Για εξαιρετικά σοβαρό περιστατικό ασφαλείας έκανε λόγο ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, αναφερόμενος στη συμπλοκή στο πιλοτήριο του αεροσκάφους της Flydubai, όσο αυτό πραγματοποιούσε πτήση από το Ντουμπάι με προορισμό το Τελ Αβίβ.
"Ένας από τους πιλότους μαχαίρωσε τον συγκυβερνήτη του και φαίνεται πως επιχείρησε να ρίξει το αεροπλάνο", δήλωσε ο Νετανιάχου, στην πρώτη δημόσια αντίδρασή του σχετικά με το συμβάν.
Στο Boeing 737 επέβαιναν 170 επιβάτες - σύμφωνα με πληροφορίες, οι 150 είναι Ισραηλινοί πολίτες. Την ώρα που η πτήση FZ1073 πλησίαζε στα σύνορα με την Ιορδανία, το αεροπλάνο άρχισε να χάνει γρήγορα ύψος.
Σύμφωνα με Ισραηλινές πηγές ο συγκυβερνήτης, υπήκοος Ομάν, προσπάθησε να πάρει τον έλεγχο του αεροσκάφους όταν αυτό εισήλθε στον εναέριο χώρο της Ιορδανίας. Οι ισραηλινές αρχές κατήγγειλαν "απόπειρα τζιχαντιστικής επίθεσης".
Ένας επιβάτης και μέλη του πληρώματος εισέβαλαν στο πιλοτήριο του αεροσκάφους και κατάφεραν να το σταθεροποιήσουν, αφού αυτό έχασε απότομα ύψος, πάνω από 14.000 πόδια (4.300 μέτρα), σε λιγότερο από 30 δευτερόλεπτα.
"Σήμερα το πρωί σημειώθηκε ένα εξαιρετικά σοβαρό περιστατικό ασφαλείας", δήλωσε ο Νετανιάχου.
"Κατά τη διάρκεια της πτήσης, καθώς πλησίαζαν στη χώρα, ένας από τους πιλότους μαχαίρωσε τον άλλον", δήλωσε ο Νετανιάχου σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του.
"Φαίνεται ότι προσπάθησε να προκαλέσει τη συντριβή του αεροπλάνου".
Ο Νετανιάχου ανέφερε ότι "σχεδόν όλοι" οι επιβάτες της πτήσης ήταν Ισραηλινοί, ορισμένοι εκ των οποίων κατάφεραν να ανοίξουν την πόρτα του πιλοτηρίου μαζί με μέλη του πληρώματος και να ακινητοποιήσουν τον δράστη.
"Μίλησα με έναν από τους Ισραηλινούς επιβάτες. Μου είπε ότι το αεροπλάνο άρχισε να κάνει βουτιά. Μου είπε ότι κατά κάποιον τρόπο κατάφερε να μπει στο πιλοτήριο μαζί με ένα μέλος του πληρώματος και εξουδετέρωσαν τον πιλότο που μαχαίρωνε [σσ. τον συγκυβερνήτη], ενώ προσπαθούσε να σαμποτάρει τα συστήματα του αεροσκάφους", δήλωσε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός.
"Ένα άλλο μέλος του πληρώματος που βρισκόταν στο αεροπλάνο μπήκε στο πιλοτήριο και κατάφερε να σταθεροποιήσει το αεροσκάφος", πρόσθεσε.
Ο πιλότος έχει συλληφθεί και ανακρίνεται από τις αρχές της Σαουδικής Αραβίας, επιβεβαίωσε ο Νετανιάχου. "Βρισκόμαστε σε συνεχή επαφή με τις αρμόδιες αρχές για να διασφαλίσουμε τη συνεχή ασφάλεια των επιβατών και την επιστροφή τους στην πατρίδα".
Ο Νετανιάχου απένειμε επίσης "τιμές στους ήρωες" που "έσωσαν πολλές ζωές και επέδειξαν μεγάλη γενναιότητα" και οι οποίοι "απέτρεψαν μια σοβαρή τραγωδία".
