Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αεροπορίας (FAA) ήρε την Παρασκευή (13/11) την απαγόρευση απογειώσεων σε εθνικό επίπεδο, μετά τη βλάβη στα συστήματα επικοινωνίας των κέντρων ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας που προκάλεσε χάος στα αεροδρόμια των ΗΠΑ και οδήγησε στη μεγαλύτερη αναστολή λειτουργίας μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.
Ο υπουργός Μεταφορών, Σον Ντάφι, δήλωσε ότι ο εναέριος χώρος των ΗΠΑ άνοιξε ξανά στις 20:15 ώρα Ανατολικής Ακτής (01:15 GMT), προειδοποίησε ωστόσο ότι οι αναχωρήσεις θα ξεκινήσουν σταδιακά και ότι θα χρειαστεί χρόνος μέχρι οι αεροπορικές εταιρείες να αποκαταστήσουν την κανονική τους λειτουργία. "Η διαδικασία θα είναι αργή", δήλωσε ο Ντάφι σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο.
Σύμφωνα με τον ιστότοπο παρακολούθησης πτήσεων Flightradar24, έως τις 11:30 μ.μ. είχαν ακυρωθεί σχεδόν 10.000 πτήσεις – εκ των οποίων περισσότερες από 2.200 για καθεμία από τις Delta Air Lines και American Airlines, και 1.800 για την United Airlines. Ο ιστότοπος ανέφερε ότι ορισμένα αεροσκάφη σε μεγάλα αεροδρόμια περίμεναν περισσότερες από πέντε ώρες για να λάβουν θέση στάθμευσης (πύλη).
Αναλυτές του αεροπορικού κλάδου εκτιμούν ότι η τετράωρη καθήλωση των πτήσεων σε εθνικό επίπεδο ενδέχεται να προκαλέσει αναστάτωση στα προγράμματα των αεροπορικών εταιρειών για αρκετές ημέρες.
Ο Ντάφι ανέφερε ότι δεκάδες χιλιάδες επιβάτες εγκλωβίστηκαν σε αεροδρόμια σε όλη τη χώρα. Πρόσθεσε ότι ο ίδιος και ο υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας, Μαρκγουέιν Μάλιν, συναντήθηκαν με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο για να συζητήσουν το περιστατικό.
Η βλάβη αυτή αποτελεί την πιο πρόσφατη και δραματική ένδειξη της πίεσης που δέχεται το αμερικανικό σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, το οποίο ταλανίζεται από παρωχημένη τεχνολογία, προβλήματα στον εξοπλισμό και τις επικοινωνίες, καθώς και από έλλειψη χιλιάδων ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας.
Ο Ντάφι δήλωσε ότι το πρόβλημα ξεκίνησε στις 15:36, όταν τα κέντρα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας παρουσίασαν αστάθεια στα συστήματα ραντάρ και επικοινωνίας.
"Οι διακόπτες και οι δρομολογητές (routers) μας υπερφορτώθηκαν με δεδομένα, με αποτέλεσμα να προκύψουν ασυνέπειες στις πληροφορίες που λαμβάναμε από αυτούς· γι’ αυτόν τον λόγο θέσαμε το σύστημα εκτός λειτουργίας", εξήγησε ο Ντάφι. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι σε κανένα σημείο δεν χάθηκε πλήρως η επαφή μέσω ραντάρ ή επικοινωνιών, γεγονός που επέτρεψε την ασφαλή προσγείωση χιλιάδων αεροσκαφών. Ο Ντάφι δήλωσε ότι το άμεσο πρόβλημα επιλύθηκε και ότι οι πτήσεις είναι ασφαλείς, προειδοποίησε ωστόσο ότι απαιτείται μια ευρύτερη αναβάθμιση του παλαιωμένου συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, προκειμένου να αποτραπούν παρόμοιες αστοχίες.
Αναβάθμιση των αερομεταφορών κόστους 50 δισ. δολαρίων
Ο Ντάφι επέρριψε ευθύνες στο Κογκρέσο επειδή δεν χρηματοδότησε ένα νέο σύστημα, το οποίο -όπως ανέφερε- θα μπορούσε να αποτρέψει τέτοιου είδους διακοπές λειτουργίας, και ζήτησε 50 δισεκατομμύρια δολάρια για τον εκσυγχρονισμό του.
Νωρίτερα την Παρασκευή, πριν από τη διακοπή λειτουργίας, ο Λευκός Οίκος και το Υπουργείο Μεταφορών είχαν παροτρύνει το Κογκρέσο να εγκρίνει κονδύλι ύψους 30,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την αναβάθμιση των παλαιωμένων αεροδρομίων και των υποδομών ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας της χώρας.
