Στροφή προς μια νέα γενιά θεραπειών για την κατάθλιψη, εμπνευσμένων από τις ψυχεδελικές ουσίες αλλά χωρίς τις παραισθησιογόνες επιδράσεις τους, σηματοδοτεί η επένδυση της Johnson & Johnson στην αμερικανική βιοτεχνολογική εταιρεία Delix Therapeutics.
Ο φαρμακευτικός κολοσσός ηγήθηκε γύρου χρηματοδότησης ύψους 100 εκατ. δολαρίων, σε μια περίοδο κατά την οποία οι μεγάλες φαρμακευτικές επιχειρήσεις στρέφουν όλο και περισσότερο την προσοχή τους σε έναν μέχρι πρότινος περιθωριακό τομέα της ιατρικής έρευνας, όπως αναφέρει το Bloomberg.
Η επένδυση πραγματοποιήθηκε μέσω του επενδυτικού βραχίονα επιχειρηματικών κεφαλαίων της J&J και εντάχθηκε σε γύρο χρηματοδότησης με ιδιαίτερα αυξημένη ζήτηση, τον οποίο συνδιοργάνωσε το Dementia Discovery Fund της SV Health Investors.
Σύμφωνα με την Delix, τα νέα κεφάλαια θα χρηματοδοτήσουν την περαιτέρω ανάπτυξη του βασικού πειραματικού φαρμάκου της κατά της κατάθλιψης, με στόχο την έναρξη κλινικών δοκιμών μεσαίου σταδίου το 2027. Η εταιρεία έχει ήδη αντλήσει 115 εκατ. δολάρια από προηγούμενους γύρους χρηματοδότησης, χωρίς να αποκαλύψει την αποτίμησή της.
Η συγκεκριμένη συμφωνία αποτελεί ακόμη μία ένδειξη του αυξανόμενου ενδιαφέροντος των μεγάλων φαρμακευτικών ομίλων για τις πιθανές θεραπευτικές εφαρμογές των ψυχεδελικών ουσιών. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Grand View Research, η παγκόσμια αγορά φαρμάκων που βασίζονται σε αυτές τις ουσίες θα μπορούσε να φθάσει τα 11,7 δισ. δολάρια έως το 2033.
Η Johnson & Johnson έχει ήδη αναπτύξει μια δραστηριότητα δισεκατομμυρίων δολαρίων γύρω από το Spravato, ένα ρινικό σπρέι με βάση την εσκεταμίνη, παράγωγο της κεταμίνης, το οποίο χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της κατάθλιψης.
Σε αντίθεση, ωστόσο, με το Spravato, το οποίο πρέπει να χορηγείται υπό ιατρική επίβλεψη, η Delix αναπτύσσει ένα φαρμακευτικό σκεύασμα σε μορφή χαπιού, το οποίο οι ασθενείς θα μπορούν να λαμβάνουν στο σπίτι, χωρίς να βιώνουν τις ψυχεδελικές εμπειρίες που συνδέονται με τις συγκεκριμένες ουσίες.
Η επόμενη γενιά θεραπειών χωρίς παραισθήσεις
Η στρατηγική της Delix εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια της φαρμακευτικής βιομηχανίας να αξιοποιήσει τις θεραπευτικές ιδιότητες των ψυχεδελικών ουσιών, περιορίζοντας ή εξαλείφοντας παράλληλα τις παραισθήσεις και τις υπόλοιπες ψυχοδραστικές επιδράσεις που δυσχεραίνουν την ευρεία κλινική χρήση τους.
Το συγκεκριμένο πεδίο προσελκύει πλέον το ενδιαφέρον μεγάλων φαρμακευτικών εταιρειών, όπως η AbbVie και η Eli Lilly, αλλά και της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ.
"Πιστεύω ότι το ενδιαφέρον για τον συγκεκριμένο τομέα δεν ήταν ποτέ μεγαλύτερο", δήλωσε σε συνέντευξή του ο διευθύνων σύμβουλος της Delix, Μαρκ Ρας.
Ο ίδιος είχε συμμετάσχει στην ανάπτυξη του Vyvanse, ενός επιτυχημένου φαρμάκου για τη διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ADHD), όταν εργαζόταν στη Shire, την οποία εξαγόρασε αργότερα η Takeda Pharmaceutical.
