Οι εργαζόμενοι στον δήμο του Όκλαντ, στην Καλιφόρνια, ανησυχούν ότι η υιοθέτηση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης από τη δημοτική αρχή θα μπορούσε να ενισχύσει την επιτήρησή τους και να οδηγήσει σε ανακριβείς αξιολογήσεις της εργασιακής τους απόδοσης. Διεκδικώντας εγγυήσεις ότι δεν θα απολυθούν ούτε θα υποστούν πειθαρχικές κυρώσεις εξαιτίας της τεχνητής νοημοσύνης, το συνδικάτο τους ψήφισε με συντριπτική πλειοψηφία, στις 22 Οκτωβρίου, υπέρ της προκήρυξης απεργίας. Υπέρ της πρότασης τάχθηκε το 94,1% των μελών. Μεταξύ των αιτημάτων των εργαζομένων είναι να ενημερώνονται εγκαίρως πριν από την εισαγωγή μιας νέας τεχνολογίας, να λαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με τη λειτουργία της και να διασφαλίζεται το δικαίωμά τους να διαπραγματεύονται τους όρους χρήσης της.
"Ζητούμε από τη δημοτική αρχή να εξετάζει με προσοχή τον τρόπο με τον οποίο αξιοποιεί τα προϊόντα τεχνητής νοημοσύνης", δήλωσε στον Guardian ο Τζούλιαν Γουέαρ, διαχειριστής χωρικών δεδομένων στον δήμο του Όκλαντ και μέλος του τοπικού παραρτήματος 21 της Διεθνούς Ομοσπονδίας Επαγγελματιών και Τεχνικών Μηχανικών.
"Μερικές φορές, ένα καινούργιο, εντυπωσιακό τεχνολογικό παιχνίδι κοστίζει τελικά περισσότερο, είναι δυσκολότερο στην εφαρμογή του και δεν προσφέρει καλύτερα αποτελέσματα", σημείωσε.
Η σχεδόν ομόφωνη ψήφος είχε αποτέλεσμα. Η δημοτική αρχή του Όκλαντ και το συνδικάτο κατέληξαν σε τριετή συμφωνία, η οποία περιλαμβάνει εγγυήσεις σχετικά με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. Μεταξύ άλλων, προβλέπει ότι ο δήμος θα πρέπει να επανεκπαιδεύει ή να μετακινεί σε άλλες θέσεις τους εργαζομένους που ενδέχεται να εκτοπιστούν από την τεχνητή νοημοσύνη, αντί να τους απολύει. Ως αποτέλεσμα, η απεργία που είχε προγραμματιστεί για τις 5 Νοεμβρίου αναβλήθηκε.
Το συνδικάτο της ευρύτερης περιοχής του Κόλπου του Σαν Φρανσίσκο συγκαταλέγεται στα εργατικά σωματεία του δημόσιου τομέα σε όλη τη χώρα που διεκδικούν σαφείς εγγυήσεις απέναντι στην εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης και της αυτοματοποίησης. Όπως επισημαίνουν εκπρόσωποί του, οι νέες τεχνολογίες ενδέχεται να επιβαρύνουν τις συνθήκες εργασίας και να θέσουν σε κίνδυνο θέσεις εργασίας. Μετά από δεκαετίες προσπαθειών αυτοματοποίησης από τις εταιρείες και την αυξανόμενη ανησυχία για την τεχνητή νοημοσύνη από την πρώτη εμφάνιση του ChatGPT το 2022, οι συνεχιζόμενες εργατικές διαμάχες αποκαλύπτουν την όλο και πιο έντονη αντιπαράθεση μεταξύ των εργοδοτών του δημόσιου τομέα και των εργαζομένων τους, οι οποίοι εκφράζουν όλο και πιο δυναμικά τις απόψεις τους.
