Ο Τομ Μπάρακ, υψηλόβαθμος Αμερικανός διπλωμάτης στη Μέση Ανατολή, τάχθηκε υπέρ της συμμετοχής μιας εταιρείας που διευθύνεται από τον επιχειρηματικό του συνεργάτη στην ανάπτυξη ενός πετρελαιαγωγού που συνδέει το Ιράκ με τη Συρία, σύμφωνα με τρεις πηγές που επικαλείται το Reuters, δραστηριότητες που φαίνεται να παραβιάζουν τους ομοσπονδιακούς κανόνες δεοντολογίας.
Τον Ιούλιο, το Ιράκ και η Συρία υπέγραψαν μνημόνια κατανόησης με μια κοινοπραξία που αποτελείται από την εν λόγω εταιρεία, τον επενδυτικό όμιλο TI Capital της Καλιφόρνιας, καθώς και τις εταιρείες Chevron και την UCC Holding του Κατάρ, με σκοπό τη διεξαγωγή τεχνικών και οικονομικών μελετών εν όψει της αποκατάστασης του αγωγού, ο οποίος θα παρακάμπτει το στενό του Ορμούζ.
Ο Μπάρακ, ειδικός απεσταλμένος του προέδρου των ΗΠΑ τόσο στο Ιράκ όσο και στη Συρία, καθώς και πρέσβης στην Τουρκία, διατηρεί μακροχρόνια επιχειρηματική σχέση με την TI Capital και τον ιδρυτή της, Ζιάντ Γκαντούρ. Κατά τη διάρκεια των ακροάσεων για την επικύρωση του διορισμού του το 2025, είχε οικονομικό συμφέρον που του εξασφάλιζε έως και το ένα πέμπτο των κερδών από μια επιχείρηση ακινήτων κοντά στο Σαν Φρανσίσκο της Καλιφόρνιας, η οποία διαχειριζόταν η TI Capital —με τον Γκαντούρ ως διευθύνοντα σύμβουλο— και την οποία, όπως δήλωσε, σκόπευε να διατηρήσει, όπως αποδεικνύουν δημόσια αρχεία.
Κατά τη διάρκεια συναντήσεων με αξιωματούχους της Συρίας και του Ιράκ μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, ο Μπάρακ άσκησε πιέσεις ώστε η εταιρεία του Γκαντούρ να συμπεριληφθεί στο έργο, σύμφωνα με δύο πηγές που έχουν γνώση των συζητήσεων.
Στις 16 Ιουνίου, έναν μήνα πριν από την υπογραφή της συμφωνίας κοινοπραξίας, ο Μπάρακ και ο πρωθυπουργός του Ιράκ, Αλί αλ-Ζαΐντι, εξέδωσαν κοινή δήλωση στην οποία επαινούσαν την απόφαση του Ιράκ "να προωθήσει ένα μνημόνιο κατανόησης με την TI Capital για την αποκατάσταση του αγωγού Κιρκούκ-Μπανιάς". Η δήλωση δεν έκανε καμία αναφορά στη Chevron ή στην UCC σε σχέση με τον αγωγό.
Το Reuters δεν βρήκε στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι ο Μπάρακ πρόκειται να αποκομίσει κέρδος από τον αγωγό ή άλλα έργα. Οι δεσμοί του με τον Γκαντούρ δεν εγείρουν ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, εκτός αν επρόκειτο να αποκομίσει άμεσο κέρδος από τον ίδιο τον αγωγό, δήλωσαν στο Reuters δύο δικηγόροι.
Ωστόσο, τίθεται "σοβαρό πρόβλημα", σύμφωνα με τον κανονισμό που απαγορεύει στους αξιωματούχους να συμμετέχουν σε θέματα που θέτουν εν αμφιβόλω την αμεροληψία τους λόγω προσωπικής ή επιχειρηματικής σχέσης, δήλωσε ο Ρίτσαρντ Πέιντερ, πρώην δικηγόρος του Λευκού Οίκου και καθηγητής στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Μινεσότα.
Ερωτηθείς για το τι θα έπρεπε να είχε κάνει ο Μπαράκ προκειμένου να συμμορφωθεί στους κανόνες, ο Πέιντερ απάντησε: "Να μην έχει καμία απολύτως σχέση με αυτόν τον αγωγό. Να δηλώσει ότι αυτό δεν αποτελεί θέμα στο οποίο συμμετέχει".
Ο Ντον Φοξ, πρώην γενικός νομικός σύμβουλος και εκτελών χρέη διευθυντή στο Γραφείο Κυβερνητικής Δεοντολογίας των ΗΠΑ, δήλωσε ότι η προώθηση της TI Capital από τον Μπάρακ θα παραβίαζε επιπλέον έναν κανονισμό που απαγορεύει στους αξιωματούχους να χρησιμοποιούν το αξίωμά τους για να υποστηρίζουν οποιαδήποτε επιχείρηση ή για το ιδιωτικό όφελος ατόμων με τα οποία συνδέονται.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X στις 17 Ιουλίου, ο Μπάρακ είχε δηλώσει ότι η εμπλοκή αμερικανικών εταιρειών στο Ιράκ και τη Συρία συνιστά "ένα νέο παράδειγμα" που αποσκοπεί στη διαφάνεια και τη δημιουργία ευκαιριών στην περιοχή.
Ένας άλλος δικηγόρος ανέφερε ότι εναπόκειται στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ να αποφασίσει εάν οι οικονομικές σχέσεις ενός στελέχους του δημιουργούν πιθανή σύγκρουση συμφερόντων.
"Ο πρέσβης Μπαράκ δεν έχει καμία απολύτως σύνδεση, ρόλο ή οικονομικό συμφέρον στο έργο του αγωγού Κιρκούκ-Μπανιάς", δήλωσε εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στο Reuters, αναγνωρίζοντας παράλληλα τη σχέση του Μπαράκ με την εταιρεία TI Capital.
