

Στους ναούς προσήλθαν πολλοί πιστοί και έλαβαν με ευλάβεια τον αγιασμό, ενώ σε διάφορες περιοχές πλήθη παρακολούθησαν την κατάδυση του τιμίου σταυρού.

Στον ναό του Αποστόλου Παύλου και του αγίου Άστιου στο Δυρράχιο προεξήρχε της Θείας Λειτουργίας ο Αρχιεπίσκοπος Ιωάννης, ο οποίος τέλεσε και τον Μέγα Αγιασμό.

Κηρύττοντας αναφέρθηκε στο νόημα της Βάπτισης του Χριστού και στην άμεση σύνδεσή του με την πνευματική μας ζωή. Τόνισε ότι η Βάπτιση του καθενός μας δεν είναι απλά μια στιγμή στο παρελθόν, αλλά η αρχή ενός ταξιδιού που απαιτεί συνέχεια, ανάπτυξη και καρπούς.

Και πρόσθεσε: "Στη Βάπτιση του Κυρίου φανερώνεται ξεκάθαρα η Αγία Τριάδα: Μαρτυρεί ο Πατήρ, ο Υιός βαπτίζεται και το Άγιο Πνεύμα κατέρχεται. Και το γεγονός αυτό δεν είναι προϊόν ανθρώπινης σοφίας, αλλά θεία αποκάλυψη".

Ο Ιωσήφ Στάλιν προσπαθούσε να συγκρατεί τον Ενβέρ Χότζα στον πόλεμο που είχε εξαπολύσει κατά της Εκκλησίας και του θρησκευτικού αισθήματος με την άνοδό του στην εξουσία το 1944. Σε μία συνάντησή τους στη Μόσχα, ο Στάλιν του συνέστησε: «Μην παίρνεις μέτρα. Η θρησκεία έχει βαθιές ρίζες στη συνείδηση και την ψυχολογία του λαού, θα έχεις προβλήματα». Στο βιβλίο του «Με τον Στάλιν», ο Αλβανός δικτάτορας θυμάται: «Έχεις πολλούς Χριστιανούς; με ρώτησε ο Στάλιν. Να μη φοβάσαι τους ορθόδοξους, δεν είναι φανατικοί, να φοβάσαι τους καθολικούς γιατί έχουν πίσω τους το Βατικανό

Παρά ταύτα, το έτος 1967, ενώ ο Στάλιν δεν βρίσκεται πλέον στη ζωή για να τον «συνετίσει», ο Χότζα κηρύττει την Αλβανία το πρώτο «αθεϊστικό κράτος» στον κόσμο και δια νόμου απαγορεύει κάθε «φασιστική, θρησκευτική, πολεμοκάπηλη, αντισοσιαλιστική δραστηριότητα και προπαγάνδα». Ιερείς ξυρίζονται, απεκδύονται τα ράσα, όσοι δεν συμμορφώνονται συλλαμβάνονται, βασανίζονται, εκτελούνται. Ναοί και μονές καταστρέφονται όταν δεν αλλάζουν χρήση, πιστοί διώκονται κατά την τέλεση των θρησκευτικών τους καθηκόντων και εθίμων.

Μέχρι το 1990, την πτώση δηλαδή του καθεστώτος, οι Έλληνες της Νοτίου Αλβανίας, τα μέλη της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας τιμούσαν εν κρυπτώ ή με ευφάνταστες παραλλαγές την ορθόδοξη θρησκευτική τους πίστη.

Χειμάρρα
«Στη Χειμάρρα, η λέξη «σ(τ)ρίνα» ακουγόταν πριν το '90 την περίοδο των εορτών Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς. Η χρήση της ατόνησε με τη μαζική φυγή των Χειμαρραίων τη δεκαετία του '90 και την εισαγωγή των ελλαδικών εθίμων. Οι ρίζες της στρίνας ανάγονται στην Βυζαντινή περίοδο και συνδέονται με τους καλαντιστές και το νόμισμα που ελάμβαναν ως δώρο. Η στρίνα σαν λέξη αλλά και σαν παράδοση δείχνει πόσο ισχυρές είναι οι ρίζες ενός λαού και πως μπορούν να εγγυηθούν την επιβίωσή του ακόμη και όταν όλα τα κλαδιά κόβονται βίαια.

Παρά το γεγονός, ότι κανένα παιδί που μεγάλωσε στη Χειμάρρα τις τελευταίες δεκαετίες του κομμουνιστικού καθεστώτος δεν είπε ποτέ τα κάλαντα πριν το 1990 αφού απαγορευόταν, η παράδοση διασώθηκε μέσω της στρίνας που ήταν τα χρήματα που οι συγγενείς, προσέφεραν στα μικρά παιδιά μαζί με τις ευχές για το νέο έτος. Η πρακτική αυτή ήταν μια ήπια πράξη αντίστασης αντίστοιχη με το βάψιμο των αβγών το Πάσχα, του οποίου ο εορτασμός επίσης απαγορευόταν. Οι Χειμαρραίοι μέσω της στρίνας τηρούσαν ένα χριστουγεννιάτικο έθιμο χωρίς να μπαίνουν στο μάτι του καθεστώτος. Ένας αόρατος δεσμός με την ιστορία και την ιδιαίτερη παράδοσή τους.

Μόνο το 14,8% των Αλβανών άνω των 15 ετών ήταν σε θέση να αποταμιεύσουν από το εισόδημά τους σε τράπεζα ή άλλο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, το χαμηλότερο επίπεδο στην Ευρώπη μετά τη Μολδαβία, σύμφωνα με την παγκόσμια βάση δεδομένων Findex της Παγκόσμιας Τράπεζας, η οποία αντιστοιχεί σε έρευνα που διεξήχθη το 2024 στη χώρα μας.

Η Αλβανία έχει πολύ χαμηλό επίπεδο πληθυσμού που καταφέρνει να αποταμιεύσει τόσο σε σχέση με την περιοχή όσο και με την Ευρώπη, σύμφωνα με τον παρακάτω χάρτη, όπου τα πιο σκούρα χρώματα υποδεικνύουν υψηλότερα επίπεδα αποταμίευσης, ενώ τα πιο ανοιχτά χρώματα υποδεικνύουν χαμηλότερη χρήση των αποταμιεύσεων.

Στη Βόρεια Μακεδονία, το 32,4% του πληθυσμού άνω των 15 ετών κατάφερε να αποταμιεύσει πέρυσι, σχεδόν διπλάσιο ποσοστό από αυτό της Αλβανίας. Στη Σερβία, πάνω από το 26% του πληθυσμού άνω των 15 ετών κατάφερε να αποταμιεύσει, στη Βοσνία το 24% και στο Κοσσυφοπέδιο περίπου το 16%.

Επίσης, η ικανότητα των Αλβανών να αποταμιεύουν ήταν πολύ χαμηλότερη από ό,τι στην ΕΕ, όπου περισσότερο από το 55% κατάφερε να βάλει στην άκρη χρήματα για να τα ξοδέψει αργότερα.

Η Αλβανία κατατάσσεται μαζί με τις περισσότερες αφρικανικές και νοτιοασιατικές χώρες. Παρόλο που έχει σημειωθεί σημαντική βελτίωση στην οικονομική επίγνωση και αυξημένη πρόσβαση σε τραπεζικές υπηρεσίες την τελευταία δεκαετία, η χώρα μας εξακολουθεί να έχει υψηλό επίπεδο χρήσης μετρητών και σημαντική παρουσία του άτυπου τομέα.