Μετά από μήνες απειλών, αντιπαραθέσεων και διαπραγματεύσεων, οι ΗΠΑ κατέληξαν σε συμφωνία για την επέκταση της παρουσίας τους στη Γροιλανδία, σύμφωνα με τον Ντόναλντ Τραμπ. Δανία και Γροιλανδία χαιρέτισαν τη νέα συμφωνία ασφαλείας, με τον Αμερικανό πρόεδρο να κάνει λόγο για "ένα όνειρο που έγινε πραγματικότητα".
Αν και ο Τραμπ ισχυρίστηκε μέσω των κοινωνικών δικτύων ότι οι ΗΠΑ εξασφάλισαν "μόνιμο έλεγχο επί της ασφάλειας και όλων των λοιπών αναγκών", η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, υπογράμμισε ότι η συμφωνία κατοχυρώνει πλήρως την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας της.
Τι προβλέπει η συμφωνία
Σύμφωνα με αξιωματούχο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ο οποίος μίλησε στο Reuters, η συμφωνία απαγορεύει σε χώρες που δεν ανήκουν στο ΝΑΤΟ να κατασκευάσουν βάση στη Γροιλανδία.
Πρόσθεσε ότι μόνο οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα μπορούν να πραγματοποιούν "ευαίσθητες επενδύσεις", αν και η φύση αυτών των επενδύσεων δεν είναι προς το παρόν σαφής.
Στις ΗΠΑ θα παραχωρηθούν επίσης δικαιώματα μόνιμης πρόσβασης, εγκατάστασης βάσεων και υπερίπτασης, πρόσθεσε ο αξιωματούχος. Όλοι αυτοί οι όροι θα συνεχίσουν, σύμφωνα με πληροφορίες, να ισχύουν ακόμη και αν η Γροιλανδία αποκτήσει την ανεξαρτησία της.
Αναλυτές, ωστόσο, επισημαίνουν τα κενά της συμφωνίας. Ο Ιμράν Μπαγιούμι, πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου και συνεργάτης του Atlantic Council, σημείωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να είχαν πετύχει τους ίδιους στόχους αποκλειστικά μέσω της διπλωματίας, χωρίς να διαταράξουν τις σχέσεις τους με τους συμμάχους στο ΝΑΤΟ. Πριν τεθεί σε ισχύ, η συμφωνία θα πρέπει να περάσει από τη σχετική κοινοβουλευτική διαδικασία σε Κοπεγχάγη και Νουούκ.
Οι αναρτήσεις του Τραμπ στο "Truth Social" δεν περιείχαν συγκεκριμένες λεπτομέρειες και πολλά παραμένουν ασαφή, μεταξύ των οποίων και το αν ενδέχεται να κατασκευαστούν νέες αμερικανικές βάσεις ως αποτέλεσμα της συμφωνίας.
Αόριστη διάρκεια ισχύος
"Η συμφωνία αυτή διασφαλίζει ότι η Κίνα και η Ρωσία δεν μπορούν να εγκαθιδρύσουν βάση στη Γροιλανδία ούτε να αποστείλουν εκεί στρατεύματα και ότι υφίστανται οι απαραίτητοι μηχανισμοί για την αποτροπή οποιασδήποτε επένδυσης σε ευαίσθητους τομείς", δήλωσε αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του.
Η Γροιλανδία βρίσκεται σε στρατηγική θέση, στη συντομότερη διαδρομή μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ. Διαθέτει ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα σπανίων γαιών και θα μπορούσε να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο, καθώς οι πάγοι των πόλων λιώνουν και αναδύονται νέες ναυτιλιακές οδοί.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε επίσης χθες ότι οι ΗΠΑ "θα ξεκινήσουν αμέσως τη διαδικασία ανάπτυξης μιας μεγάλης στρατιωτικής παρουσίας" στο νησί.
Σύμφωνα με πολλά μέσα ενημέρωσης, οι ΗΠΑ θέλουν να δημιουργήσουν στη Γροιλανδίας τρεις νέες βάσεις στο νότιο τμήμα της χώρας, επιπλέον της βάσης Πίτουφικ, την οποία διαθέτουν στα βόρεια. Αυτή η εγκατάσταση αποτελεί κρίσιμο κρίκο στην αμερικανική αντιπυραυλική άμυνα.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έκανε λόγο για συμβιβασμό που "απαντά σε όλες τις ανησυχίες μας για την εθνική ασφάλεια που αφορούν τη Γροιλανδία".
Εξάλλου, ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος υπογράμμισε ότι "η ισχύς της συμφωνίας είναι αόριστη" και δεν θα έχει "κανένα κόστος" για την Ουάσινγκτον, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για "ένα όνειρο που έγινε πραγματικότητα".
Σύμφωνα με τον αξιωματούχο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η συμφωνία παραμένει σε ισχύ "ακόμη και αν η Γροιλανδία γίνει πλήρως ανεξάρτητη χώρα".
Μια συμφωνία άμυνας του 1951, η οποία επικαιροποιήθηκε το 2004, παρείχε ήδη στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ουσιαστικά ελεύθερο πεδίο δράσης για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων στη Γροιλανδία, υπό την προϋπόθεση ότι θα ενημέρωναν τις αρχές. Η Ουάσιγκτον είχε διατηρήσει εκεί έως και 17 στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Η στάση Δανίας και Γροιλανδίας
Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, επιβεβαίωσε την επίτευξη συμφωνίας, η οποία αναμένεται να υπογραφεί την επόμενη εβδομάδα, κάνοντας λόγο για μια εξέλιξη που "ενισχύει την κοινή μας ασφάλεια στην Αρκτική και τον Βόρειο Ατλαντικό".
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, δήλωσε ότι η συμφωνία θα "διασφαλίσει και θα ενισχύσει" την ασφάλεια της Γροιλανδίας, της Δανίας, των ΗΠΑ και της δυτικής συμμαχίας, χαρακτηρίζοντάς την "προς όφελος όλων μας".
Πηγή Reuters, ERTNews, ΑΠΕ-ΜΠΕ