"Οι εργοδότες δείχνουν υπερβολικό ενθουσιασμό για τη χρήση αυτής της τεχνολογίας", δήλωσε ο Τζον Σάμουελσεν, πρόεδρος του Συνδικάτου Εργαζομένων στις Μεταφορές και επιθεωρητής σιδηροδρομικών γραμμών στο μετρό της Νέας Υόρκης. "Τα μέλη μας γνωρίζουν ότι η αυτοματοποίηση αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για τις θέσεις εργασίας τους. Στον τομέα των μεταφορών, η απειλή είναι ήδη εδώ, βρίσκεται μπροστά μας και δίνουμε καθημερινά τη μάχη εναντίον της".
Σύμφωνα με έρευνα της Ernst & Young, η οποία πραγματοποιήθηκε από τον Ιούλιο έως τον Αύγουστο του 2026, σχεδόν το 70% των πολιτειακών και τοπικών κυβερνητικών υπηρεσιών δηλώνει ότι έχει ήδη υιοθετήσει ή βρίσκεται στη διαδικασία εφαρμογής εργαλείων παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης.
Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής καθυστερούν να αντιμετωπίσουν τις πιθανές επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στους εργαζομένους, με αποτέλεσμα εκείνοι να αναγκάζονται να αγωνιστούν για τα δικαιώματά τους, υποστηρίζει η Λιζ Σούλερ, πρόεδρος της AFL-CIO, της μεγαλύτερης ομοσπονδίας συνδικάτων στις ΗΠΑ.
"Χρησιμοποιούμε τις διαπραγματεύσεις για τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας, προκειμένου να θεσπίσουμε δικλίδες ασφαλείας που οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής δεν έχουν θεσπίσει", σημειώνει.
Ορισμένα συνδικάτα ήταν προετοιμασμένα για αυτή τη συγκυρία, καθώς είχαν παρακολουθήσει αντίστοιχες μάχες που έδωσαν εργατικά σωματεία του ιδιωτικού τομέα, δήλωσε ο Κουνγκ Φενγκ, ερευνητής στο Κέντρο Εργασίας του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ και πρώην διευθυντής της οργάνωσης San Francisco Jobs With Justice. Για παράδειγμα, το 2023, το Συνδικάτο Εργαζομένων στις Επικοινωνίες της Αμερικής (CWA) πρότεινε μέτρα προστασίας των εργαζομένων από την τεχνητή νοημοσύνη και τον Οκτώβριο του 2026 κατάφερε να εξασφαλίσει ορισμένα από αυτά για τους εργαζομένους στην Καλιφόρνια.
Αντιδράσεις για τη ραγδαία υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης
Οι ερευνητές χρησιμοποιούν τον όρο "bossware" για να περιγράψουν τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης τα οποία εργοδότες στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα ενσωματώνουν ολοένα συχνότερα, προκειμένου να παρακολουθούν και να επιβλέπουν τους εργαζομένους. Αυτό αναφέρεται σε έκθεση του Οκτωβρίου, την οποία συνυπέγραψε ο Φενγκ. Ορισμένα από αυτά τα εργαλεία κατατάσσουν και αξιολογούν τους εργαζομένους για σκοπούς πρόσληψης, απόλυσης και προαγωγής. Άλλα παρακολουθούν την τοποθεσία και τη δραστηριότητά τους, μετρούν την παραγωγικότητά τους, συλλέγουν βιομετρικά δεδομένα για την καταγραφή του χρόνου εργασίας, αξιοποιούν κάμερες, φορετές συσκευές και αισθητήρες ή χρησιμοποιούν αναλυτικά εργαλεία για να προβλέπουν τη συναισθηματική κατάσταση των εργαζομένων.