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ έδωσε εντολή στις ισραηλινές Αρχές να "ενισχύσουν" τα μέτρα ασφαλείας τόσο στις ισραηλινές όσο και στις μη ισραηλινές αεροπορικές εταιρείες, όπως ανέφερε εκπρόσωπος του γραφείου του.
Επίσης, ο Νετανιάχου πραγματοποίησε συνάντηση αξιολόγησης της κατάστασης με τους επικεφαλής των υπηρεσιών ασφαλείας του, σύμφωνα με το γραφείο του, το οποίο δημοσίευσε μία φωτογραφία του Ισραηλινού πρωθυπουργού να συνομιλεί με τον σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας, Σμουέλ Μπεν Εζρά και τον στρατιωτικό γραμματέα, υποστράτηγο Γκάι Μαρκιζένο.
Νωρίτερα, ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς έκανε λόγο για "απόπειρα τζιχαντιστικής επίθεσης" και ο ακροδεξιός υπουργός Εθνικής Ασφάλειας ότι η αναγκαστική προσγείωση του αεροπλάνου οφειλόταν στις ενέργειες ενός "τρομοκράτη" που ήθελε να συντρίψει το αεροσκάφος για να σκοτώσει τους Ισραηλινούς επιβαίνοντες.
Οι λόγοι για τον καυγά μεταξύ των πιλότων παραμένουν "άγνωστοι"
Από την πλευρά της η FlyDubai σε ανακοίνωσή της επιβεβαίωσε ότι "σημειώθηκε διαμάχη μέσα στον θάλαμο διακυβέρνησης" κατά τη διάρκεια της πτήσης που απογειώθηκε το πρωί της Τετάρτης από το Διεθνές Αεροδρόμιο του Ντουμπάι με προορισμό το Αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν του Τελ Αβίβ και αναγκάστηκε να αλλάξει πορεία προς το Αεροδρόμιο Ταμπούκ στη Σαουδική Αραβία.
Ωστόσο, η αεροπορική εταιρεία των Εμιράτων, ανακοίνωσε ότι δεν γνωρίζει τους λόγους του καυγά που συνέβη μέσα στο θάλαμο διακυβέρνησης.
"Το αεροσκάφος τέθηκε με επιτυχία υπό έλεγχο από το εν υπηρεσία πλήρωμα της FlyDubai που ταξίδευε στην πτήση, το οποίο άλλαξε πορεία και προσγείωσε το αεροσκάφος με ασφάλεια στο αεροδρόμιο του Ταμπούκ", ανέφερε η εταιρεία και σημείωσε πως τα κίνητρα πίσω από το περιστατικό αποτελούν αντικείμενο έρευνας και δεν επιβεβαίωσε την εκτίμηση των ισραηλινών Αρχών περί τρομοκρατικής ενέργειας.
"Σε αυτό το αρχικό στάδιο, οι βαθύτερες αιτίες και τα κίνητρα πίσω από το συμβάν αυτό είναι άγνωστα και παραμένουν αντικείμενο επίσημης έρευνας. Καλούμε όλα τα μέρη να αποφύγουν πρόωρες εικασίες, ενώ οι Αρχές συγκεντρώνουν τα στοιχεία", ανέφερε η FlyDubai και σημείωσε πως "όλοι οι επιβάτες και το πλήρωμα είναι ασφαλείς και έχουν καταγραφεί".
"Έχουμε αποστείλει δύο αεροσκάφη αντικατάστασης στο Ταμπούκ για να παραλάβουν τους επιβάτες και το πλήρωμα. Το περιστατικό αυτό δεν έχει καμία επίδραση στις υπόλοιπες προγραμματισμένες πτήσεις του δικτύου της FlyDubai", προσέθεσε.