Σε δήλωση που κατατέθηκε στο Γραφείο Κυβερνητικής Δεοντολογίας των ΗΠΑ τον Μάρτιο του 2025, προτού αναλάβει τα διπλωματικά του καθήκοντα, ο Μπαράκ δήλωσε τη συμμετοχή του στην ACD-TI Oakley Investment LLC, μια κοινοπραξία που κατασκευάζει ένα μεγάλο συγκρότημα κατοικιών κοντά στο Σαν Φρανσίσκο. Η δήλωση δεν ανέφερε το μέγεθος του μεριδίου, διευκρίνιζε ωστόσο ότι δικαιούται το 20% των κερδών της εταιρείας μόλις τα έσοδα φτάσουν σε ένα καθορισμένο ελάχιστο όριο.
Η ACD-TI διοικείται από την TI Capital και επικεφαλής της είναι ο Γκαντούρ, σύμφωνα με το μητρώο της πολιτείας της Καλιφόρνιας. Στη δήλωση αναφερόταν ότι η συμφωνία κατανομής κερδών δόθηκε ως αντάλλαγμα για υπηρεσίες που παρείχε στην εταιρεία. Ο Μπαράκ αποκάλυψε επίσης ότι είχε αμειβόμενο συμβουλευτικό ρόλο στην επιχείρηση το 2024. Δεν διευκρινίζει εάν έλαβε κάποιο ποσό ούτε το ύψος της αμοιβής του.
Στις 7 Μαρτίου 2025, τρεις εβδομάδες πριν από την ακρόασή του για τον διορισμό του από τη Γερουσία, ο Μπαράκ δήλωσε την ACD-TI Oakley μεταξύ των περιουσιακών στοιχείων που θα διατηρούσε.
Ο αγωγός
Ο αγωγός Κιρκούκ-Μπανιάς, ο οποίος επί δεκαετίες μετέφερε ιρακινό αργό πετρέλαιο στις ακτές της Συρίας, αντιμετώπισε σποραδικές διακοπές λειτουργίας από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 και παρέμενε εκτός λειτουργίας από την εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ το 2003. Τα σχέδια που είχαν μπει στο συρτάρι για την αναβίωσή του απέκτησαν νέα δυναμική φέτος όταν, υπό τα αμερικανικά πλήγματα, το Ιράν έκλεισε την κυκλοφορία μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Αρκετά πρόσωπα δήλωσαν στο Reuters τον Αύγουστο ότι η κατασκευή του αγωγού θα απαιτούσε τουλάχιστον τέσσερα χρόνια και θα κόστιζε 15 δισ. δολάρια.
Η ιδέα της ένταξης της TI Capital στο έργο τέθηκε από τον Μπαράκ τον Μάιο στο Παγκόσμιο Συνέδριο του Ινστιτούτου Milken στο Λος Άντζελες, όπως δήλωσε στο Reuters τρίτο πρόσωπο με άμεση γνώση του θέματος. Η συζήτηση, πρόσθεσε, πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο της εκδήλωσης.
Καθώς ο πόλεμος των ΗΠΑ κατά του Ιράν μαινόταν, ο Μπαράκ και ο Γκαντούρ συμμετείχαν επίσης σε ένα invite-only πάνελ στο συνέδριο, όπου συζήτησαν με πιο γενικούς όρους την ανάγκη για νέες γραμμές ενεργειακού εφοδιασμού στη Μέση Ανατολή, ανέφερε το ίδιο πρόσωπο.
Εκπρόσωπος του Ινστιτούτου Milken αρνήθηκε να παράσχει λεπτομέρειες σχετικά με τη συζήτηση στο πάνελ, δηλώνοντας ότι ήταν κλειστή στα μμε.
Ο Μπαράκ διατηρεί επιχειρηματικές σχέσεις με τον Γκαντούρ τουλάχιστον από το 2020, όταν οι δύο άνδρες δημιούργησαν μια εταιρεία SPAC ύψους 250 εκατομμυρίων δολαρίων, η οποία διαλύθηκε αφού ο Μπαράκ συνελήφθη το 2021 με κατηγορίες για δεσμούς με τα ΗΑΕ. Αθωώθηκε το 2022.
Το ιρακινό υπουργικό συμβούλιο κατονόμασε στα τέλη Ιουλίου την TI Capital ως μέλος μιας άλλης κοινοπραξίας μαζί με την UCC Holding και την ConocoPhillips για την αξιολόγηση του κοιτάσματος φυσικού αερίου Akkas, ενός από τα μεγαλύτερα ανεξερεύνητα αποθέματα του Ιράκ. Στην ιστοσελίδα της, η εταιρεία ισχυρίζεται ότι συμμετέχει σε έργα στο λιμάνι Ταρτούς της Συρίας, χωρίς να δίνει λεπτομέρειες. Η λιμενική αρχή της Συρίας δεν απάντησε σε ερωτήσεις σχετικά με την TI Capital, και το Reuters δεν μπόρεσε να επαληθεύσει τον ρόλο της στην Ταρτούς. Η ConocoPhillips δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο.
Πρόσωπο κοντά στον Μπαράκ ανέφερε ότι ο πρέσβης εμπιστευόταν τον Γκαντούρ για να συμβάλει στην υλοποίηση της περιφερειακής στρατηγικής του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, η οποία αποσκοπεί στην προσέγγιση του Ιράκ και της Συρίας με τις ΗΠΑ. "Ο Ζιάντ είναι ο εκλεκτός. Επιλεγμένος προσωπικά από τον Μπαράκ", ανέφερε το εν λόγω πρόσωπο.
