Του Τάσου Δασόπουλου

Παρά τη σταθερή πρόθεση της ΕΚΤ να συνεχίσει τις αυξήσεις επιτοκίων μέχρι ο πληθωρισμός να υποχωρήσει στον στόχο του 2% από το 3,8% όπου έφτασε τον περασμένο Σεπτέμβριο, οι εξελίξεις μπορεί να μας εκπλήξουν και η τρίτη αύξηση επιτοκίων, η οποία θα γίνει τον Δεκέμβριο, να είναι και η τελευταία.

Η "έκπληξη" μπορεί να έρθει από την "αποπληθωριστική" επίδραση που έχει η αύξηση του κόστους δανεισμού, η οποία λειτουργεί το ίδιο και ίσως και καλύτερα από την αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ. Η κεντρική τράπεζα του ευρώ είχε κάνει πρώτη την πρώτη αύξηση επιτοκίων του ευρώ κατά 0,25% τον περασμένο Ιούνιο, όταν ο πληθωρισμός ήταν στο 2,8%. Όσο η κρίση βρισκόταν σε εξέλιξη, ο πληθωρισμός αυξανόταν, φτάνοντας στο τέλος Αυγούστου στο 3,2%. Το γεγονός αυτό οδήγησε την ΕΚΤ στη δεύτερη αύξηση κατά 0,25%, με το παρεμβατικό επιτόκιο του ευρώ να έχει φτάσει στο 2,5%, από 2% που ήταν τον Μάιο.

Την Πέμπτη η ΕΚΤ διέκοψε τις διαδοχικές αυξήσεις, εκτός των άλλων επειδή οι συνθήκες είχαν αλλάξει. Εκτός από τον πληθωρισμό, σε ανοδική πορεία βρίσκονταν και οι αποδόσεις των ομολόγων της Ευρωζώνης, οι οποίες, από 2,8% τον Ιούνιο, έχουν ξεπεράσει το 4%, με εξαίρεση τη Γαλλία, η οποία, λόγω της πολιτικοοικονομικής κρίσης που αντιμετωπίζει, έχει στείλει την απόδοση του 10ετούς ομολόγου της στο 5%.

Αύξηση του κόστους δανεισμού

Με τα επιτόκια δανεισμού των κρατών της Ευρωζώνης να αυξάνονται και τις τιμές των ομολόγων να καταρρέουν, η κρίση πέρασε και στις τράπεζες, οι οποίες κατέχουν περίπου το 40% των κρατικών τίτλων της Ευρωζώνης. Η ανησυχία για τη μείωση της κεφαλαιοποίησης (τα κρατικά ομόλογα αθροίζονται στα εποπτικά κεφάλαια των τραπεζών) επηρέασε τον διατραπεζικό δανεισμό. Το Euribor των 12 μηνών αυξήθηκε από το 2,3% στην αρχή του χρόνου στο 3,3%. Το γεγονός αυτό είχε ως αποτέλεσμα να αυξηθούν τα επιτόκια χορηγήσεων των τραπεζών σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Το αποτέλεσμα είναι το ίδιο με αυτό που επιδίωκε η ΕΚΤ: να μειώσει τη ρευστότητα της αγοράς και, μέσω της μείωσης της ρευστότητας, να μειωθεί η κατανάλωση και στη συνέχεια και ο πληθωρισμός.