Την ώρα που η επενδυτική δυναμική γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη (AI) εμφανίζει σημάδια κόπωσης, κορυφαία στελέχη του διεθνούς τραπεζικού κλάδου, που συγκεντρώνονται στις τουρκικές ακτές της Μεσογείου, επιδιώκουν να θέσουν τις βάσεις για συμφωνίες οι οποίες θα μπορούσαν να καθορίσουν τον μακροπρόθεσμο αντίκτυπο της τεχνολογίας στην παγκόσμια οικονομία.
Στην Αττάλεια της Τουρκίας, όπου ξεκινά τη Δευτέρα η 31η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (COP31), κυβερνητικοί αξιωματούχοι, κορυφαία στελέχη του χρηματοπιστωτικού τομέα και της επιχειρηματικής κοινότητας, καθώς και εκπρόσωποι μη κυβερνητικών οργανώσεων, θα συζητήσουν τις επόμενες δύο εβδομάδες τρόπους με τους οποίους οι δεσμεύσεις των προηγούμενων διασκέψεων μπορούν να μετουσιωθούν σε συγκεκριμένες δράσεις.
Η Τουρκία, ως οικοδέσποινα της συνόδου, έχει θέσει ως βασική προτεραιότητα την επέκταση της χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας σε μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας οικονομίας, όπως αναφέρει το Bloomberg. Και σε αυτό το πεδίο, η τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο.
"Θα βρίσκεται στο επίκεντρο κάθε συζήτησης", δήλωσε ο Ντάνιελ Χάνα, επικεφαλής του τομέα βιώσιμης και μεταβατικής χρηματοδότησης της Barclays. Όπως εκτίμησε, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να δημιουργήσει τη "μακροπρόθεσμη εμπορική ζήτηση" που θα επιταχύνει την ανάπτυξη της καθαρής ενέργειας και θα επιτρέψει την ευρύτερη αξιοποίηση συγκεκριμένων κλιματικών τεχνολογιών.
Η συζήτηση για τον ρόλο της AI στην ενεργειακή μετάβαση διεξάγεται, ωστόσο, σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας για τον τεχνολογικό κλάδο. Η πρόσφατη υποχώρηση των μετοχών τεχνολογίας στις αγορές αποδόθηκε, μεταξύ άλλων, στις εκτιμήσεις ότι τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ θα μπορούσαν να ανοίξουν τον δρόμο για αυστηρότερο ρυθμιστικό πλαίσιο γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη. Στο επίκεντρο βρίσκονται, μεταξύ άλλων, πιθανές αυστηρότερες ενεργειακές και περιβαλλοντικές απαιτήσεις για τα κέντρα δεδομένων, σε μια αγορά κομβικής σημασίας για την παγκόσμια ανάπτυξη της τεχνολογίας.
Στο ήδη επιβαρυμένο κλίμα ήρθαν να προστεθούν δημοσιεύματα σχετικά με προσωπική υπόθεση που αφορά τον διευθύνοντα σύμβουλο της Nvidia, καθώς και αναφορές που συνδέουν γυναίκα με την οποία φέρεται να είχε σχέση με ενδεχόμενη κατασκοπευτική δραστηριότητα υπέρ της Κίνας, εντείνοντας την ανησυχία των επενδυτών.
"Αυτό που παρατηρούμε αυτή τη στιγμή στις αμερικανικές αγορές είναι η εκτίμηση ότι θα υπάρξει πολύ αυστηρότερη ρύθμιση του κλάδου", ανέφερε η Μαρίζα Ντρου, επικεφαλής βιωσιμότητας της Standard Chartered και μία από τις τραπεζικές προσωπικότητες που θα βρεθούν στην Αττάλεια.
Από την πλευρά των επενδυτών, η ανάπτυξη των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης συνεπάγεται επενδυτικές ανάγκες που θα ανέλθουν σε τρισεκατομμύρια δολάρια, σημείωσε η ίδια. Όπως εξήγησε, ένα ρυθμιστικό πλαίσιο που θα ενισχύει τη διαφάνεια θα επιτρέψει στους χρηματοδότες να λαμβάνουν πιο τεκμηριωμένες αποφάσεις και να κατευθύνουν κεφάλαια σε επιχειρήσεις με υπεύθυνες περιβαλλοντικές και κοινωνικές πρακτικές.
Η αντιμετώπιση της τεχνητής νοημοσύνης ως πιθανού εργαλείου για την καταπολέμηση της κλιματικής κρίσης παραμένει, πάντως, αμφιλεγόμενη. Η τεράστια κατανάλωση ενέργειας, νερού και γης που απαιτεί η ανάπτυξή της έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις κατά της επέκτασης των κέντρων δεδομένων, ενώ περιβαλλοντικές οργανώσεις χαρακτηρίζουν ιδιαίτερα ανησυχητικό το ανθρακικό αποτύπωμα της τεχνολογίας.
