Η υπόθεση της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ εξελίσσεται σε σημείο αναφοράς για τη στεγαστική κρίση στην Ισπανία, καθώς η έξωσή της από το σπίτι όπου έζησε επί δεκαετίες προκάλεσε κύμα αντιδράσεων και μαζικές κινητοποιήσεις σε ολόκληρη τη χώρα.
Η πίεση που ασκήθηκε τις τελευταίες ημέρες είχε ως αποτέλεσμα να ανοίξει ο δρόμος για την επιστροφή της ηλικιωμένης στην κατοικία της, όπως μεταδίδει η ΕΡΤ. Ο Δήμος της Μαδρίτης μεσολάβησε στις διαπραγματεύσεις με το fund που έχει στην κατοχή του το διαμέρισμα, οδηγώντας σε συμφωνία για την επιστροφή της.
Η εξέλιξη, ωστόσο, δεν σηματοδοτεί το τέλος των κινητοποιήσεων. Στην Πουέρτα δελ Σολ, την κεντρική πλατεία της Μαδρίτης, οι διαδηλωτές συνεχίζουν την κατασκήνωσή τους, απαιτώντας ευρύτερες αλλαγές στη στεγαστική πολιτική.
Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον το νέο κυβερνητικό πακέτο μέτρων, το οποίο έχει ήδη αποκτήσει την ονομασία "Διάταγμα Μαρικάρμεν". Η ισπανική κυβέρνηση αναμένεται να το εξετάσει στο Υπουργικό Συμβούλιο, με τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ να επιχειρεί να παρουσιάσει τις προτεινόμενες παρεμβάσεις ως απάντηση στην ολοένα εντεινόμενη στεγαστική πίεση.
"Πρέπει να δώσουμε προτεραιότητα στις κατοικίες έναντι των τουριστικών ενοικιάσεων", δήλωσε ο Πέδρο Σάντσεθ, λίγο πριν παρουσιάσει το κρίσιμο νομοσχέδιο έκτακτων μέτρων συμπεριλαμβανομένης της αυτόματης ανανέωσης των συμβολαίων ενοικίασης και περαιτέρω περιορισμούς στις εξώσεις.
Στους δρόμους μέχρι να υπάρξουν δεσμεύσεις
Οι οργανωτές των κινητοποιήσεων εμφανίζονται αποφασισμένοι να παραμείνουν στους δρόμους έως ότου ξεκαθαρίσει το περιεχόμενο και η τύχη των κυβερνητικών μέτρων.
Νέα συγκέντρωση έχει προγραμματιστεί για το βράδυ της Τρίτης στη Μαδρίτη και τη Βαρκελώνη, ενώ οι διοργανωτές προειδοποιούν ότι η κυβέρνηση βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με ένα κρίσιμο τεστ.
Στη Μαδρίτη, η Πουέρτα δελ Σολ έχει μετατραπεί τις τελευταίες ημέρες σε σημείο διαρκούς διαμαρτυρίας. Παρά τη βροχή, εκατοντάδες άνθρωποι παραμένουν στην πλατεία, ενώ ο αριθμός των σκηνών αυξάνεται.
"Στην αρχή είχαμε 10 σκηνές και τώρα ξεπερνούν τις 300 ενώ ο αριθμός αυξάνεται", δηλώνουν.
Η ίδια η Μαρικάρμεν, από το νοσοκομείο όπου νοσηλεύεται, έστειλε μήνυμα στους ανθρώπους που συνεχίζουν τις κινητοποιήσεις, ζητώντας τους να μην εγκαταλείψουν την προσπάθεια.
"Θέλω αυτό που μου συνέβη να συμβάλει ώστε να μην συμβεί σε άλλους ανθρώπους. Θέλω να ωθήσει τους ανθρώπους να αγωνιστούν, ώστε να αλλάξουν οι άδικοι νόμοι που επέτρεψαν την έξωσή μου." είπε.
Οι κινητοποιήσεις έχουν επεκταθεί πέρα από την πρωτεύουσα, με διαδηλωτές από τη Σεβίλλη έως τη Βαρκελώνη να ζητούν από την κυβέρνηση να υιοθετήσει τα μέτρα που περιλαμβάνονται στη λίστα των αιτημάτων τους.
Τι προβλέπει το "Διάταγμα Μαρικάρμεν"
Το κυβερνητικό σχέδιο περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα παρεμβάσεων στην αγορά κατοικίας. Μεταξύ άλλων, προβλέπει μεγαλύτερη προστασία για ευάλωτους ενοικιαστές απέναντι στις εξώσεις, περιορισμούς στις αυξήσεις των ενοικίων και δυνατότητα παράτασης των μισθωτηρίων για έως και δύο χρόνια.