Το χρονικό
Το αεροσκάφος περίπου 2,5 ώρες αφότου απογειώθηκε από το Ντουμπάι κι ενώ πετούσε πάνω από τα σύνορα Σαουδικής Αραβίας-Ιορδανίας με προορισμό το Τελ Αβιβ, εξέπεμψε το πρώτο σήμα για κατάσταση έκτακτης ανάγκης με τον κωδικό 7700.
Μέσα στο αεροσκάφος επικράτησαν σκηνές πανικού, καθώς οι επιβάτες άκουγαν ό,τι κάτι γινόταν εντός του θαλάμου διακυβέρνησης και προσπαθούσαν να συνειδητοποιήσουν τι συμβαίνει. Εντός του θαλάμου διακυβέρνησης εξελίσσονταν μάχη. Ο συγκυβερνήτης σύμφωνα με τις πληροφορίες, μαχαίρωσε επανειλημμένως τον κυβερνήτη με μικρό μαχαίρι. Ο πιλότος εξέπεμψε αρχικά κωδικό κίνδυνου και μετά κωδικό πιθανής αεροπειρατείας.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκάλεσε, σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, η απότομη μεταβολή του ύψους πτήσης. Μέσα σε λιγότερο από ένα λεπτό, το αεροσκάφος φέρεται να κατέβηκε από τα 34.000 στα 17.000 πόδια, με τους επιβάτες να πιστεύουν αρχικά ότι επίκειται συντριβή.
Ένας Ισραηλινός αξιωματούχος είχε δηλώσει στο Reuters ότι το αεροσκάφος μετέδωσε σήματα έκακτης ανάγκης. Τα δεδομένα του αεροσκάφους φαίνεται να δείχνουν ότι κατέβηκε ξαφνικά και ραγδαία κατά σχεδόν 14.000 πόδια σε λιγότερο από 30 δευτερόλεπτα πριν από την αποστολή του πρώτου σήματος έκτακτης ανάγκης, σύμφωνα με τον ιστότοπο παρακολούθησης πτήσεων Flightradar24.
Επιβάτες που αντιλήφθηκαν το περιστατικό στο πιλοτήριο έσπευσαν και κατάφεραν να ακινητοποιήσουν τον συγκυβερνήτη και μαζί με μέλη εφεδρικού πληρώματος της FlyDubai, όπως ανέφερε τόσο η εταιρεία όσο και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός ανέλαβαν τον έλεγχο του Boeing 737.
Στη συνέχεια το αεροσκάφος πήρε ύψος, ανέβηκε στα 15.000 πόδια και παρέμεινε σε αυτό το σημείο για περίπου μία ώρα, ενώ παράλληλα το συνόδευαν ισραηλινά μαχητικά μέχρι να κάνει εκτροπή της πορείας και να κατευθυνθεί προς τη Σαουδική Αραβία, όπου πια στις 18:58 έκανε αναγκαστική προσγείωση στο αεροδρόμιο Ταμπούκ.
Έφτασαν στο Ισραήλ οι επιβάτες
Το αεροσκάφος που μεταφέρει τους επιβάτες της πτήσης FZ1073 της Flydubai προσγειώθηκε στο Τελ Αβίβ, όπως δείχνουν πλάνα της AFPTV. Το αεροπλάνο προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν στις 18.34 (ώρα Ελλάδας).
Οι επιβάτες, πολλοί εκ των οποίων ήταν Ισραηλινοί, συνέχισαν το ταξίδι τους με άλλο αεροσκάφος της Flydubai αφού η Σαουδική Αραβία απέρριψε αίτημα του Ισραήλ να επιτρέψει σε αεροσκάφη του να τους επαναπατρίσουν.
"Ένιωσα ότι επαναλαμβάνεται η 11η Σεπτεμβρίου"
Ένας επιβάτης που ταυτοποιήθηκε ως Ντάνιελ περιέγραψε στο ισραηλινό Κανάλι 12 πώς βίωσε το συμβάν. "Ξαφνικά άκουσα έναν καυγά. Κάτι σαν πάλη που ερχόταν από το πιλοτήριο", είπε, μιλώντας στο τηλέφωνο από το αεροδρόμιο Ταμπούκ της Σαουδικής Αραβίας.
