Του Κώστα Ράπτη

Το "δίπορτο" αποδίδει – στη ζωή και τη γεωπολιτική. Και κανένας δεν έχει αναπτύξει περισσότερο αυτή την τέχνη από τον Ταγίπ Ερντογάν. Ο ισχυρός άνδρας της γείτονος έχει καταφέρει να παρεμβάλει τη χώρα του στις κρισιμότερες διεθνείς ζυμώσεις της ημέρας – χωρίς να φοβάται τις αντιφάσεις. 

Από τις διαπραγματεύσεις Ρωσίας και Ουκρανίας, οι οποίες φιλοξενούνται στην Κωνσταντινούπολη, μέχρι τις πρόσφατες επαφές των "τριών μεγάλων" της Ευρώπης με το Ιράν στην ίδια πόλη, και από τις συνομιλίες "αποκλιμάκωσης" με το Ισραήλ επί αζερικού εδάφους, μέχρι την ποδηγέτηση της νέας κυβέρνησης της Δαμασκού, η Τουρκία δρέπει διπλωματικό (και όχι μόνο) κεφάλαιο από όπου μπορεί – σταθεροποιώντας την ίδια ώρα το εσωτερικό της μέτωπο, με την εν εξελίξει προσπάθεια αφοπλισμού του ΡΚΚ.

Οι Τούρκοι ιθύνοντες κρατούν στα χέρια τους ορισμένα αντικειμενικά πλεονεκτήματα: τη στρατηγική θέση της χώρας, τις ισχυρές ένοπλες δυνάμεις της, τη σχετικά ακμαία δημογραφία, τη μεταποιητική της βάση, τα πολιτιστικά στοιχεία που της επιτρέπουν να δοκιμάζει την εξάπλωση "μαλακής ισχύος" σε μια μεγάλη γεωγραφική ακτίνα. Κυρίως όμως πορεύονται με βάση μια υποκειμενική δεξιότητα: τη μεγάλη φιλοδοξία, τη διάθεση ανάληψης ρίσκων, την ελαστική αντίληψη του διεθνούς δικαίου (όσο και αν το επικαλούνται το συχνότερο δυνατό) και κυρίως την προθυμία να είναι "μη δεδομένοι", αν όχι δυσάρεστοι, στους συνομιλητές τους.

Είναι αυτή η αντίληψη που επιτρέπει στη σύγχρονη Τουρκία να προχωρά, ακροβατώντας πάνω στις επίσης υπαρκτές αδυναμίες της: την ενεργειακή και διατροφική εξάρτηση, την ανάγκη για ενέσεις ξένων κεφαλαίων, τα ρήγματα που γεννούν στην τουρκική κοινωνία οι οικονομικές πιέσεις, οι πολιτισμικές διαφορές, η διαφθορά και η αυταρχική διακυβέρνηση.