Ο Πέδρο Σάντσεθ πέρασε στην αντεπίθεση και ανακοίνωσε πρόωρες εκλογές, μετά την καταψήφιση από το Κοινοβούλιο των διαταγμάτων για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, τα οποία ο ίδιος είχε δρομολογήσει. Σε τηλεοπτικό διάγγελμά του, ο Ισπανός πρωθυπουργός αναφέρει ότι η χώρα και η κυβέρνησή του έχουν πετύχει πολλά, αλλά απομένουν ακόμη πολλά να γίνουν. Και για τον σκοπό αυτό απαιτείται, όπως είπε, "μια πολύ ευρύτερη πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο".
"Η Ισπανία πρέπει να αποφασίσει αν θα προσχωρήσει στο κύμα της Ακροδεξιάς ή θα παραμείνει προπύργιο κοινωνικής δικαιοσύνης", λέει ο σοσιαλιστής πολιτικός. Η κυβέρνηση μειοψηφίας, της οποίας ηγείται, αποτελείται από το Σοσιαλιστικό Κόμμα (PSOE) και τον αριστερό συνασπισμό Sumar. Δεν έχει κοινοβουλευτική πλειοψηφία, αφότου το αυτονομιστικό Junts της Καταλονίας εγκατέλειψε το κυβερνητικό "στρατόπεδο" πριν από περίπου έναν χρόνο, περνώντας στην αντιπολίτευση. Σήμερα ο Σάντσεθ δυσκολεύεται να περάσει νομοσχέδια από τη Βουλή. Ο τελευταίος τακτικός προϋπολογισμός εγκρίθηκε το 2023, έκτοτε δεν υπάρχουν οι αναγκαίες πλειοψηφίες. Υπό κανονικές συνθήκες, οι εκλογές θα γίνονταν το καλοκαίρι του 2027.
Πρόωρες εκλογές με ρίσκο
Για τον Σάντσεθ η πρόωρη προσφυγή στις κάλπες ενέχει σημαντικούς κινδύνους. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (PP) της αντιπολίτευσης θα μπορούσε να εξασφαλίσει μαζί με το δεξιό λαϊκιστικό Vox μια άνετη πλειοψηφία περίπου 200 από τις 350 έδρες του Κοινοβουλίου. Σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στη Γερμανία, στην Ισπανία δεν υπάρχει "τείχος προστασίας" απέναντι στην Ακροδεξιά. Το PP συγκυβερνά ήδη με το Vox σε τέσσερις αυτόνομες περιφέρειες.
Βέβαια ο Σάντσεθ δεν αποκλείεται να επέλεξε τις εκλογές θεωρώντας ότι το κόμμα του θα μπορούσε να εισέλθει ενισχυμένο στην αντιπολίτευση σε περίπτωση ήττας. Αυτό εκτιμούν ισπανικά μέσα ενημέρωσης, όπως ο δημόσιος τηλεοπτικός σταθμός RTVE.
Ο Σάντσεθ, που κυβερνά από το 2018, και το αριστερό Sumar ελπίζουν να κινητοποιήσουν τους ψηφοφόρους, εκμεταλλευόμενοι τη λαϊκή δυσαρέσκεια για τα αυξανόμενα ενοίκια και την έλλειψη κατοικιών. Ο υπουργός Κοινωνικών Υποθέσεων Πάμπλο Μπουστιντούι, προερχόμενος από το Sumar, δήλωσε μάλιστα ότι οι πρόωρες εκλογές θα αποτελέσουν "δημοψήφισμα για τη στεγαστική πολιτική".
Οι πολίτες, τόνισε, θα διαπιστώσουν "ποιοι πραγματικά εργάζονται για το συμφέρον τους". Επιπλέον, μια προεκλογική εκστρατεία επικεντρωμένη στο ζήτημα της στέγασης θα αποσπούσε την προσοχή από υποθέσεις διαφθοράς στις οποίες φέρονται να εμπλέκονται κυβερνητικοί παράγοντες, αλλά και από τη διαχείριση της πρόσφατης μεταναστευτικής κρίσης στη Θέουτα, την οποία πολλοί αξιολογούν αρνητικά.
