Του Κώστα Ράπτη
Αέρας στα πανιά τους: Μέχρι πρότινος η κυρίαρχη αίσθηση ήταν ότι η ευρωπαϊκή ακροδεξιά, όπως και αν την ορίσουμε και όσες αποχρώσεις της και αν διακρίνουμε, είχε το πολιτικό μέλλον δικό της. Όχι μόνο έβλεπε παντού τα εκλογικά της ποσοστά να ενισχύονται, αλλά είχε φθάσει και να κυβερνά μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ιταλία της Τζιόρτζια Μελόνι, έχοντας αποτινάξει μάλιστα τη ρετσινιά του "εξτρεμισμού", εισδύοντας επιτυχώς στο ευυπόληπτο πολιτικό mainstream.
Και το κυριότερο: η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ για μια δεύτερη προεδρική θητεία στις ΗΠΑ έμοιαζε να δικαιώνει όσους θεωρούσαν παρωχημένη την κυριαρχία του φιλελεύθερου κέντρου. Άλλωστε ο Λευκός Οίκος δεν είχε καμία αναστολή να παρέμβει επιθετικά στα πολιτικά πράγματα της Γηραιάς Ηπείρου, είτε με τη διαβόητη ομιλία Βανς στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, είτε με την ανοιχτή υποστήριξη πολιτικών δυνάμεων όπως η "Εναλλακτική για τη Γερμανία" – για να μη μιλήσουμε για το "φλερτ" του Τραμπ με την Μελόνι, μόνη Ευρωπαία ηγέτιδα που εκλήθη στην ορκωμοσία.
Ξεχωριστή θέση σε αυτόν τον αστερισμό κατείχε βέβαια ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος στα τελευταία 16 χρόνια της αδιάκοπης παρουσίας του στο πηδάλιο της διακυβέρνησης είχε αναδειχθεί σε "μαύρο πρόβατο" των "27", κατηγορούμενος για παραβιάσεις των αρχών του κράτους-δικαίου, με αποτέλεσμα την επιβολή ευρωπαϊκών κυρώσεων στην Ουγγαρία, ενώ είχε μετατοπίσει το κόμμα του τόσο δεξιά, ώστε αυτό να αποβληθεί από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα της κεντροδεξιάς.
Φανατικός υποστηρικτής του Ισραήλ (την ίδια ώρα που με αντισημιτικούς υπαινιγμούς έδινε την εσωτερική του πολιτική μάχη "απέναντι στον Σόρος"), υποτιθέμενος υπερασπιστής της χώρας του απέναντι σε μιαν διαρκώς επαπειλούμενη "αποχριστιανοποίηση" διά της μεταναστεύσεως, αλλά και πρόθυμος να διαρρήξει την ευρωπαϊκή ενότητα, χάριν των ενεργειακών και λοιπών δεσμών με τη Ρωσία του Πούτιν, ο Όρμπαν αποτελούσε πάντως έναν darling της κυβέρνησης Τραμπ, η οποία, πολύ χαρακτηριστικά απέστειλε τον Βανς στη Βουδαπέστη, σε μια χειρονομία προεκλογικής στήριξης ενόψει των εκλογών της περασμένης Κυριακής.
Η συντριπτική ήττα του Όρμπαν καταδεικνύει όμως ότι ο "αέρας στα πανιά" της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς ίσως και να εξαντλείται – ενώ το "χρίσμα" της Ουάσινγκτον όχι απλώς δεν επαρκεί, αλλά μάλλον λειτουργεί, εν μέσω και του αιματηρού τραγέλαφου στον Περσικό Κόλπο, ως δηλητηριασμένο δώρο.
(Δεν είναι ασφαλώς τυχαίο ότι ήδη η Μελόνι έχει αντλήσει τα συμπεράσματά της, μετά και την ήττα της στο πρόσφατο συνταγματικό δημοψήφισμα, επιλέγοντας, με αφορμή την αντιπαράθεση του Τραμπ με τον Πάπα, να διαφοροποιηθεί ηχηρά από τον ένοικο του Λευκού Οίκου.)
"Θα κάνει καλή δουλειά"
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ παριστάνει ότι δεν τον αγγίζουν οι εξελίξεις στην Ουγγαρία. "Θεωρώ πως θα κάνει καλή δουλειά, είναι καλός άνθρωπος", δήλωσε ο Τραμπ στον δημοσιογράφο Τζόναθαν Καρλ του ABC News, σχετικά με τον νικητή των ουγγρικών εκλογών, Πέτερ Μάγιαρ. Τη Δευτέρα ο Βανς δήλωσε λυπημένος που ο Όρμπαν δεν εξασφάλισε την επανεκλογή του, αλλά διαβεβαίωσε πως οι ΗΠΑ θα συνεργαστούν "πολύ καλά" με τον διάδοχό του.
Ο Τραμπ απέφυγε να πει με βεβαιότητα εάν τυχόν δική του επίσκεψη στη Βουδαπέστη αντί του Βανς θα έκανε τη διαφορά υπέρ του Όρμπαν. "Ήταν πολύ πίσω" στις δημοσκοπήσεις, διαπίστωσε και συμπλήρωσε: "Δεν αναμίχθηκα αυτήν τη φορά. Ο Βίκτορ είναι καλός άνθρωπος, πάντως". Για άλλη μία φορά, ο "μουτζούρης" περνά στον αντιπρόεδρο...
Ο Αμερικανός πρόεδρος επεσήμανε επίσης ότι ο Μαγιάρ προέρχεται από τους κόλπους της παράταξης του Όρμπαν και συμμερίζεται τις απόψεις του στο μεταναστευτικό.
