Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με επίμονα υψηλές τιμές ενέργειας, αυξανόμενο δημόσιο χρέος και κινδύνους από την επενδυτική έκρηξη στην τεχνητή νοημοσύνη, προειδοποίησε την Τετάρτη η γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, καλώντας τις κυβερνήσεις να λάβουν προληπτικά δημοσιονομικά και νομισματικά μέτρα.
Σε ομιλία της ενόψει των ετήσιων συνεδριάσεων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας την επόμενη εβδομάδα στην Μπανγκόκ, η Γκεοργκίεβα περιέγραψε δύο αντίρροπες δυνάμεις: το αρνητικό σοκ στην προσφορά ενέργειας από τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και το θετικό σοκ στη ζήτηση από την τεχνητή νοημοσύνη, η οποία παράλληλα ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις.
Οι νέες προβλέψεις του Ταμείου αναμένεται να καταγράψουν τις μεγαλύτερες υποβαθμίσεις των εκτιμήσεων για την ανάπτυξη στις οικονομίες που πλήττονται από τον πόλεμο, μεταξύ των οποίων η Ουκρανία, λόγω των εκτεταμένων ζημιών στις πολιτικές και οικονομικές υποδομές, καθώς και οι χώρες του Κόλπου, που δέχθηκαν ιρανικές επιθέσεις και είδαν τις ενεργειακές εξαγωγές τους να περιορίζονται σημαντικά.
Η τιμή του πετρελαίου παραμένει στα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ οι περιορισμοί στη διυλιστική ικανότητα αυξάνουν περαιτέρω το κόστος βασικών προϊόντων, όπως το ντίζελ. Η χειμερινή περίοδος θέρμανσης αναμένεται να ενισχύσει τη ζήτηση, την ώρα που οι απειλές για τη μεταφορά υγροποιημένου φυσικού αερίου μέσω των Στενών του Ορμούζ περιορίζουν τις διαθέσιμες προμήθειες.
Ακόμη και αν ο πόλεμος στον Κόλπο τερματιστεί σύντομα, οι υψηλές τιμές ενέργειας ενδέχεται να διατηρηθούν για αρκετό διάστημα, σημείωσε η επικεφαλής του ΔΝΤ. Οι αυξημένες ενεργειακές τιμές τροφοδοτούν τον πληθωρισμό και ασκούν ανοδικές πιέσεις στα επιτόκια και στις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων. Οι αποδόσεις των δεκαετών ομολόγων των ΗΠΑ, της Γερμανίας και της Ιαπωνίας βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα από το 2007, το 2009 και το 1996, αντίστοιχα.
Παράλληλα, το δημόσιο χρέος έχει φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και προβλέπεται να ξεπεράσει το 100% του παγκόσμιου ΑΕΠ πριν από το 2030. Η Γκεοργκίεβα κάλεσε τις ανεπτυγμένες οικονομίες, με επικεφαλής τις ΗΠΑ, να παρουσιάσουν αξιόπιστα μεσοπρόθεσμα σχέδια δημοσιονομικής εξυγίανσης, καθώς η ανάπτυξη από μόνη της δεν αρκεί πλέον για την αντιμετώπιση των δημοσιονομικών προβλημάτων.
Υπογράμμισε επίσης ότι οι κεντρικές τράπεζες πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στη σταθερότητα των τιμών και να διατηρήσουν την ανεξαρτησία τους, αντιστεκόμενες στις πιέσεις για αγορά κρατικού χρέους με στόχο τη διευκόλυνση των κυβερνήσεων. Εκτίμησε ότι μια προσεκτικά αυστηρότερη νομισματική στάση είναι ενδεδειγμένη σε πολλές χώρες.
Σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη, προειδοποίησε ότι η αυξανόμενη συγκέντρωση οικονομικής ισχύος και επενδύσεων δημιουργεί υψηλές προσδοκίες για αύξηση της παραγωγικότητας και των κερδών. Εάν οι αγορές απογοητευτούν, οι συνέπειες θα μπορούσαν να προκαλέσουν ένα ευρείας κλίμακας σοκ. Ωστόσο, σύμφωνα με έρευνα του ΔΝΤ, η σωστή αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να προσθέσει μισή ποσοστιαία μονάδα στην ετήσια παγκόσμια ανάπτυξη.
Η Γκεοργκίεβα κάλεσε τις κυβερνήσεις να ενισχύσουν τις δεξιότητες του εργατικού δυναμικού, να διευκολύνουν την ίδρυση και το κλείσιμο επιχειρήσεων, να ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια και να απλοποιήσουν τις ρυθμίσεις, επισημαίνοντας παράλληλα τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης για την απασχόληση, την κυβερνοασφάλεια και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
