Σχέδιο για τη συστηματική ενεργοποίηση και επιχειρησιακή εφαρμογή της ρήτρας αμοιβαίας άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης δρομολογούν οι Βρυξέλλες, σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας για το μέλλον του ΝΑΤΟ, υπό το βάρος της κλιμακούμενης κριτικής του Ντόναλντ Τραμπ και των σεναρίων αναδιάταξης της αμερικανικής στάσης έναντι της Συμμαχίας.
Όπως προέκυψε από τις συζητήσεις των Ευρωπαίων ηγετών στην άτυπη Σύνοδο Κορυφής τους στην Κύπρο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναλαμβάνει να καταρτίσει ένα αναλυτικό "blueprint" για το πώς θα αντιδρά η Ένωση σε περίπτωση ενεργοποίησης της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής (Άρθρο 42.7 της Συνθήκης της ΕΕ). Την απόφαση επιβεβαίωσε ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, ο οποίος φιλοξένησε τις διαβουλεύσεις, σημειώνοντας ότι στόχος είναι να υπάρξει ένα σαφές επιχειρησιακό σχέδιο που θα μπορεί να τεθεί άμεσα σε εφαρμογή εφόσον απαιτηθεί.
Το ζήτημα της ρήτρας συζητήθηκε εκτενώς το βράδυ της Πέμπτης, σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης γεωπολιτικής έντασης. Λίγες ώρες αργότερα, ήρθαν στο φως πληροφορίες ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν ακόμη και το ενδεχόμενο αναστολής της συμμετοχής της Ισπανίας στο ΝΑΤΟ, στο πλαίσιο ευρύτερων πιέσεων προς συμμάχους που δεν στηρίζουν ενεργά τις αμερικανικές επιχειρήσεις στον πόλεμο με το Ιράν.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, διαχρονικός επικριτής της διατλαντικής συμμαχίας, έχει εντείνει τη ρητορική του τις τελευταίες εβδομάδες, κάνοντας λόγο για ένα "πολύ απογοητευτικό ΝΑΤΟ" μετά την άρνηση ευρωπαϊκών χωρών να εμπλακούν στρατιωτικά στη σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν. Μάλιστα, νωρίτερα μέσα στον μήνα δήλωσε ότι εξετάζει "απολύτως και χωρίς καμία αμφιβολία" το ενδεχόμενο αποχώρησης των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ, πυροδοτώντας ανησυχίες για τη σοβαρότερη κρίση στα 77 χρόνια ιστορίας της Συμμαχίας.
Τι είναι το άρθρο 42.7
Στο νέο αυτό περιβάλλον, αναβιώνει το ενδιαφέρον για το Άρθρο 42.7, το οποίο προβλέπει ότι τα κράτη-μέλη της ΕΕ έχουν "υποχρέωση παροχής βοήθειας και συνδρομής με όλα τα μέσα που διαθέτουν" σε περίπτωση που ένα κράτος δεχθεί ένοπλη επίθεση από άλλο κράτος ή μη κρατικό δρώντα.
