Του Στάθη Βασιλόπουλου

Μια νέα γραμμή άμυνας απέναντι στην έκρηξη των μικροδεμάτων από τρίτες χώρες στήνει η Ευρωπαϊκή Ένωση, σε μια προσπάθεια να περιορίσει τις αθέμιτες πρακτικές που έχουν δημιουργηθεί στο ηλεκτρονικό εμπόριο από την ταχεία άνοδο πλατφορμών όπως η Temu, η Shein και άλλοι ασιατικοί παίκτες. Από την 1η Ιουλίου 2026 τα προϊόντα που εισέρχονται στην Ε.Ε. σε μικρές αποστολές αξίας κάτω των 150 ευρώ θα επιβαρύνονται με σταθερό τελωνειακό τέλος 3 ευρώ. Το μέτρο έχει προσωρινό χαρακτήρα και θα ισχύει έως ότου τεθεί σε εφαρμογή το μόνιμο νέο πλαίσιο για την κατάργηση του σημερινού αδασμολόγητου ορίου.

Η αλλαγή δεν είναι απλώς λογιστική. Στην πράξη, επιχειρεί να κλείσει ένα παράθυρο που επί χρόνια επέτρεπε σε εκατομμύρια προϊόντα χαμηλής δηλωμένης αξίας να φτάνουν απευθείας στους Ευρωπαίους καταναλωτές, χωρίς τελωνειακούς δασμούς. Το Συμβούλιο της Ε.Ε. έχει διευκρινίσει ότι η χρέωση των 3 ευρώ θα εφαρμόζεται ανά διαφορετικό είδος προϊόντος, με βάση τη δασμολογική του κατάταξη, μέσα στην ίδια αποστολή. Αυτό σημαίνει ότι ένα δέμα με περισσότερες από μία κατηγορίες προϊόντων μπορεί να επιβαρυνθεί πολλαπλά, ακόμα κι αν η συνολική του αξία παραμένει κάτω από τα 150 ευρώ.

Έτσι, ένα καλάθι αγορών με φαινομενικά ίδια προϊόντα μπορεί να κοστίσει ακριβότερα απ’ όσο υπολογίζει ο καταναλωτής. Αν, για παράδειγμα, ένα πακέτο περιλαμβάνει μία μεταξωτή μπλούζα και δύο μάλλινες, τα προϊόντα κατατάσσονται σε διαφορετικές δασμολογικές κατηγορίες. Το αποτέλεσμα; Δύο διακριτές χρεώσεις και συνολικό τέλος 6 ευρώ. Σε πιο ετερογενείς παραγγελίες η επιβάρυνση μπορεί να πολλαπλασιαστεί, αυξάνοντας αισθητά το τελικό κόστος.
Η παρέμβαση έρχεται σε μια στιγμή όπου οι τελωνειακές αρχές της Ευρώπης βρίσκονται αντιμέτωπες με πρωτοφανείς όγκους εισαγωγών. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα μικροδέματα χαμηλής αξίας αυξήθηκαν κατά 75% μεταξύ 2022 και 2023, σχεδόν διπλασιάστηκαν το 2024 και συνέχισαν να ανεβαίνουν κατά 26% το 2025. Στο τέλος του 2025 ο αριθμός τους είχε φτάσει κοντά στα 5,9 δισ. τεμάχια, από 1,39 δισ. το 2022.

Η εικόνα γίνεται ακόμα πιο εντυπωσιακή αν συγκριθεί ο όγκος με την αξία. Τα low value consignments, δηλαδή οι αποστολές κάτω των 150 ευρώ, αντιστοιχούν στο 97,9% των εισαγόμενων αντικειμένων στην Ε.Ε., αλλά μόλις στο 2,1% της συνολικής αξίας των εισαγωγών. Η μέση αξία ανά αντικείμενο κινείται κάτω από τα 9 ευρώ, γεγονός που εξηγεί γιατί οι πλατφόρμες πολύ χαμηλού κόστους έχουν αποκτήσει τόσο ισχυρή θέση στο καθημερινό καλάθι των καταναλωτών.