Χωρίς κεντροαριστερά στην κάλπη
Επ’ αυτού έχει δίκιο. Ο Βίκτορ Όρμπαν ηττήθηκε, έπειτα από 16 χρόνια στην εξουσία, αλλά ο αντικαταστάτης του εξευρέθη στη δεξαμενή του "ορμπανισμού".
Τέτοια υπήρξε η "πανστρατιά" εντός και εκτός της χώρας, προκειμένου να προκύψει "οποιοσδήποτε εκτός του Όρμπαν", ώστε η μόνη εναλλακτική που προσφέρθηκε, να είναι ένας πρώην συνεργάτης του εκθρονισθέντος, η αποστασιοποίηση του οποίου σημειώθηκε μόλις πρόπερσι, σε συνδυασμό με το περιπετειώδες διαζύγιό του με την τότε υπουργό Δικαιοσύνης.
Το νέο ουγγρικό κοινοβούλιο περιλαμβάνει όλες και όλες τρεις πολιτικές δυνάμεις: μία ευθυγραμμισμένη με το ΕΛΚ, η οποία και εξασφάλισε ευρεία πλειοψηφία, μία (αυτήν του απελθόντος πρωθυπουργού) εντεταγμένη στην ευρω-ομάδα της Μαρίν Λεπέν, καθώς και μία τρίτη, τη μικρότερη όλων, η οποία ανήκει στην ευρω-ομάδα της "Εναλλακτικής για τη Γερμανία", με την κεντροαριστερά να μην δοκιμάζει καν την τύχη της στην κάλπη.
Άλλωστε, στη μεν Γερμανία η "Εναλλακτική" καταγράφει δημοσκοπική πρωτιά, στην δε Γαλλία, όπου η κοινοβουλευτική σύμπλευση του μακρονικού κέντρου με τον ακροδεξιό "Εθνικό Συναγερμό" γίνεται όλο και εμφανέστερη, δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλον νικητή στις προεδρικές εκλογές του 2027 από τη Μαρίν Λεπέν ή (λόγω ποινικών κωλυμάτων της) τον εκλεκτό της Ζορντάν Μπαρντελά.
Η "ανταλλαγή" των 20 με τα 90 δισ. ευρώ
Η "ανακούφιση" που εκφράζουν οι ευρωπαϊκές ηγεσίες, αρχής γενομένης από την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αφορά αποκλειστικώς την "απειθαρχία" του Όρμπαν στις γεωπολιτικές προτεραιότητες της Ε.Ε., η οποία κάθε άλλο παρά παθητικά αντιμετωπίσθηκε.
Κατά μία έννοια, όλα υπήρξαν αποτέλεσμα κοινής αριθμητικής: τα 20 δισ. παρακρατημένων κοινοτικών κονδυλίων προς την Ουγγαρία (στο πλαίσιο πειθαρχικής διαδικασίας για την παραβίαση των αρχών του κράτους δικαίου) λειτούργησαν καταλυτικά για τη μετατόπιση ενός εκλογικού σώματος ήδη κουρασμένου (ιδίως στη Βουδαπέστη και μεταξύ των νεώτερων ηλικιών) από την κυριαρχία του Όρμπαν και της περί αυτόν διαπλοκής. Το τίμημα βεβαίως δεν μπορεί παρά να είναι η απόσυρση του ουγγρικού βέτο στη χορήγηση άλλων 90 δισ. ευρώ στην εμπόλεμη Ουκρανία – και σε αυτό κατεξοχήν συνίσταται η διαφορά την "επόμενη ημέρα".
Ο Πέτερ Μάγιαρ δεν πρόκειται αίφνης να μετατρέψει τη χώρα του σε θιασώτη της "woke ατζέντας" (κάθε αναφορά στα σχετικά ζητήματα απουσιάζει επιδεικτικά από το πρόγραμμά του), ούτε να αμβλύνει την αντιμεταναστευτική πολιτική του προκατόχου του – αντιθέτως, έχει δεσμευθεί να τη σκληρύνει. Ούτε καν πρόκειται να "ανατινάξει" τις σχέσεις της Ουγγαρίας με τη Ρωσία, όπως με συγκρατημένη ικανοποίηση διαπιστώνει το ίδιο το Κρεμλίνο, καθώς η αντικειμενική πραγματικότητα της εξάρτησης από τους ρωσικούς υδρογονάνθρακες ωθεί τον νέο πρωθυπουργό στη διεκδίκηση μακρότερου χρονοδιαγράμματος απεξάρτησης, ενώ στο τραπέζι μένει πάντοτε η κατασκευή και δεύτερου ρωσικού πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής.
Παραμένει βεβαίως ο Μάγιαρ πιστός στην πεποίθηση ότι η Ρωσία συνιστά απειλή ασφαλείας για την ανατολική Ευρώπη, ενώ εμφανίζεται διατεθειμένος να αναβιώσει την ομάδα Visegrad με τους γείτονές του. Όμως η κυριότερη δοκιμασία που τον αναμένει έγκειται στην ικανοποίηση των οικονομικών αιτημάτων των συμπολιτών του, σε μια συγκυρία υποχώρησης της θέσης της Ουγγαρίας και πλέον και διεθνούς αναταραχής, σε συνδυασμό με τις εξαγγελίες του περί μειώσεων των φόρων, αλλά και την αυστηρότερη δημοσιονομική επιτήρηση που θα επιφέρει η στροφή στην επιδίωξη ένταξης στο ευρώ.