Ο εκτελεστικός γραμματέας της Σύμβασης-Πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή, Σάιμον Στιλ, έχει περιγράψει την τεχνητή νοημοσύνη ως μια τεχνολογία με υπέρογκες ενεργειακές απαιτήσεις, η οποία συμβάλλει στην αύξηση των εκπομπών ρύπων. "Οι ηγέτες της τεχνητής νοημοσύνης βρίσκονται πλέον σε λεπτό πάγο", είχε δηλώσει τον Σεπτέμβριο.
Σε έκθεση που δημοσίευσε λίγο πριν από την COP31, η Standard Chartered επισημαίνει ότι η επέκταση των κέντρων δεδομένων δεν είναι ούτε περιβαλλοντικά αβλαβής ούτε, από την άλλη πλευρά, εγγενώς μη βιώσιμη. Το τελικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, σύμφωνα με την τράπεζα, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις επιλογές που γίνονται σε τοπικό επίπεδο.
"Τα κέντρα δεδομένων μπορούν να λειτουργούν με εξαιρετικά υψηλή ενεργειακή αποδοτικότητα", ανέφερε η Ντρου σε συνέντευξή της. Όπως υπογράμμισε, καθοριστικής σημασίας είναι οι επιλογές στον σχεδιασμό και την τεχνολογία, αλλά και η διαμόρφωση κοινά αποδεκτών προτύπων για το τι συνιστά βιώσιμη λειτουργία. Σε αυτό το σημείο, όπως σημείωσε, η πολιτική και το ρυθμιστικό πλαίσιο αποκτούν καθοριστικό ρόλο, καθιστώντας τη COP31 ιδιαίτερα σημαντική.
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει οριστική εκτίμηση για το συνολικό κλιματικό αποτύπωμα της τεχνητής νοημοσύνης. Αυτό που θεωρείται, ωστόσο, αδιαμφισβήτητο είναι η διαρκώς αυξανόμενη ζήτηση της τεχνολογίας για ηλεκτρική ενέργεια.
Τον Απρίλιο, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) προειδοποίησε ότι η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από τα κέντρα δεδομένων που εξυπηρετούν εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης αναμένεται να τριπλασιαστεί έως το τέλος της δεκαετίας. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Οργανισμού, έως τότε το σύνολο των κέντρων δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων όσων δεν επικεντρώνονται στην AI, θα αντιστοιχεί περίπου στο 3% της παγκόσμιας ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας.
Ο Χάνα της Barclays δηλώνει πεπεισμένος ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία ενός καθαρότερου και ανθεκτικότερου ενεργειακού συστήματος, αναγνωρίζοντας, ωστόσο, ότι μια τέτοια εξέλιξη δεν είναι αυτονόητη.
Η Τουρκία, στο πλαίσιο της διοργάνωσης της COP31, έχει δεσμευτεί να συνεργαστεί με τη βιομηχανία της τεχνολογίας, προκειμένου να διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις για την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης με τρόπο που θα συμβάλλει στην αντιμετώπιση της υπερθέρμανσης του πλανήτη και όχι στην επιδείνωσή της.
Η περαιτέρω ανάπτυξη της AI θα απαιτήσει τεράστιες επενδύσεις για την επέκταση και την αναβάθμιση των ηλεκτρικών δικτύων. Σε αυτό το πλαίσιο, η Άγκυρα έχει θέσει ως στόχο της COP31 την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των χωρών, ώστε έως το 2035 το 35% της παγκόσμιας τελικής κατανάλωσης ενέργειας να προέρχεται από ηλεκτρική ενέργεια. Το αντίστοιχο ποσοστό σήμερα διαμορφώνεται περίπου στο 23%, σύμφωνα με εκτίμηση του IEA τον Σεπτέμβριο.
Τραπεζικά στελέχη που μεταβαίνουν στην Αττάλεια δήλωσαν στο Bloomberg ότι σκοπεύουν να αξιοποιήσουν την παρουσία τους στη διάσκεψη για να διερευνήσουν τρόπους χρηματοδότησης του συγκεκριμένου στόχου.
Μεταξύ αυτών βρίσκεται και η JPMorgan Chase, η μεγαλύτερη τράπεζα των ΗΠΑ, η οποία θα αποστείλει στη σύνοδο ομάδα επενδυτικών τραπεζιτών και στελεχών του τομέα βιωσιμότητας. Η τράπεζα θεωρεί ότι η ατζέντα της COP31 ευθυγραμμίζεται με τη δική της πρωτοβουλία ύψους 1,5 τρισ. δολαρίων για την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα, την οποία παρουσίασε πέρυσι.