"Η πόρτα ήταν ελαφρώς μισάνοιχτη και είδα μια προσπάθεια να σπρώξουν κάποιον έξω. Τότε, τρεις Ισραηλινοί που κάθονταν πίσω μου ήρθαν να δουν τι συνέβαινε, και το αεροπλάνο ξαφνικά έκανε μία πολύ απότομη πτώση, με τη μύτη προς τα κάτω, συνοδευόμενη από έντονη περιστροφή. Από ό,τι κατάλαβα, ένας συγκυβερνήτης μαχαίρωσε τον κυβερνήτη, και μόλις εξουδετέρωσαν τον επιτιθέμενο, υπήρχαν άλλοι δύο πιλότοι στο αεροπλάνο που ανέλαβαν τον έλεγχο", είπε.
"Η περιστροφή σταμάτησε. Χρειάστηκε λίγο - δεν ξέρω, μου φάνηκε σαν μια αιωνιότητα, αλλά νομίζω ότι ήταν δύο λεπτά, τουλάχιστον δύο ή τρία λεπτά, κατά τα οποία το αεροπλάνο απλώς έπεφτε και περιστρεφόταν σαν τρελό", αφηγήθηκε ο Ντάνιελ. "Ένιωσα ότι, αυτό ήταν. Τελείωσε. Ότι η 11η Σεπτεμβρίου επαναλαμβάνεται", σημείωσε.
Ο Ντάνιελ είπε ότι "σίγουρα" σκέφτηκε ότι επρόκειτο για τρομοκρατική επίθεση. "Άκουσα τις κραυγές κατά τη διάρκεια της πάλης και είδα το αίμα στο πάτωμα από τον πιλότο, τον οποίο έβγαλαν έξω. Αυτοί οι τρεις Ισραηλινοί είναι πραγματικοί ήρωες. Είναι δύσκολο να εξηγήσω πόσο ηρωικοί ήταν", εξιστόρησε, όμως, όπως είπε δεν ήταν καθόλου σαφές ότι ο κίνδυνος είχε περάσει.
"Η προσοχή ήταν στραμμένη στην εξουδετέρωση του τύπου, του επιτιθέμενου. Κοίταξα έξω και είδα έρημο, δεν μπορούσα να δω τίποτα. Συνειδητοποίησα ότι το Ιράν ήταν κοντά. Μου πέρασαν από το μυαλό σκέψεις ότι είχαν καταλάβει το αεροπλάνο για να το οδηγήσουν στο Ιράν", είπε ακόμα.
Ο Ντάνιελ ανέφερε ότι οι δύο άλλοι πιλότοι που ανέλαβαν αρχικά τον έλεγχο δεν επικοινωνούσαν με τους επιβάτες, καθώς προφανώς επικεντρώνονταν στην εξασφάλιση του αεροπλάνου. "Οι πιλότοι κλειδώθηκαν στο πιλοτήριο και δεν είχαμε καμία επαφή μαζί τους. Υπήρχαν επίσης δύο αεροσυνοδοί της FlyDubai που ήταν εντελώς αβοήθητες. Ήταν σε κατάσταση υστερίας, δεν ήξεραν πραγματικά πώς να χειριστούν την κατάσταση", σημείωσε ακόμα.
"Όλα τα είδη των σκέψεων περνούσαν από το μυαλό μας, αλλά τη στιγμή που ακούσαμε τον πιλότο να αρχίζει να μιλάει στους επιβάτες και να τους λέει ότι θα προσγειωθούν, ηρεμήσαμε", κατέληξε.