"Αυτό που διαθέτουμε είναι ένα εξαιρετικά παλιό σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας", δήλωσε ο Ντάφι. "Δώστε μας τα χρήματα για να το φτιάξουμε".
Ο υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας, Μαρκγουέιν Μάλιν, δήλωσε ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχει "καμία απολύτως ένδειξη" ότι η διακοπή λειτουργίας οφείλεται σε κυβερνοεπίθεση ή σε κάποιο ανεξέλεγκτο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, αν και οι ερευνητές δεν έχουν αποκλείσει κανένα από τα δύο ενδεχόμενα.
"Φαίνεται πως το ζήτημα ήταν μηχανικής φύσεως. Ωστόσο, συνεχίζουμε την έρευνα", ανέφερε και πρόσθεσε ότι η Υπηρεσία Εθνικής Ασφάλειας (NSA) συνεργάζεται με το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας στο πλαίσιο της έρευνας.
Σύμφωνα με δύο στελέχη αεροπορικών εταιρειών, η διακοπή λειτουργίας φαίνεται να επηρέασε ένα τηλεπικοινωνιακό δίκτυο που διαχειρίζεται η εταιρεία L3Harris Technologies. Το δίκτυο αυτό διαχειρίζεται κρίσιμες ραδιοσυχνότητες, τις οποίες χρησιμοποιούν οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας για την επικοινωνία τους με τους πιλότους. Η L3Harris δεν ανταποκρίθηκε σε αίτημα για σχολιασμό.
Η ταλαιπωρία συνεχίζεται για τους επιβάτες
Αν και η απαγόρευση απογειώσεων ήρθη, η αναστάτωση για τους επιβάτες κάθε άλλο παρά είχε τελειώσει. Από τη Βοστώνη έως το Σιάτλ και από τη Νέα Υόρκη έως το Λος Άντζελες, οι επιβάτες συνωστίζονταν στις αίθουσες αναχωρήσεων και στα γκισέ των αεροπορικών εταιρειών, καθώς οι καθυστερήσεις και οι ακυρώσεις συσσωρεύονταν, ενώ τα αεροσκάφη παρέμεναν ακινητοποιημένα στις πύλες επιβίβασης.
Χιλιάδες επιβάτες βρέθηκαν αντιμέτωποι με την προοπτική να αναγκαστούν να διανυκτερεύσουν στο αεροδρόμιο.
Ο 50χρονος Έντουαρντ Κάργμπο, από το Γουέστ Τσέστερ της Πενσυλβάνια, είχε προγραμματίσει να ταξιδέψει με πτήση της Ethiopian Airlines στις 9 μ.μ. με προορισμό το Lom. Αντ’ αυτού, σχεδίαζε να περάσει τη νύχτα στο αεροδρόμιο, ενόψει μιας πτήσης που επαναπρογραμματίστηκε για τις 6 το πρωί του Σαββάτου. "Θα αναγκαστώ να διανυκτερεύσω εδώ", είπε. "Έχω εγκλωβιστεί".
Η 47χρονη Λουίζ Μάερ βρέθηκε επίσης αντιμέτωπη με την αναστάτωση στο αεροδρόμιο Νιούαρκ, καθώς η πτήση της με την British Airways με προορισμό το Λονδίνο επηρεάστηκε από το χάος στις αερομεταφορές. "Μπορεί κάποια στιγμή να βάλω τα κλάματα, αλλά όχι ακόμα", δήλωσε.
Οι αεροπορικές εταιρείες των ΗΠΑ δεν θα υποχρεωθούν να καταβάλουν αποζημιώσεις στους εγκλωβισμένους επιβάτες, καθώς οι ίδιες δεν φέρουν ευθύνη για τις βλάβες στα συστήματα της FAA (Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας).
Η μοναδική άλλη περίπτωση γενικής απαγόρευσης απογειώσεων σε εθνικό επίπεδο, μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, σημειώθηκε τον Ιανουάριο του 2023, όταν η FAA ανέστειλε τις εσωτερικές αναχωρήσεις για περίπου 90 λεπτά.
Οι επενδυτές είχαν ήδη συνυπολογίσει το οικονομικό πλήγμα για τις αεροπορικές εταιρείες. Οι μετοχές των American, United και Delta υποχώρησαν κατά 1% έως 2% στις συναλλαγές εκτός ωραρίου, ενώ η μετοχή της JetBlue Airways σημείωσε πτώση περίπου 3%.
Η American Airlines ανακοίνωσε ότι δίνει προτεραιότητα σε πτήσεις προς διεθνείς προορισμούς και μικρότερες πόλεις εκτός των κύριων κόμβων της, προκειμένου να τοποθετήσει τα αεροσκάφη και τα πληρώματα σε κατάλληλες θέσεις για ταχύτερη αποκατάσταση της ομαλής λειτουργίας.
Πηγή: Ertnews