Ορισμένες τεχνολογίες αυτοματοποίησης θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους εργαζομένους στον δημόσιο τομέα, όπως τα συστήματα ασφαλείας των οχημάτων στις δημόσιες συγκοινωνίες. Ωστόσο, ο άνθρωπος θα πρέπει να έχει πάντα τον έλεγχο και να ασκεί εποπτεία, υποστηρίζει η Λορένα Γκονζάλες, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Εργατικών Συνδικάτων της Καλιφόρνιας.
Πέρυσι, η Πενσιλβάνια έγινε η πρώτη πολιτεία που ξεκίνησε πιλοτικό πρόγραμμα σε συνεργασία με την OpenAI. Η πολιτεία ενθάρρυνε υπαλλήλους, όπως εργαζομένους που διαχειρίζονται αιτήσεις επιδομάτων ανεργίας και κοινωνικούς λειτουργούς, να χρησιμοποιήσουν το ChatGPT Enterprise, προκειμένου να εξετάσουν αν μπορεί να εξοικονομηθεί χρόνος.
"Ωστόσο, δεν υπήρχαν εγγυήσεις ή συμφωνίες για τους εργαζομένους", δήλωσε ο Στιβ Κατανέζε, πρόεδρος του τοπικού παραρτήματος 668 του Συνδικάτου Εργαζομένων στις Υπηρεσίες (SEIU), το οποίο εκπροσωπεί περισσότερους από 10.000 εργαζομένους στον δημόσιο τομέα σε ολόκληρη την πολιτεία.
Στη συνέχεια, το συνδικάτο αντέδρασε, εμπνευσμένο από τη νίκη των σεναριογράφων το 2023, έπειτα από μία από τις μεγαλύτερες απεργίες στην ιστορία του Χόλιγουντ, η οποία εξασφάλισε εγγυήσεις απέναντι στην αντικατάσταση των συγγραφέων από την τεχνητή νοημοσύνη. Το τοπικό παράρτημα 668 του συνδικάτου SEIU στην Πενσιλβάνια άσκησε πιέσεις στον κυβερνήτη Τζος Σαπίρο, ζητώντας τη θέσπιση πολιτικής που θα διασφαλίζει τη συμμετοχή των εργαζομένων στη λήψη αποφάσων που σχετίζονται με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και την εποπτεία της εφαρμογής της. Παράλληλα, διεκδίκησε εγγυήσεις ότι η συγκεκριμένη τεχνολογία δεν θα χρησιμοποιείται για την επιβολή πειθαρχικών κυρώσεων σε βάρος τους.ς.
Στον τομέα των μεταφορών, οι εργαζόμενοι του δημόσιου τομέα σε πολιτείες όπως η Φλόριντα και η Νέα Υόρκη προσπαθούν προληπτικά να εμποδίσουν την εταιρεία Waymo και τις δημοτικές αρχές να θέσουν σε κυκλοφορία αυτόνομα οχήματα, χαρακτηρίζοντάς τα μη ασφαλή και απειλή για τις θέσεις εργασίας τους. Στόχος τους είναι να πετύχουν μια αντίστοιχη νίκη με εκείνη του 2024 στο Κολόμπους του Οχάιο, όπου η Ένωση Εργαζομένων στις Μεταφορές εξασφάλισε συμβατικές ρήτρες που της δίνουν δικαίωμα βέτο σε κάθε σχέδιο της Αρχής Μεταφορών της Κεντρικής Οχάιο για την ένταξη αυτόνομων οχημάτων στις υπηρεσίες της.
Ωστόσο, το Συνδικάτο Εργαζομένων στις Μεταφορές δεν αντιτίθεται στις νέες τεχνολογίες, δήλωσε ο πρόεδρός του, Τζον Σάμουελσεν. Αντίθετα, στηρίζει συστήματα που μπορούν να συμβάλουν στην αποφυγή συγκρούσεων και στη βελτίωση της συχνότητας και της ακρίβειας των δρομολογίων λεωφορείων και τρένων. Ωστόσο, ο ίδιος ανησυχεί ότι πολλοί κλάδοι προωθούν την τεχνητή νοημοσύνη και την αυτοματοποίηση χωρίς να λαμβάνουν υπόψη την ασφάλεια. Για παράδειγμα, ορισμένες αεροπορικές εταιρείες έχουν αρχίσει να πειραματίζονται με τη χρήση drones για την επιθεώρηση αεροσκαφών από απόσταση, αντί να βασίζονται σε μηχανικούς αεροσκαφών, οι οποίοι μπορούν να πραγματοποιήσουν πιο λεπτομερή έλεγχο από κοντά.