"Η φιλοδοξία για εξηλεκτρισμό μάς προσφέρει ένα σαφές πεδίο δράσης και κινείται ακριβώς προς την κατεύθυνση στην οποία ήδη εστιάζουμε", δήλωσε ο Λουκ Νέλσον, επικεφαλής διεθνούς βιωσιμότητας στο Κέντρο Ενέργειας και Περιβάλλοντος της JPMorgan. "Δεν μπορεί να υπάρξει εξηλεκτρισμός χωρίς ένα λειτουργικό ηλεκτρικό δίκτυο".
Όπως ανέφερε, στις συζητήσεις θα δοθεί ιδιαίτερη έμφαση και στην ενεργειακή ασφάλεια, καθώς οι πολεμικές συγκρούσεις εξακολουθούν να προκαλούν έντονες διακυμάνσεις στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Πρόθεση της JPMorgan είναι να συμμετάσχει ενεργά στις σχετικές συζητήσεις με τους πελάτες της κατά τη διάρκεια της παρουσίας της στην Αττάλεια.
"Η ενεργειακή ασφάλεια μπορεί να διασφαλιστεί μέσω της επέκτασης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας", σημείωσε ο Νέλσον, προσθέτοντας ότι, πέρα από την παραδοσιακή ατζέντα των διασκέψεων COP, η τράπεζα αναμένει από τους επιχειρηματικούς ηγέτες που θα συμμετάσχουν στη σύνοδο να επικεντρωθούν περισσότερο σε πρακτικές λύσεις για την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα του ενεργειακού συστήματος, με έμφαση στα δίκτυα, την πυρηνική ενέργεια και τις ανανεώσιμες πηγές.
Η φιλοδοξία για τον εξηλεκτρισμό της παγκόσμιας οικονομίας θα μπορούσε να λειτουργήσει ως νέος καταλύτης για επενδύσεις, εκτίμησε η Μιράντα Μπίτσαμ, επικεφαλής υπεύθυνων επενδύσεων στο Ηνωμένο Βασίλειο για την Aegon Asset Management.
"Είναι θετικό το γεγονός ότι η προεδρία της COP31 δίνει έμφαση σε τεχνολογίες και υποδομές τις οποίες ο χρηματοπιστωτικός κλάδος ήδη γνωρίζει και για τις οποίες διαθέτει την τεχνογνωσία να κινητοποιήσει κεφάλαια σε μεγάλη κλίμακα", ανέφερε.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Σουντίπ Χάζρα, διευθυντής του First Sentier MUFG Sustainable Investment Institute, εκτίμησε ότι η έμφαση στον εξηλεκτρισμό αυξάνει τις πιθανότητες τα τραπεζικά ιδρύματα να αποχωρήσουν από την COP31 έχοντας καταλήξει σε συμφωνίες ή, τουλάχιστον, έχοντας θέσει τις βάσεις για μελλοντικές χρηματοδοτικές συμφωνίες.
Όπως εξήγησε, οι επενδυτικές ευκαιρίες δεν περιορίζονται στη δημιουργία νέων μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά επεκτείνονται στο σύνολο των υποδομών που απαιτούνται για τη λειτουργία τους. Σε αυτές περιλαμβάνονται τα δίκτυα μεταφοράς και διανομής, οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας, οι υποσταθμοί, τα κτίρια, οι μεταφορές και οι βιομηχανικές υποδομές.
Από την πλευρά του, ο Γουίλ Φάρελ, ανώτερος αναλυτής υπεύθυνης διαχείρισης επενδύσεων στη μονάδα EOS της Federated Hermes, χαρακτήρισε τον εξηλεκτρισμό μια ευρύτερη μακροοικονομική τάση, η οποία δημιουργεί ένα σημαντικό πεδίο επενδυτικών ευκαιριών για τους συμμετέχοντες στη σύνοδο.
Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, θα είναι η μετατροπή των επενδυτικών αναγκών σε συγκεκριμένα έργα που θα μπορούν να χρηματοδοτηθούν από τις τράπεζες, σύμφωνα με τον Τζον Κόλας, παγκόσμιο συνεπικεφαλής του τομέα κλίματος και βιωσιμότητας της Oliver Wyman.
Η πρόκληση αναμένεται να είναι ακόμη μεγαλύτερη στις αναδυόμενες αγορές, όπου θα απαιτηθούν εγγυήσεις, ασφαλιστικές καλύψεις και άλλοι μηχανισμοί επιμερισμού του επενδυτικού κινδύνου, προκειμένου να προσελκυστούν ιδιωτικά κεφάλαια.
Όσο για τον πραγματικό αντίκτυπο της τεχνητής νοημοσύνης στον πλανήτη, η Ντρου της Standard Chartered σημείωσε ότι "η ιστορία δεν έχει ακόμη γραφτεί".
"Όλα εξαρτώνται από τις επιλογές που κάνουμε", κατέληξε.
