Του Κώστα Ράπτη
Ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει οργισμένος με τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Προαναγγέλλει δε νέα τηλεφωνική επικοινωνία του με τον Ρώσο πρόεδρο εντός της εβδομάδας για να λάβει τις διευκρινήσεις που επιθυμεί. Δηλώνει μάλιστα έτοιμος να προχωρήσει, εάν κρίνει ότι είναι το Κρεμλίνο που παρεμποδίζει τον τερματισμό της σύγκρουσης στην Ουκρανία, σε δευτερογενείς κυρώσεις ενάντια στις εξαγωγές ρωσικού πετρελαίου.
Αυτό που αποσταθεροποιεί τον ένοικο του Λευκού Οίκου είναι η πρόταση που διατύπωσε ο Πούτιν κατά την επίσκεψή του στο Μούρμανσκ της Αρκτικής για την εγκαθίδρυση στην Ουκρανία διεθνούς διοίκησης υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, η οποία θα διενεργήσει εκλογές και θα διαπραγματευθεί τους όρους της ειρήνης για με την Ρωσία.
Θα μπορούσε να την αποκαλέσει και "λύση Ανατολικού Τιμόρ” για την Ουκρανία, καθώς ομολογημένη πηγή έμπνευσής της αποτελεί το προηγούμενο της διεθνούς διοίκησης που οδήγησε στην ανεξαρτησία τη χώρα αυτή της νοτιοανατολικής Ασίας ή οι αρμοστείες που τοποθέτησε ο ΟΗΕ στη Βοσνία και το Κόσοβο.
Η πανουργία της πρότασης Πούτιν εντυπωσιάζει από κάθε άποψη. Λανσάροντας την ιδέα της διεθνούς διοίκησης, ο ισχυρός άνδρας της Ρωσίας από τη μία πλευρά θέτει εκτός παιδιάς τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, τον οποίο θεωρεί μη νομιμοποιημένο συνομιλητή μετά τη λήξη της προεδρικής του θητείας, ενώ από την άλλη εξουδετερώνει προληπτικά τα σχέδια για αποστολή ευρωπαϊκής ειρηνευτικής δύναμης στην Ουκρανία της επόμενης μέρας, διαγιγνώσκοντας ότι το πλέγμα Κιέβου - Ευρωπαίων που έχει δημιουργηθεί δεν θα επιτρέψει την ευόδωση των ειρηνευτικών πρωτοβουλιών.
Και παράλληλα τερματίζει σχεδόν αυτόματα της εχθροπραξίες, την ίδια στιγμή που καθιστά συμμέτοχο της λύσης ένα πολύ μεγαλύτερο τμήμα της διεθνούς κοινότητας από τις ρωσικές και αμερικανικές αντιπροσωπείες που διαπραγματεύονται το ζήτημα στο Ριάντ. Αναρωτιέται κανείς κατά πόσον η Κίνα έχει ήδη δεχθεί κρούσεις να στηρίξει αυτή τη λύση: η απάντηση θα προκύψει ίσως από την επίσκεψη του Κινέζου υπουργού Εξωτερικών Ουανγκ Γι στη Μόσχα την Τρίτη.
Σε κάθε περίπτωση, ο Πούτιν έκανε την πρότασή του δοκιμαστικά, δηλώνοντας ότι είναι μία πιθανή λύση από τις πολλές.
Ο Τραμπ είναι όμως οργισμένος και με την ουκρανική πλευρά, καθώς ο Ζελένσκι υπαναχωρεί από την υπογραφή του σχεδίου συμφωνίας με τις ΗΠΑ για τα ορυκτά της Ουκρανίας, δηλώνοντας ότι δεν μπορεί να εγκρίνει κάτι που θα αντιβαίνει στη μελλοντική προοπτική ένταξης της χώρας του στην Ε.Ε.
Αλλά επ' αυτού ο Αμερικανός ηγέτης δεν μπορεί παρά να μέμφεται τον εαυτό του, καθώς η νεότερη εκδοχή του σχεδίου συμφωνίας που προωθήθηκε στο Κίεβο έχει ολότελα αποικιακά χαρακτηριστικά, δίνοντας στην αμερικανική πλευρά τον πλήρη και επ' αόριστον έλεγχο του ορυκτού πλούτου της Ουκρανίας υπό μορφήν αποζημιώσεως για τη στρατιωτική βοήθεια, η οποία επανερμηνεύεται ως δάνειο.
Οι νομικές προκλήσεις που ανοίγονται είναι τεράστιες, αλλά ακόμη μεγαλύτερες είναι οι πολιτικές. Ήδη ο αντιπρόεδρος του ρωσικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας και πρώην πρόεδρος της Ρωσίας, Ντμίτρι Μεντβέντεφ με χαιρεκακία παρατηρεί ότι οι ΗΠΑ έχουν τοποθετήσει τον Ζελένσκι σε αδιέξοδη θέση. Σύμφωνα με την αθυρόστομη περιγραφή του Μεντβέντεφ, σε ανάρτησή του στο Χ, "αν το καθεστώς του Κιέβου εγκρίνει τη συμφωνία, ο ναρκομανής [Ζελένσκι] και οι συνεταίροι του θα απαγχονιστούν στο Μαϊντάν σαν τον Μουσσολίνι. Και αν την απορρίψει, οι Αμερικανοί θα επανεκκινήσουν το καθεστώς Μπαντέρα. Ρουά ματ”.
Η τελευταία αυτή αναφορά παραπέμπει σε ένα μυστικό που δεν ομολογούν πολλοί – εκτός από τον Βρετανό πρώην πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον, ο οποίος εκ παραδρομής σε πρόσφατη συνέντευξή του θύμισε τι μεγάλο εμπόδιο αποτελεί για την επίτευξη συμφωνίας η ουκρανική ένοπλη ακροδεξιά, η οποία θα μπορούσε να ανατρέψει τον Ζελένσκι (και η οποία στην πραγματικότητα, με τις απειλές της από την πρώτη στιγμή μετά την εκλογή του, τον υποχρέωσε να εγκαταλείψει τις προεκλογικές του εξαγγελίες για συμφιλίωση με τον ρωσόφωνο πληθυσμό και με την Ρωσία).
Το ουκρανικό ζήτημα αποτελεί τη διαπλοκή μιας διεθνούς γεωπολιτικής αντιπαράθεσης με ένα υπαρκτό εσωτερικό πρόβλημα: το τελευταίο θα έρχεται όλο και καθαρά στο προσκήνιο όσο η διασυνοριακή αντιπαράθεση οδεύει προς την ύφεση.
