Την ανάγκη συντονισμένης ευρωπαϊκής αντίδρασης στις υβριδικές επιθέσεις της Ρωσίας υπογράμμισε η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας, μετά την ολοκλήρωση του Συμβουλίου Υπουργών 'Αμυνας της ΕΕ στις Βρυξέλλες, ανακοινώνοντας την έναρξη συζητήσεων για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού έκτακτης ανάγκης, εμπνευσμένου από το 'Αρθρο 4 του ΝΑΤΟ.
Οι υπουργοί 'Αμυνας είχαν μια πρώτη, προκαταρκτική συζήτηση για το ζήτημα, έπειτα από σειρά περιστατικών που αποδίδονται στη Ρωσία τις τελευταίες εβδομάδες. Η πρωτοβουλία, την οποία είχε ανακοινώσει πρόσφατα η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αποσκοπεί στον καλύτερο συντονισμό και την ταχύτερη αντίδραση των κρατών-μελών απέναντι σε υβριδικές επιθέσεις που παραμένουν κάτω από το όριο της ένοπλης επίθεσης.
Η Κάλας αναγνώρισε ότι αρκετά κράτη-μέλη επέμειναν στην ανάγκη ο υπό συζήτηση μηχανισμός να λειτουργεί πλήρως συμπληρωματικά προς το ΝΑΤΟ, τονίζοντας ότι "δεν δημιουργούμε κάτι επιπλέον, αλλά πρέπει να λειτουργούμε σε στενή συνεργασία". Όπως εξήγησε, η συζήτηση θα συνεχιστεί με στόχο να εξεταστεί πώς μπορούν να συνδυαστούν τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά εργαλεία για την αντιμετώπιση τέτοιων απειλών.
Το 'Αρθρο 4 του ΝΑΤΟ επιτρέπει σε ένα κράτος-μέλος να ζητήσει επείγουσες διαβουλεύσεις με τους συμμάχους του όταν θεωρεί ότι απειλείται η εδαφική του ακεραιότητα, η πολιτική του ανεξαρτησία ή η ασφάλειά του, χωρίς να ενεργοποιείται αυτομάτως στρατιωτική απάντηση.
Σε ό,τι αφορά την Ουκρανία, η Κ. Κάλας ανακοίνωσε ότι τα κράτη-μέλη συμφώνησαν στην κατανομή των 6,6 δισ. ευρώ από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό για την Ειρήνη (EPF), ενώ σημείωσε ότι εξετάζεται η ενίσχυσή του με νέα χρηματοδότηση.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας υπογράμμισε ότι η αντιαεροπορική άμυνα παραμένει η βασική προτεραιότητα για την Ουκρανία, καθώς οι ρωσικές επιθέσεις συνεχίζονται καθημερινά. Όπως ανέφερε, έχουν εγκριθεί σχέδια προμηθειών ύψους 28,3 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του δανείου στήριξης της Ουκρανίας, τα οποία περιλαμβάνουν την αγορά πυραύλων Patriot από μελλοντική αμερικανική παραγωγή. Ωστόσο, καθώς η παραγωγή πυραύλων απαιτεί χρόνο και το Κίεβο χρειάζεται άμεσα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, η Κ. Κάλας ανέφερε ως "μία από τις επιλογές είναι τα κράτη-μέλη και οι εταίροι να προμηθεύσουν την Ουκρανία με πυραύλους από τα δικά τους αποθέματα, με αντάλλαγμα την αντικατάστασή τους σε μεταγενέστερο χρόνο, η οποία θα χρηματοδοτηθεί από το δάνειο στήριξης της Ουκρανίας".
Συνεχίζοντας, η Κ. Κάλας τόνισε ότι αρκετά κράτη-μέλη ζήτησαν την επίσπευση μέρους των 90 δισ. ευρώ του ευρωπαϊκού δανείου που έχουν προβλεφθεί για το 2027. Παράλληλα, είπε ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να επωφεληθεί και από τα εναπομείναντα κονδύλια της πρωτοβουλίας SAFE με έως 20 δισ. ευρώ.
Σε ό,τι αφορά την εκπαίδευση των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, οι υπουργοί 'Αμυνας της ΕΕ συμφώνησαν στην παράταση της αποστολής στρατιωτικής συνδρομής της ΕΕ (EUMAM Ukraine) για δύο ακόμη χρόνια και στη δημιουργία συντονιστικού κέντρου στο Κίεβο.
Αναφερόμενη στην αντιμετώπιση της χρηματοδότησης του πολέμου από τη Ρωσία, η Κάλας έδωσε έμφαση στον λεγόμενο "σκιώδη στόλο". Όπως ανέφερε, η ευρωπαϊκή ναυτική επιχείρηση "Ειρήνη" έχει πραγματοποιήσει τους τελευταίους μήνες έξι νηοψίες σε πλοία για τα οποία υπήρχαν υποψίες, ενώ τόνισε ότι οι εθνικές επιχειρήσεις νηοψίας θα πρέπει να συνεχιστούν παράλληλα, με στενό συντονισμό και αξιοποίηση του υφιστάμενου νομικού πλαισίου της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Τέλος, η Κάλας αναφέρθηκε στις συνεχιζόμενες πράξεις δολιοφθοράς και εμπρησμών, καθώς και στις παραβιάσεις του εναέριου χώρου, αποδίδοντας τις ενέργειες αυτές στη Ρωσία. Όπως σημείωσε, η ΕΕ έχει ήδη επιβάλει κυρώσεις στους υπευθύνους και έχει προχωρήσει σε απελάσεις Ρώσων διπλωματών, ωστόσο θα πρέπει να εξεταστούν και πρόσθετα μέτρα.