Στο στόχαστρο μπαίνουν επίσης οι μεγάλες επενδυτικές εταιρείες που αγοράζουν ακίνητα, καθώς η κυβέρνηση εξετάζει περιορισμούς στις αγορές κατοικιών από μεγάλα funds.
Η προσπάθεια της κυβέρνησης, ωστόσο, προσκρούει στις πολιτικές ισορροπίες στο ισπανικό Κοινοβούλιο. Το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα (PSOE), βασικός πυλώνας της κυβέρνησης συνασπισμού μειοψηφίας, βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με τη Συμμαχία Sumar, η οποία τάσσεται υπέρ αυστηρότερων μέτρων στη στεγαστική αγορά.
Αντίθετα, το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (PP) και το Vox έχουν προαναγγείλει ότι δεν θα στηρίξουν το κυβερνητικό σχέδιο.
Το PP έχει παρουσιάσει τη δική του πρόταση για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος, δίνοντας έμφαση σε φορολογικές ελαφρύνσεις, ενώ έχει απορρίψει τα κυβερνητικά μέτρα που αφορούν τις περιφέρειες όπου το ίδιο ασκεί τη διοίκηση.
Το σχέδιο Σάντσεθ για τη στέγαση
Ο Πέδρο Σάντσεθ παρουσίασε την περασμένη Δευτέρα ένα σχέδιο 12 σημείων, το οποίο, σύμφωνα με την κυβέρνηση, έχει στόχο να αντιμετωπίσει την "έκτακτη στεγαστική κρίση".
Στο πλαίσιο των παρεμβάσεων, η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε ρυθμίσεις που επιτρέπουν τον περιορισμό των "δυσανάλογων" αυξήσεων ενοικίων σε συγκεκριμένες περιοχές.
Παράλληλα, έχει ανακοινώσει τη μεταφορά 3.300 κατοικιών και 2 εκατομμυρίων τετραγωνικών μέτρων δημόσιας γης σε νεοσύστατη κρατική εταιρεία, η οποία θα αναλάβει την κατασκευή χιλιάδων οικονομικά προσιτών κοινωνικών κατοικιών για νέους και οικογένειες.
Στην κυβερνητική ατζέντα περιλαμβάνονται ακόμη κίνητρα για την αξιοποίηση κενών κατοικιών μέσω προσιτών μισθώσεων, αλλά και αυστηρότεροι κανόνες για τα τουριστικά διαμερίσματα.
Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα μέτρα αφορά την αγορά ακινήτων από πολίτες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η κυβέρνηση έχει προτείνει φόρο που μπορεί να φτάσει έως και το 100% της αξίας ενός ακινήτου για συγκεκριμένες κατηγορίες αγοραστών.
"Μόνο το 2023, κάτοικοι εκτός ΕΕ αγόρασαν περίπου 27.000 σπίτια και διαμερίσματα στην Ισπανία", είπε. "Και δεν το έκαναν για να ζήσουν σε αυτά, αλλά για να κερδοσκοπήσουν", υποστήριξε.
Στο επίκεντρο το κόστος στέγασης
Η αντιπαράθεση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος κατοικίας έχει αυξηθεί σημαντικά στην Ισπανία. Σε διάστημα μιας δεκαετίας, τα ενοίκια έχουν αυξηθεί κατά 80%, ενώ οι τιμές των κατοικιών έχουν καταγράψει άνοδο 63%.
Η πίεση είναι ιδιαίτερα έντονη για τα νοικοκυριά που βρίσκονται στην αγορά ενοικίων. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η Τράπεζα της Ισπανίας, σχεδόν οι μισοί ενοικιαστές διαθέτουν το 40% του εισοδήματός τους για ενοίκιο και λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, έναντι 27% κατά μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η υπόθεση της Μαρικάρμεν έχει έτσι μετατραπεί από μια μεμονωμένη έξωση σε ευρύτερο σύμβολο της αντιπαράθεσης για το δικαίωμα στη στέγαση. Η επιστροφή της στο σπίτι της μπορεί να έδωσε μια άμεση λύση στην προσωπική της περιπέτεια, όμως οι διαδηλωτές δηλώνουν ότι περιμένουν πλέον από την κυβέρνηση να αποδείξει στην πράξη εάν οι αλλαγές που υπόσχεται θα αντιμετωπίσουν τα προβλήματα που έχουν φέρει χιλιάδες ανθρώπους στους δρόμους.