Το "αγκάθι" των αυτονομιστών
Πριν αρχίσει η ψηφοφορία για τα δύο επίμαχα διατάγματα, το καταλανικό κόμμα Junts είχε ανακοινώσει ότι θα τα καταψηφίσει. Παρότι οι επτά βουλευτές του κόμματος είχαν στηρίξει τον σοσιαλιστή Σάντσεθ μετά τις πρόωρες εκλογές του 2023, πριν από περίπου έναν χρόνο αποφάσισαν να τερματίσουν τη στήριξη προς την κυβέρνησή του. Έκτοτε, συχνά ψηφίζουν μαζί με το PP και το Vox εναντίον της κυβέρνησης.
Το ότι ένα αυτονομιστικό κόμμα συμπλέει με το Vox, που επιδιώκει την κατάργηση κάθε περιφερειακής αυτονομίας, αποτελεί μία από τις αντιφάσεις της ισπανικής πολιτικής σκηνής. Οι Καταλανoί αιτιολογούν τη ρήξη επικαλούμενοι καθυστερήσεις στη χορήγηση αμνηστίας στον πρώην ηγέτη τους Κάρλες Πουζντεμόν, ο οποίος ζει εξόριστος στο Βέλγιο μετά το αποτυχημένο αποσχιστικό εγχείρημα της Καταλονίας το 2017, καθώς εξακολουθεί να εκκρεμεί εναντίον του ένταλμα σύλληψης.
Ωστόσο, το ένταλμα δεν αποκλείεται να αρθεί προσεχώς, μόλις το Συνταγματικό Δικαστήριο της Ισπανίας εκδώσει την απόφασή του σχετικά με τον νόμο περί αμνηστίας, που είχε αποφασιστεί το 2024. Η εφημερίδα El Pais σημειώνει ότι μια θριαμβευτική επιστροφή Πουζντεμόν στην Καταλονία εν μέσω προεκλογικής περιόδου θα μπορούσε να προσφέρει πολύτιμο υλικό στην αντιπολίτευση. Από την πλευρά τους, το PP και το Vox κατηγορούν τον Σάντσεθ ότι "ταπείνωσε" την Ισπανία με την αμνηστία, θέτοντας σε κίνδυνο την ενότητα του κράτους.
Έξωση 87χρονης μετά από 70 χρόνια στο ίδιο σπίτι
Την περασμένη Τρίτη, μετά την πολυσυζητημένη έξωση μιας 87χρονης από το σπίτι στο οποίο είχε περάσει σχεδόν όλη της τη ζωή, η κυβέρνηση Σάντσεθ είχε εγκρίνει ένα εκτεταμένο πακέτο μέτρων για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης. Μεταξύ άλλων προβλεπόταν η παράταση της προστασίας των ενοικιαστών από ενδεχόμενη έξωση, αυστηρότερη εποπτεία για τα μισθωτήρια συμβόλαια και απαγόρευση αγοράς κατοικιών από κερδοσκοπικά επενδυτικά κεφάλαια έως το 2028. Επιπλέον, το νέο πακέτο θα καθιέρωνε φοροελαφρύνσεις για τους ιδιοκτήτες, αλλά και τους ενοικιαστές.
Η οργή για την υπόθεση της ηλικιωμένης ήταν τεράστια. Στη Μαδρίτη και σε άλλες πόλεις της Ισπανίας δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές βγήκαν ξανά στους δρόμους το Σαββατοκύριακο με σύνθημα "Όχι άλλη Μαρικάρμεν" ("Ni una Maricarmen mas"). Στην πρωτεύουσα στήθηκε μάλιστα ολόκληρος καταυλισμός διαμαρτυρίας με δεκάδες αντίσκηνα μπροστά στην έδρα της συντηρητικής περιφερειακής κυβέρνησης, στην κεντρική πλατεία Πουέρτα ντελ Σολ.
Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου
Πηγή: Deutsche Welle