Το βασικό υπό ανάπτυξη φάρμακο της Delix, με την ονομασία zalsupindole, έχει σχεδιαστεί ώστε να ενεργοποιεί τη νευροπλαστικότητα, δηλαδή την ικανότητα του εγκεφάλου να δημιουργεί και να ενισχύει τις συνδέσεις μεταξύ των νευρικών κυττάρων.
Ο Ρας εκτιμά ότι έως τη δεκαετία του 2030 ένας περιορισμένος αριθμός μεγάλων φαρμακευτικών εταιρειών θα έχει καταφέρει να δημιουργήσει επιτυχημένες επιχειρηματικές δραστηριότητες στον συγκεκριμένο τομέα.
Εκπρόσωπος του επενδυτικού βραχίονα της Johnson & Johnson αρνήθηκε να σχολιάσει την επένδυση στην Delix.
Ενθαρρυντικά πρώτα αποτελέσματα – Το 2027 οι επόμενες κλινικές δοκιμές
Τα πρώτα αποτελέσματα από την ανάπτυξη του zalsupindole εμφανίζονται ενθαρρυντικά, αν και βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο.
Σε μικρή αρχική κλινική μελέτη, στην οποία συμμετείχαν 18 ασθενείς, τα συμπτώματα της κατάθλιψης μειώθηκαν κατά περίπου 50% μεταξύ όσων έλαβαν το πειραματικό φάρμακο. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η βελτίωση διατηρήθηκε για διάστημα τεσσάρων εβδομάδων μετά τη χορήγηση της τελευταίας δόσης.
Τα αποτελέσματα δεν έχουν ακόμη επιβεβαιωθεί μέσω μεγαλύτερης κλινικής δοκιμής με ομάδα ελέγχου που λαμβάνει εικονικό φάρμακο (placebo). Η εταιρεία βρίσκεται σε διαδικασία προετοιμασίας για τη δημοσίευσή τους σε επιστημονικό ιατρικό περιοδικό.
Όπως εξήγησε ο Ρας, η Delix εστιάζει κυρίως σε ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται ικανοποιητικά στις συμβατικές αντικαταθλιπτικές θεραπείες, οι οποίες συχνά χρειάζονται αρκετές εβδομάδες μέχρι να αποδώσουν και απαιτούν συνεχή χορήγηση.
Στόχος της εταιρείας είναι να προσφέρει μια εναλλακτική θεραπευτική επιλογή, η οποία θα μπορεί να χορηγείται για περιορισμένο χρονικό διάστημα, αντί να απαιτείται η λήψη φαρμάκων επ' αόριστον.
Με τη νέα χρηματοδότηση, η Delix σχεδιάζει να ξεκινήσει κατά το πρώτο εξάμηνο του 2027 κλινική δοκιμή μεσαίου σταδίου (Phase 2), στην οποία θα συμμετάσχουν 240 ασθενείς. Η μελέτη θα εξετάσει διαφορετικά δοσολογικά σχήματα, με καθημερινή ή δύο φορές την εβδομάδα χορήγηση του φαρμάκου για διάστημα ενός μήνα.
Τα αποτελέσματα αναμένονται κατά το πρώτο εξάμηνο του 2028.
Στα σχέδια και η είσοδος στο χρηματιστήριο
Παράλληλα με την κλινική ανάπτυξη του βασικού της σκευάσματος, η Delix εξετάζει το ενδεχόμενο εισαγωγής της στο χρηματιστήριο εντός του επόμενου έτους, ανάλογα με τις συνθήκες στις κεφαλαιαγορές και την πρόοδο των κλινικών δοκιμών, σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλό της.
Η εταιρεία αναπτύσσει επίσης πρόσθετες φαρμακευτικές ενώσεις εμπνευσμένες από τις ψυχεδελικές ουσίες, διερευνώντας τις πιθανές εφαρμογές τους σε ένα ευρύτερο φάσμα παθήσεων.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι διαταραχές που σχετίζονται με τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών, η σχιζοφρένεια, καθώς και νευροεκφυλιστικές ασθένειες, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ και η νόσος Πάρκινσον.
Την είδηση για την υπογραφή συμφωνίας μεταξύ της Johnson & Johnson και της Delix, βάσει της οποίας η πρώτη θα ηγηθεί του νέου γύρου χρηματοδότησης, είχε μεταδώσει νωρίτερα το εξειδικευμένο έντυπο Psychedelic Alpha.