Οι αγώνες των εργαζομένων
Δεν είναι η πρώτη φορά που οι αναδυόμενες τεχνολογίες έχουν αρνητικές επιπτώσεις στις αγορές εργασίας και στις συνθήκες απασχόλησης σε διάφορους κλάδους, επισημαίνουν εκπρόσωποι των συνδικάτων.
"Το έχουμε ξαναδεί αυτό", δήλωσε η Σούλερ. Όπως ανέφερε, τα συνδικάτα έχουν αντιμετωπίσει και στο παρελθόν μαζικές απώλειες θέσεων εργασίας, όπως συνέβη όταν η αυτοματοποίηση στις γραμμές συναρμολόγησης των εργοστασίων στη μεσοδυτική περιοχή των ΗΠΑ οδήγησε στη μείωση των θέσεων εργασίας στη μεταποίηση.
Ορισμένοι νομοθέτες, κυρίως σε πολιτειακό επίπεδο, έχουν αρχίσει να προωθούν νέες ρυθμίσεις. Για παράδειγμα, η Διεθνής Ομοσπονδία Επαγγελματιών και Τεχνικών Μηχανικών (IFPTE) και άλλα συνδικάτα στήριξαν στην Καλιφόρνια το νομοσχέδιο "No Robo Bosses" ("Όχι ρομπότ-αφεντικά"), το οποίο απαγορεύει στους εργοδότες να βασίζονται αποκλειστικά σε αυτοματοποιημένα συστήματα για την επιβολή πειθαρχικών κυρώσεων ή την απόλυση εργαζομένων. Τα συνδικάτα στήριξαν επίσης ένα ακόμη νομοσχέδιο της Καλιφόρνιας, το οποίο απαγορεύει στους εργοδότες να χρησιμοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για την παρακολούθηση των εργαζομένων στον χώρο εργασίας, όπως συστήματα που θα μπορούσαν να καταγράφουν τη συναισθηματική τους κατάσταση. Ο κυβερνήτης της πολιτείας, Γκάβιν Νιούσομ, υπέγραψε και τα δύο νομοσχέδια στις 30 Σεπτεμβρίου.
Οι εργαζόμενοι του δημόσιου τομέα έχουν επίσης υποστηρίξει νομοθετικές πρωτοβουλίες για την τεχνητή νοημοσύνη και σε άλλες πολιτείες. Τα συνδικάτα του δημόσιου τομέα στη Νέα Υόρκη υποστήριξαν έναν νόμο, που θα τεθεί σε ισχύ τον Δεκέμβριο του 2025, ο οποίος προστατεύει τους εργαζόμενους σε κρατικές υπηρεσίες από την αντικατάστασή τους από την τεχνητή νοημοσύνη.
Αν και οι διευθύνοντες σύμβουλοι εταιρειών τεχνολογίας έχουν προειδοποιήσει για τους υποθετικούς κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης για την ανθρωπότητα, το πιο επείγον ζήτημα είναι ο τρόπος με τον οποίο οι εργαζόμενοι επηρεάζονται αρνητικά από την τεχνολογία σήμερα, δήλωσε ο Κιθ Μπράουν, εκτελεστικός γραμματέας του Συμβουλίου Εργασίας της Αλαμέδα, το οποίο εκπροσωπεί εργαζόμενους του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα στην κομητεία Αλαμέδα της Καλιφόρνιας.
