Βρετανοί αξιωματούχοι συναντήθηκαν με επιλεγμένους Ευρωπαίους συμμάχους σε ένα διακριτικό δείπνο στις Βρυξέλλες την περασμένη εβδομάδα για να καταστρώσουν σχέδια για ένα νέο αμυντικό ταμείο, το οποίο θα παρακάμπτει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θα περιορίζει το δημόσιο χρέος και θα επανεξοπλίζει ταχύτερα τη Γηραιά Ήπειρο, σύμφωνα με τον ιστότοπο Politico.
Η ανεπίσημη συνάντηση συγκέντρωσε ανώτερους αξιωματούχους των υπουργείων Οικονομικών της Σουηδίας, της Δανίας, της Φινλανδίας, της Πολωνίας, της Ολλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου για να προωθήσουν την ιδέα της δημιουργίας μιας υπερεθνικής τράπεζας ειδικά με σκοπό την από κοινού αγορά όπλων και τη μείωση του κόστους των αμυντικών προμηθειών, σύμφωνα με αξιωματούχους που γνωρίζουν το θέμα τους οποίους επικαλείται το Politico.
Η μυστική συγκέντρωση φιλοξενήθηκε από την Πολωνία, σύμφωνα με έναν αξιωματούχο της ΕΕ, στον οποίο παραχωρήθηκε ανωνυμία για να μιλήσει ελεύθερα για τις εμπιστευτικές συζητήσεις, όπως και σε άλλες πηγές του Politico.
Στο επίκεντρο της συζήτησης ήταν μια πρόταση του Yπουργείου Οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου, η οποία περιγράφεται λεπτομερώς σε ένα έγγραφο συζήτησης που είδε ο ιστότοπος και η οποία θα επέτρεπε στις συμμετέχουσες κυβερνήσεις να αποφύγουν να εγγράψουν στον εθνικό τους προϋπολογισμό το αρχικό κόστος κεφαλαίου του στρατιωτικού εξοπλισμού, γεγονός που θα είχε τεράστιο όφελος για τις χώρες με αυστηρούς κανόνες δαπανών.
Με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να απομακρύνει τις ΗΠΑ από την προστασία της Ευρώπης, καθώς θερμαίνει τους δεσμούς με τη Ρωσία, οι κυβερνήσεις προσπαθούν να αυξήσουν γρήγορα τις επενδύσεις στην άμυνα και σε πολλές περιπτώσεις στοχεύουν να υπερβούν τον στόχο του ΝΑΤΟ για δαπάνες 2% του ΑΕΠ. Ωστόσο, πρέπει να επιτύχουν μια λεπτή ισορροπία λόγω των αυτοεπιβαλλόμενων περιορισμών στις δημόσιες δαπάνες στο πλαίσιο της ΕΕ.
"Οι Βρετανοί έχουν έναν δημοσιονομικό ζουρλομανδύα, οπότε ενδιαφέρονται πολύ γι' αυτό", δήλωσε κυβερνητικός αξιωματούχος που γνωρίζει για το δείπνο.
Παράκαμψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Το σχέδιο θα επιτρέψει στο νέο ταμείο να αγοράζει απευθείας όπλα για λογαριασμό των μελών - μια εξουσία που δεν έχει επί του παρόντος ο δανειστής της ΕΕ, Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων - με στόχο να αξιοποιήσει μια ειδική δεξαμενή επενδυτών που αισθάνονται άνετα με την υποστήριξη του αμυντικού τομέα.
"Δεν θα βρισκόμαστε υπό τον έλεγχο της Επιτροπής και γι' αυτό είναι ελκυστικό", δήλωσε άλλος διπλωμάτης της ΕΕ.
Ο εξειδικευμένος χαρακτήρας του ταμείου θα μπορούσε, θεωρητικά, να βελτιώσει επίσης τους όρους δανειοδότησης.
"Ως ένα ίδρυμα που επικεντρώνεται αποκλειστικά στον αμυντικό τομέα, θα μπορούσε να στοχεύσει σε μια συγκεκριμένη βάση επενδυτών που αισθάνονται άνετα με τη χρηματοδότηση του αμυντικού τομέα, αντί να προσπαθήσει να πείσει επενδυτές που έχουν συνείδηση της ESG να προσθέσουν περιουσιακά στοιχεία του αμυντικού τομέα στο χαρτοφυλάκιό τους", αναφέρει το έγγραφο.
Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, ωστόσο, δεν είναι πεπεισμένοι ότι η έξυπνη χρηματοοικονομική μηχανική θα είναι απαραιτήτως αρκετή για να πείσει τις χώρες της Νότιας Ευρώπης - συμπεριλαμβανομένων της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Ισπανίας - να εγκαταλείψουν την προτίμησή τους για επιχορηγήσεις που υποστηρίζονται από την Επιτροπή και χρηματοδοτούνται με κοινό δανεισμό της ΕΕ από τις κεφαλαιαγορές.
Χώρες όπως η Ισπανία και η Ιταλία φοβούνται ότι η ανάληψη πρόσθετου χρέους στο εσωτερικό της χώρας για την άμυνα θα μπορούσε να πλήξει τις αξιολογήσεις τους στην αγορά και να τρομάξει τους επενδυτές.
"Δεν βλέπω τους Νότιους να ενδιαφέρονται για αυτόν τον μηχανισμό, αλλά ενδιαφέρονται για επιχορηγήσεις", δήλωσε ο αξιωματούχος της ΕΕ. "Δεν είμαι σίγουρος αν βρίσκονται ακόμη στην ίδια σελίδα".
Τα βόρεια κράτη, αντίθετα, είναι απρόθυμα να υποστηρίξουν οποιοδήποτε σχέδιο που να βασίζεται σε αμοιβαίο χρέος.
Οι χώρες της Βαλτικής και κράτη εκτός ΕΕ, όπως η Νορβηγία, θα μπορούσαν να ενδιαφερθούν να συμμετάσχουν στο βρετανικό σχέδιο, αλλά ορισμένοι αξιωματούχοι φοβούνται ότι αν προχωρήσουν χωρίς τα κράτη της Νότιας Ευρώπης θα κινδυνεύσει να διευρυνθεί το αμυντικό χάσμα στην Ευρώπη, δεδομένου ότι τα τελευταία ήδη υπολείπονται σε αμυντικές δαπάνες.
Η πρωτοβουλία υπό βρετανική ηγεσία βρίσκεται σε άμεσο ανταγωνισμό με ένα σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να προσφέρει ένα πακέτο δανείων ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ για τη στήριξη κοινών αμυντικών προμηθειών - ένα σχέδιο που επί του παρόντος αποκλείει το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο μετά το Brexit δεν έχει υπογράψει συμφωνία ασφαλείας με την ΕΕ.
Σε σύγκριση με τις τρέχουσες πρωτοβουλίες της ΕΕ, το σχέδιο του Λονδίνου μηχανεύεται ένα δημοσιονομικό πλεονέκτημα για τις κυβερνήσεις, μεταφέροντας το "αρχικό κόστος κεφαλαίου για την αγορά" στρατιωτικού εξοπλισμού στον ισολογισμό του νέου θεσμού, απελευθερώνοντας τους εθνικούς προϋπολογισμούς. Οι κυβερνήσεις θα είναι αντίθετα υπεύθυνες μόνο για τους χρεωστικούς τόκους και το κόστος συντήρησης.
Αυτή η δομή, πρόσθεσαν αξιωματούχοι, είναι προσαρμοσμένη ώστε να προσελκύσει κράτη που βρίσκονται υπό γεωπολιτική πίεση - ιδιαίτερα εκείνα που βρίσκονται κοντά στη Ρωσία - καθώς αυξάνονται οι φόβοι για νέα επιθετικότητα από τη Μόσχα και την προοπτική στρατιωτικής απεμπλοκής των ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ.
Παρόλα αυτά, βασικά ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου με τον οποίο θα διοικείται ο προτεινόμενος θεσμός ή ποιος θα λαμβάνει τελικά τις αποφάσεις - μια κρίσιμη λεπτομέρεια δεδομένης της επιδίωξης να λειτουργεί εκτός των αρμοδιοτήτων της Κομισιόν.
Ωστόσο, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι το μόνο που εξετάζει εναλλακτικές λύσεις. Η Πολωνία, η οποία ασκεί επί του παρόντος την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, ζήτησε από τη δεξαμενή σκέψης Bruegel να καταρτίσει τη δική της εκδοχή μιας "τράπεζας επανεξοπλισμού", η οποία θα συζητηθεί σε μια άτυπη συνάντηση των υπουργών Οικονομικών στη Βαρσοβία το Σάββατο.
"Αυτό δείχνει τη διάθεση να εξεταστεί ένας τέτοιος μηχανισμός", δήλωσε ένας δεύτερος διπλωμάτης της ΕΕ.
