Ανάλυση του αγγλόγλωσσου τουρκικού δικτύου υποστηρίζει ότι η έγκριση της συμφωνίας από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης ενισχύει τη διπλωματική θέση της Άγκυρας.
Η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης συνιστά διπλωματική επιτυχία για την Άγκυρα και πλήγμα για τη στρατηγική της Αθήνας στην Ανατολική Μεσόγειο, σύμφωνα με ανάλυση που δημοσίευσε στις 12 Νοεμβρίου το αγγλόγλωσσο τουρκικό δίκτυο TRT World.
Σύμφωνα με το ομογενειακό edotourkia στο άρθρο της με τίτλο "Η επικύρωση από τη Λιβύη της συμφωνίας με την Τουρκία για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες θέτει υπό αμφισβήτηση τη στρατηγική της Ελλάδας", η αρθρογράφος Zeynep Gizem Ozpinar υποστηρίζει ότι η απόφαση του λιβυκού κοινοβουλίου ενισχύει τη θέση της Τουρκίας, καθώς η Άγκυρα κατάφερε να προσεγγίσει τις δύο αντίπαλες πολιτικές πλευρές της Λιβύης, σε αντίθεση με την Αθήνα, η οποία, σύμφωνα με την ανάλυση, είχε επενδύσει στις εσωτερικές διαιρέσεις της χώρας για να εμποδίσει την επικύρωση της συμφωνίας.
Ειδικότερα, το TRT World επισημαίνει ότι η Βουλή των Αντιπροσώπων, με έδρα τη Βεγγάζη, ενέκρινε ομόφωνα τη συμφωνία στις 20 Οκτωβρίου, ενώ το Ανώτατο Κρατικό Συμβούλιο της Λιβύης, με έδρα την Τρίπολη, χαιρέτισε την εξέλιξη. Κατά την ανάλυση, η σύμπλευση των δύο θεσμών γύρω από το μνημόνιο αποτελεί σημαντική εξέλιξη, καθώς η ελληνική διπλωματία θεωρούσε τις πολιτικές αντιπαραθέσεις στη Λιβύη βασικό εμπόδιο για την εφαρμογή του.
Ως ενδείξεις της τουρκικής διπλωματικής κινητικότητας, το δημοσίευμα αναφέρει τις επαφές της Άγκυρας με την ανατολική Λιβύη, την επαναλειτουργία του τουρκικού προξενείου στη Βεγγάζη, καθώς και τις επισκέψεις και συναντήσεις Τούρκων αξιωματούχων με παράγοντες της χώρας.
Το νομικό υπόβαθρο και η ελληνική αντίδραση
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο νομικό καθεστώς του μνημονίου του 2019, το οποίο υπεγράφη στις 27 Νοεμβρίου εκείνου του έτους και καταχωρίστηκε στη Γραμματεία του ΟΗΕ με αριθμό 56119.
Το TRT World παρουσιάζει τις τουρκικές θέσεις σχετικά με τη νομιμότητα της συμφωνίας, υποστηρίζοντας ότι η καταχώρισή της στον ΟΗΕ επιτρέπει την επίκλησή της ενώπιον των οργάνων του Οργανισμού, χωρίς ωστόσο να συνιστά από μόνη της αναγνώριση της εγκυρότητάς της.
Παράλληλα, το δημοσίευμα αντιπαραβάλλει την ελληνική συμφωνία με την Αίγυπτο του 2020, υποστηρίζοντας ότι, όπως το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν μπορεί να δημιουργήσει δικαιώματα ή υποχρεώσεις για τρίτα κράτη χωρίς τη συγκατάθεσή τους, το ίδιο ισχύει και για τη συμφωνία Αθήνας-Καΐρου έναντι της Τουρκίας και της Λιβύης.
Στο ζήτημα της οριοθέτησης των θαλάσσιων ζωνών, η ανάλυση προβάλλει τη θέση της Άγκυρας ότι τα νησιά δεν θα πρέπει να λαμβάνουν αυτομάτως πλήρη επήρεια, όταν η θαλάσσια προβολή τους περιορίζει την πρόσβαση γειτονικών ηπειρωτικών κρατών στη θάλασσα. Επικαλείται, μάλιστα, διεθνείς δικαστικές αποφάσεις, καθώς και τη συμφωνία οριοθέτησης Ελλάδας-Ιταλίας, στην οποία προβλέφθηκε μειωμένη επήρεια για ορισμένα νησιά.
Αναφερόμενο στις ελληνικές αντιδράσεις, το TRT World σημειώνει ότι η Αθήνα χαρακτήρισε το μνημόνιο "άκυρο και ανυπόστατο", ενώ αντίστοιχη θέση διατύπωσαν η Αίγυπτος και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο, η αρθρογράφος υποστηρίζει ότι η ελληνική επιχειρηματολογία παρουσιάζει αντιφάσεις, καθώς η Αθήνα είχε επικαλεστεί στο παρελθόν την απουσία έγκρισης από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης ως λόγο αμφισβήτησης της συμφωνίας.
Η ανάλυση αναφέρεται επίσης στις δηλώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, αλλά και στην παρέμβαση του Τούρκου αντιπροσώπου Ahmet Yildiz, ο οποίος είχε υποστηρίξει ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας δεν αποτελεί δικαστικό όργανο για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.