"Ήταν σαν να είχαμε ισχυρές αναταράξεις, μόνο που δεν υπήρχαν αναταράξεις", είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Αλμόγκ Ίταλι, συγκρίνοντας με το "τρενάκι του τρόμου" την αίσθηση που προκάλεσε η απότομη πτώση, κατά πολλές χιλιάδες πόδια μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, προτού σταθεροποιηθεί και πάλι το αεροπλάνο.
Ο Ιτάλι, είπε πως είδε "ένα τεράστιο χάος στο μπροστινό μέρος του αεροπλάνου, κοντά στο κόκπιτ". Δεν υπήρξε "υστερία", διαβεβαίωσε ο Αλμόγκ Ιτάλι, όταν ρωτήθηκε από το Γαλλικό Πρακτορείο κοντά στο Ταμπούκ της βορειοδυτικής Σαουδικής Αραβίας, όπου προσγειώθηκε με ασφάλεια το αεροσκάφος.
Η Μίριαμ Σίρα Οχαγιόν, που βρισκόταν επίσης στην ίδια πτήση, είπε ότι το αεροπλάνο "έδειχνε εκτός ελέγχου".
"Κόντευε πραγματικά να συντριβεί και μόνο χάρη σε [...] όλους εκείνους που συγκράτησαν τον συγκυβερνήτη και τον εξουδετέρωσαν" βγήκαν σώοι και ασφαλείς οι επιβάτες, είπε σε δημοσιογράφους, μιλώντας στο τηλέφωνο με τη μητέρα της που περίμενε να την υποδεχτεί στο αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν.
Η Οχαγιόν επέστρεφε στο Ισραήλ για να παραστεί σε μια τελετή στη μνήμη του αδελφού της που σκοτώθηκε κατά την επίθεση της Χαμάς στο ισραηλινό έδαφος, στις 7 Οκτωβρίου 2023.
"Υπήρχε πολύ αίμα" και οι επιβάτες "ήταν αγχωμένοι, πίστευαν ότι θα πεθάνουν", αφηγήθηκε.
"Ακούγαμε κραυγές στο αεροπλάνο. Μετά, άνοιξαν το κόκπιτ και είδαμε αίμα, κάποιος είχε μαχαιρώσει τον κυβερνήτη", ανέφερε σε γραπτό μήνυμά της προς την ισραηλινή τηλεόραση μια άλλη επιβάτιδα.
Πού θα εστιάσουν οι έρευνες
Ένας ειδικός δήλωσε στο CNN ότι η ταχύτητα και η κλίση που πήρε το αεροπλάνο ήταν "πολλαπλάσια του ρυθμού μιας προγραμματισμένης αναγκαστικής καθόδου, και ο αυτόματος πιλότος δεν θα την διέταζε ποτέ".
Ο Μάρκο Τσαν από το Πανεπιστήμιο Kingston του Λονδίνου, ανέφερε ότι "κάποιος έπρεπε να πιέζει δυνατά τα χειριστήρια", κάτι που πιθανότατα οδήγησε σε μια "διελκυστίνδα", καθώς οι δύο στήλες ελέγχου πτήσης του αεροσκάφους συνδέονται μηχανικά.
Οι ερευνητές πιθανότατα θα εξετάσουν πρώτα τον καταγραφέα δεδομένων πτήσης και τον καταγραφέα φωνής του πιλοτηρίου - το μαύρο κουτί-, δήλωσε ο Τσαν, το οποίο θα δείξει "τις εντολές ελέγχου κάθε πιλότου, την κατάσταση του αυτόματου πιλότου, τις ταχύτητες, καθώς και το τι ειπώθηκε".
Θα πάρουν επίσης συνεντεύξεις από το πλήρωμα, τους εκτός υπηρεσίας πιλότους και τους επιβάτες, και θα ερευνήσουν το πώς άνοιξε η πόρτα του πιλοτηρίου, πώς βρέθηκε το όπλο επί του σκάφους, καθώς και το ιατρικό ιστορικό και το ιστορικό εκπαίδευσης του συγκυβερνήτη, ανέφερε.
