Σε ειδική αποστολή με βασικό θέμα στην ατζέντα την επανεκκίνηση της διαδικασίας για την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας μεταξύ Ελλάδας και Αλβανίας, ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Νίκος Δένδιας μεταβαίνει τη Δευτέρα στα Τίρανα όπου θα έχει συνάντηση με τον ομόλογό του Ερμάλ Νούφι, καθώς και με τον αλβανό πρωθυπουργό Εντι Ράμα.

Πιάνοντας το νήμα από τον Οκτώβριο του 2020, όταν κατά την επίσκεψή του (ως υπουργός Εξωτερικών τότε) οι δύο πλευρές είχαν ανακοινώσει τη συμφωνία τους να υποβάλουν στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης τη διμερή διαφορά για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, ο υπουργός Εθνικής Αμυνας θα επιχειρήσει να βάλει και πάλι στις ράγες τον συγκεκριμένο κοινό στόχο με την προοπτική της οριστικής του επίλυσης. Αθήνα και Τίρανα, στον χρόνο που απομένει έως το τέλος του έτους, θα επιδιώξουν να αξιοποιήσουν το θετικό για τις διμερείς σχέσεις μομέντουμ, στον απόηχο της πρόσφατης επίσκεψης Ράμα στη χώρα μας και στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας που έχει αναλάβει η Ελλάδα για την επίσπευση της διαδικασίας ένταξης των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ. Μια διαδικασία που έχει ως ορίζοντα την προεδρία της χώρας μας στο Συμβούλιο της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027.

Στο τραπέζι

Ο Νίκος Δένδιας, ο οποίος σχεδιάζει να θέσει επί τάπητος με τον αλβανό ομόλογό του και ζητήματα που αφορούν το νευραλγικό για τη συγκυρία πεδίο της άμυνας και της ασφάλειας, είναι προφανές πως έχει ως βασικό στόχο να «ξεπαγώσει» η διαδικασία που οδηγεί στο συνυποσχετικό για την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Οπως είχε επισημάνει πρόσφατα το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, η συζήτηση με την αλβανική κυβέρνηση για την εν λόγω διμερή εκκρεμότητα είχε διακοπεί έπειτα από την αρνητική απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Αλβανίας, με αποτέλεσμα πλέον να παραμένει στο τραπέζι ως επιλογή υπό την προϋπόθεση της υπερπήδησης συγκεκριμένων προσκομμάτων.

Με δεδομένο ότι ο πρόεδρος της Αλβανίας, Μπαϊράμ Μπεγκάι, δείχνει – σύμφωνα με αρμόδιες πηγές – πρόθυμος να ανάψει το «πράσινο φως» για την εξουσιοδότηση των σχετικών τεχνικών συνομιλιών μεταξύ των δύο πλευρών, Αθήνα και Τίρανα θα κληθούν προσεχώς να ξεπεράσουν διαδικαστικές πτυχές της υπόθεσης, με ζητούμενο την προοπτική μιας κοινής νίκης που θα εκπέμψει ισχυρά μηνύματα στην ευρύτερη περιοχή, δίνοντας έναυσμα και σε άλλα κράτη να λύσουν διμερείς διαφορές για την κατάκτηση ενός κοινού ευρωπαϊκού μέλλοντος.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΕΚ) διέθεσε συνολικά 158,9 εκατομμύρια ευρώ σε οικονομική βοήθεια στο πλαίσιο του Σχεδίου Ανάπτυξης στην Αλβανία, τη Βόρεια Μακεδονία και το Μαυροβούνιο την Τετάρτη, ενώ άλλες χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, συμπεριλαμβανομένου του Κοσσυφοπεδίου, υστερούν. Από αυτή τη δόση - την τρίτη για αυτές τις χώρες - έχουν διατεθεί 49 εκατομμύρια ευρώ στην Αλβανία, 44,2 εκατομμύρια ευρώ στο Μαυροβούνιο και 65,7 εκατομμύρια ευρώ στη Βόρεια Μακεδονία. Η πληρωμή αυτή αφορά την τρίτη εξαμηνιαία περίοδο αναφοράς, η οποία καλύπτει τις μεταρρυθμίσεις που έχουν υλοποιηθεί έως τα τέλη Δεκεμβρίου 2025.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η πληρωμή έρχεται μετά το αίτημα κατανομής και τη θετική αξιολόγηση από την Επιτροπή των μεταρρυθμιστικών βημάτων που έχουν ληφθεί στον τομέα της ανταγωνιστικότητας και της καινοτομίας των επιχειρήσεων στην Αλβανία και το Μαυροβούνιο, καθώς και στον τομέα της εκπαίδευσης και της ψηφιοποίησης στη Βόρεια Μακεδονία.

«Με τη σημερινή εκταμίευση κεφαλαίων, το συνολικό ποσό που εγκρίθηκε στο πλαίσιο του Μέσου, εντός των αντίστοιχων χρηματοδοτικών πακέτων, ανέρχεται σε 212,8 εκατομμύρια ευρώ για την Αλβανία, 89,3 εκατομμύρια ευρώ για το Μαυροβούνιο και 142,1 εκατομμύρια ευρώ για τη Βόρεια Μακεδονία», ανέφερε σε ανακοίνωσή της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξήγησε ότι μέρος αυτών των κεφαλαίων που εκταμιεύτηκαν στις τρεις χώρες θα μεταφερθεί στους κρατικούς προϋπολογισμούς, ενώ το υπόλοιπο θα διατεθεί σε επενδυτικά έργα μέσω του Πλαισίου Επενδύσεων των Δυτικών Βαλκανίων, σύμφωνα με τις ισχύουσες διαδικασίες έγκρισης.

Τα κεφάλαια που έχουν διατεθεί για το Πλαίσιο Επενδύσεων των Δυτικών Βαλκανίων, μόλις εγκριθούν από το διοικητικό συμβούλιο, θα υποστηρίξουν έργα υποδομών στους τομείς των βιώσιμων μεταφορών, της καθαρής ενέργειας, της ψηφιακής ανάπτυξης και της ανάπτυξης του ανθρώπινου κεφαλαίου.

Το Σχέδιο Ανάπτυξης αντιπροσωπεύει το πιο φιλόδοξο χρηματοδοτικό πακέτο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων.