Το τρίπτυχο της ενεργειακής ασφάλειας, της ενοποίησης της ευρωπαϊκής αγοράς και του εκσυγχρονισμού των δημοσιονομικών εργαλείων της ΕΕ αποτέλεσε τον κεντρικό άξονα της ομιλίας της Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, κατά την Άτυπη Σύνοδο των Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων που πραγματοποιείται στη Λευκωσία.
Γεωπολιτική σταθερότητα και Ουκρανία
Η κ. Μέτσολα ξεκίνησε την παρέμβασή της με αναφορά στις τελευταίες εξελίξεις στο μέτωπο της Ουκρανίας, χαιρετίζοντας την υιοθέτηση του 20ού πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Παράλληλα, στάθηκε στην εκταμίευση του δανείου ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς το Κίεβο, υπογραμμίζοντας ότι η απόφαση αυτή, η οποία είχε ήδη εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προ διμήνου, αποδεικνύει την ικανότητα της Ένωσης να διαχειρίζεται ταυτόχρονες κρίσεις.
Αναφορικά με τη Μέση Ανατολή, 17 ημέρες μετά την επίτευξη κατάπαυσης του πυρός, η Πρόεδρος του Σώματος σημείωσε ότι η κατάσταση παραμένει εύθραυστη, ωστόσο δημιουργούνται προϋποθέσεις για διάλογο. Στο πλαίσιο αυτό, εξήρε τον ρόλο της Κυπριακής Προεδρίας και του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη, χαρακτηρίζοντας την Κύπρο "φάρο" και "γέφυρα" της Ευρώπης προς την περιοχή. Η κ. Μέτσολα έκανε ειδική αναφορά στην ανάγκη προστασίας των δικαιωμάτων του ιρανικού λαού και της ελευθερίας των αντιφρονούντων, ενώ ζήτησε την πλήρη αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, προτείνοντας την ενεργοποίηση του Άρθρου 42(7) ως μέρος της ευρωπαϊκής αμυντικής στρατηγικής.
Ενεργειακή πολιτική και δίκτυα
Στο σκέλος της οικονομίας και της ενέργειας, η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υποστήριξε την ανάγκη για προσωρινή και στοχευμένη ανακούφιση των πολιτών και των επιχειρήσεων από τις τιμές της ενέργειας. Επισήμανε ότι οι θεσπισμένοι κανόνες αποθήκευσης φυσικού αερίου έχουν σταθεροποιήσει τις αγορές, ενώ η διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος αποδίδει ήδη καρπούς στα κράτη-μέλη που έχουν επενδύσει στις ανανεώσιμες πηγές και στην πυρηνική ενέργεια.
Η κ. Μέτσολα ανακοίνωσε ότι το Κοινοβούλιο προχωρά τις εργασίες για το "πακέτο δικτύων", το οποίο αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό των ενεργειακών υποδομών για την υποστήριξη αποκεντρωμένων μορφών ενέργειας, με στόχο την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας εντός του δεύτερου εξαμήνου του έτους. Παράλληλα, εξέφρασε τη στήριξη του Σώματος στην πρωτοβουλία της Επιτροπής για τους μικρούς και προηγμένους αρθρωτούς αντιδραστήρες (SMRs).
Ενιαία αγορά και θεσμικός ρόλος
Σε ό,τι αφορά τον οδικό χάρτη "Μία Ευρώπη, Μία Αγορά", η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τόνισε ότι οι πολιτικές δεσμεύσεις πρέπει πλέον να μετατραπούν σε πράξεις. Υπογράμμισε ότι το Κοινοβούλιο θα ασκήσει πλήρως τον εποπτικό και δημοκρατικό του ρόλο, σημειώνοντας ότι οι 720 ευρωβουλευτές δεν θα λειτουργήσουν ως μηχανισμός τυπικής επικύρωσης αποφάσεων.
Ζήτησε από την Επιτροπή και το Συμβούλιο την έγκαιρη κατάθεση τεκμηριωμένων προτάσεων, ώστε να μην ασκούνται πιέσεις στη νομοθετική διαδικασία. Σύμφωνα με την κ. Μέτσολα, οι προτεραιότητες του Σώματος εστιάζουν στην άρση των εθνικών εμποδίων, την ψηφιοποίηση, τη στέγαση και την ενίσχυση της κοινωνικής διάστασης της ενιαίας αγοράς, με στόχο την παραγωγή απτών αποτελεσμάτων για τους πολίτες.
Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο
Κλείνοντας, η κ. Μέτσολα αναφέρθηκε στις διαπραγματεύσεις για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ. Ενημέρωσε τους ηγέτες ότι η Επιτροπή Προϋπολογισμών έχει ήδη εγκρίνει τη διαπραγματευτική θέση του Κοινοβουλίου, η οποία αναμένεται να ψηφιστεί στην Ολομέλεια την επόμενη εβδομάδα.
Η Πρόεδρος υποστήριξε την ανάγκη για έναν προϋπολογισμό που θα δίνει έμφαση στην ανταγωνιστικότητα και την άμυνα, παραμένοντας παράλληλα ανοιχτός στην εισαγωγή νέων ιδίων πόρων. Προειδοποίησε ότι ο τρέχων προϋπολογισμός έχει εξαντλήσει τα όριά του και υπογράμμισε ότι η αποπληρωμή του NextGenerationEU δεν πρέπει να επιβαρύνει τις μελλοντικές γενιές ούτε να περιορίσει τις φιλοδοξίες της Ένωσης. "Η Ευρώπη δεν μπορεί να εισέλθει σε μια νέα εποχή με εργαλεία του παρελθόντος", κατέληξε η κ. Μέτσολα, ζητώντας ένα σύγχρονο και αποτελεσματικό δημοσιονομικό πλαίσιο.
