Κοινό μέτωπο απέναντι στην υποχώρηση της αμερικανικής ομοσπονδιακής κυβέρνησης από τις διεθνείς δεσμεύσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής συγκροτούν κυβερνήτες πολιτειών και δήμαρχοι στις ΗΠΑ, αναλαμβάνοντας πρωτοβουλία συνεργασίας με τα Ηνωμένα Έθνη για την παρακολούθηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου της χώρας.
Η σχετική δέσμευση ανακοινώθηκε την Πέμπτη, στο περιθώριο της COP31 στην Αττάλεια της Τουρκίας, όπου κατέφθασαν Αμερικανοί πολιτειακοί και τοπικοί αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας Γκάβιν Νιούσομ, σύμφωνα με το Bloomberg. Η πρωτοβουλία αποσκοπεί να καταδείξει ότι, παρά την αλλαγή κατεύθυνσης της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ, σημαντικό τμήμα της αμερικανικής οικονομίας και της δημόσιας διοίκησης εξακολουθεί να επενδύει στην απανθρακοποίηση.
Η κινητοποίηση έρχεται ως απάντηση στην κατάργηση περιβαλλοντικών ρυθμίσεων που περιόριζαν τις εκπομπές ρύπων, αλλά και στην αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα.
Στη διεθνή σύνοδο συμμετέχουν επίσης ο γερουσιαστής των Δημοκρατικών από το Ρόουντ Άιλαντ Σέλντον Γουάιτχαουζ, ο κυβερνήτης της Μινεσότα Τιμ Γουόλς και η κυβερνήτης του Νέου Μεξικού Μισέλ Λούχαν Γκρίσαμ, μαζί με σειρά δημάρχων. Παράλληλα, αναμένεται να συμμετάσχει αργότερα μέσα στην εβδομάδα και συνασπισμός περίπου 19 μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων. Ωστόσο, οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν επίσημη ομοσπονδιακή αντιπροσωπεία στην COP31.
Μέτωπο 24 κυβερνητών και 350 δημάρχων
Η ανακοίνωση περιλαμβάνεται σε κοινή δήλωση τριών πρωτοβουλιών για την κλιματική δράση στις ΗΠΑ: των America Is All In, US Climate Alliance και Climate Mayors.
Οι τρεις συμμαχίες εκπροσωπούν συνολικά 24 κυβερνήτες, με τις πολιτείες τους να αντιστοιχούν στο 55% του πληθυσμού των ΗΠΑ, καθώς και 350 δημάρχους σε 47 πολιτείες. Σύμφωνα με τους συμμετέχοντες, οι περιοχές που εκπροσωπούν αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 60% της αμερικανικής οικονομικής δραστηριότητας.
Οι πολιτειακές και δημοτικές αρχές δεσμεύθηκαν να συνεργαστούν με τη Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC), τον διεθνή θεσμό που αποτελεί τη βάση της Συμφωνίας του Παρισιού του 2015, χωρίς τη συνδρομή της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.
Υπενθυμίζεται ότι, στο πλαίσιο της επίσημης διαδικασίας αποχώρησης που ξεκίνησε φέτος, οι ΗΠΑ αναμένεται να αποχωρήσουν από την UNFCCC τον Φεβρουάριο του 2027.
Η πρωτοβουλία ανακοινώθηκε την τέταρτη ημέρα της COP31, η οποία έχει διάρκεια δύο εβδομάδων και φιλοδοξεί να επιταχύνει τη διεθνή μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα, προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τις τεχνολογίες μηδενικών εκπομπών, ενισχύοντας παράλληλα τις πολιτικές προστασίας του περιβάλλοντος.
Στο επίκεντρο η καταγραφή των κλιματικών επιδόσεων των ΗΠΑ
Βασικός στόχος της νέας συνεργασίας είναι η ενίσχυση της προβολής των στοιχείων που καταγράφουν την πρόοδο των ΗΠΑ στην απανθρακοποίηση, με ορίζοντα τα μέσα του αιώνα. Παράλληλα, οι πολιτειακές και δημοτικές αρχές επιδιώκουν να διασφαλίσουν την αμερικανική συμμετοχή στη διαδικασία της "παγκόσμιας αποτίμησης" (Global Stocktake), μέσω της οποίας αξιολογείται η πρόοδος των χωρών ως προς την επίτευξη των κλιματικών στόχων.
Η πρώτη παγκόσμια αποτίμηση ολοκληρώθηκε το 2023, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι ο πλανήτης βρίσκεται σημαντικά εκτός τροχιάς σε σχέση με τον βασικό στόχο περιορισμού της αύξησης της θερμοκρασίας. Το αποτέλεσμα οδήγησε στη δέσμευση για σταδιακή απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα στην COP29, στο Ντουμπάι. Στην Τουρκία έχουν ήδη ξεκινήσει οι πρώτες συζητήσεις για τη δεύτερη αποτίμηση, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2028.
Την υποστήριξή του στην κινητοποίηση των αμερικανικών πολιτειακών και τοπικών αρχών εξέφρασε ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, μιλώντας την Πέμπτη στο Bloomberg TV.
"Οι ΗΠΑ δεν είναι η αμερικανική κυβέρνηση", δήλωσε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι ο ιδιωτικός τομέας της χώρας αυξάνει τις επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενώ ολοένα και περισσότεροι κυβερνήτες και δήμαρχοι παραμένουν προσηλωμένοι στην κλιματική δράση.
"Και ελπίζω ότι οι ΗΠΑ στο σύνολό τους θα καταστούν και πάλι σημαντικό μέρος αυτής της προσπάθειας", πρόσθεσε.
Δυνατότητα μείωσης των εκπομπών κατά 46% έως το 2035
Οι προοπτικές περιορισμού του ανθρακικού αποτυπώματος των ΗΠΑ παραμένουν σημαντικές, ακόμη και χωρίς την ενεργό υποστήριξη της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, σύμφωνα με έκθεση της America Is All In και του Center for Global Sustainability του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ.
Ειδικότερα, η εφαρμογή πολιτικών σε επίπεδο πολιτειών, οι δυνάμεις της αγοράς και η μείωση του κόστους των τεχνολογιών μπορούν να οδηγήσουν σε περιορισμό των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα έως και 46% μέχρι το 2035, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2005.
Ωστόσο, οι συμμετέχοντες στη σύνοδο αναγνωρίζουν ότι το πολιτικό περιβάλλον στις ΗΠΑ εξακολουθεί να δημιουργεί προκλήσεις για την υλοποίηση των κλιματικών στόχων.
Ο κυβερνήτης της Μινεσότα Τιμ Γουόλς υπογράμμισε ότι οι πολιτείες προχωρούν στις σχετικές πρωτοβουλίες χωρίς ομοσπονδιακή υποστήριξη.
"Κάνουμε όλα αυτά στις πολιτείες μας χωρίς καμία βοήθεια από την Ουάσιγκτον", δήλωσε.
Εκτίμησε, πάντως, ότι ο νέος συσχετισμός δυνάμεων στο Κογκρέσο μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά για τις συγκεκριμένες προσπάθειες. Όπως ανέφερε, επί προεδρίας Τραμπ η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δημιουργούσε εμπόδια στην εφαρμογή περιβαλλοντικών πολιτικών, προσθέτοντας ότι πλέον "θα είναι πολύ δύσκολο να το κάνουν αυτό".
