Ο εγκατεστημένος στην Κίνα Γάλλος επιχειρηματίας και αρθρογράφος Arnaud Bertrand ανήρτησε μόλις μία ανάλυση στο Substack σχετικά με τον εν εξελίξει πόλεμο στον Κόλπο, η οποία αξίζει να αναπαραχθεί στο μεγαλύτερο μέρος της. Το επιχείρημά του είναι ότι, αντίθετα προς την παραδεδομένη σοφία, οι επιπτώσεις του πολέμου θα είναι πολύ σοβαρότερες για την Ευρώπη παρά για την Κίνα, η ενεργειακή τροφοδοσία της οποίας βρίσκεται, κατά κοινή ομολογία, στο στόχαστρο του Ντόναλντ Τραμπ.
Συγκεκριμένα ο Arnaud υποστηρίζει:
Ας δούμε τους αριθμούς και ας φανταστούμε, για χάρη της συζήτησης, ένα τέλειο από την οπτική γωνία των ΗΠΑ σενάριο: το Ιράν συνθηκολογεί, λαμβάνει χώρα αλλαγή καθεστώτος και υπάρχει μια νέα ιρανική κυβέρνηση πολύ φιλική προς την Ουάσινγκτον, με επικεφαλής μια προσωπικότητα σαν τον Ρεζά Παχλαβί ή παρόμοια με αυτόν. Θα έδινε αυτό στις ΗΠΑ μεγαλύτερη επιρροή έναντι της Κίνας; Σε κάποιο βαθμό ναι, αλλά η επιρροή θα είναι μικρή και βραχύβια. Είναι αλήθεια ότι το Ιράν αποτελεί μεγάλο προμηθευτή πετρελαίου στην Κίνα (τον δεύτερο μεγαλύτερο μετά τη Σαουδική Αραβία) αλλά, συνολικά, η Κίνα είναι στην πραγματικότητα αξιοσημείωτα αυτάρκης ενεργειακά: το ποσοστό ενεργειακής της αυτάρκειας φτάνει το 84,6% ετησίως. Όταν υπολογίζετε την εξάρτηση της Κίνας από το Ιράν για τις συνολικές ενεργειακές της ανάγκες, το ποσοστό είναι μόνο 1,5%: σχεδόν ένα σφάλμα στρογγυλοποίησης για μια χώρα που αυξάνει την πρωτογενή παραγωγή ενέργειας κατά 4,6% ετησίως. Η Κίνα μπορεί να αντικαταστήσει πλήρως το Ιράν σε μόλις 4 μήνες κάνοντας απλώς ό,τι ήδη κάνει. Και στην πραγματικότητα, το προέβλεψε: Οι κινεζικές εισαγωγές αργού πετρελαίου αυξήθηκαν κατά 15,8% τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο σε σύγκριση με πέρυσι, καθώς το Πεκίνο σκόπιμα συγκέντρωσε αποθέματα εν αναμονή της αναστάτωσης.
Είναι επίσης σημαντικό να θυμόμαστε ότι η Κίνα είναι στην πραγματικότητα ένας σχετικά μεγάλος παραγωγός πετρελαίου: είναι ο 5ος μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο, μεγαλύτερος από το Ιράν (8ο) ή τη Βενεζουέλα (18η). Στην πραγματικότητα, αν κάνετε τον υπολογισμό, η Κίνα παράγει εγχώρια περίπου τόσο πετρέλαιο όσο το Ιράν και η Βενεζουέλα μαζί. Και είναι, όπως η Ευρώπη, γείτονας της Ρωσίας, του δεύτερου μεγαλύτερου παραγωγού πετρελαίου στον κόσμο (μετά τις ΗΠΑ). Αλλά, σε αντίθεση με την Ευρώπη, έχει άριστες σχέσεις μαζί της. Και, το πιο σημαντικό, είτε πρόκειται για πετρέλαιο είτε για φυσικό αέριο, η Κίνα έχει μακροπρόθεσμα συμβόλαια με τη Ρωσία που την προστατεύουν από τις διακυμάνσεις των τιμών. Αυτό σημαίνει ότι είναι λιγότερο πιθανό να επηρεαστεί από την τρέχουσα αναταραχή στις τιμές.
Όλα αυτά βασίζονται επίσης στην τεράστια υπόθεση ότι εάν οι ΗΠΑ αναλάμβαναν τον έλεγχο του πετρελαίου, θα σταματούσαν να το προμηθεύουν στην Κίνα. Ότι η Κίνα θα χρειαζόταν στην πραγματικότητα να αντικαταστήσει το 1,5% της ενέργειάς της που λαμβάνει σήμερα από το Ιράν. Αλλά τίποτα δεν είναι λιγότερο σίγουρο. Το πιο πιθανό σενάριο είναι ότι οι ΗΠΑ θα έκαναν αυτό που μόλις έκαναν στη Βενεζουέλα: θα έπαιρναν τα χρήματα από τις πωλήσεις πετρελαίου, αλλά θα το πουλούσαν στην Κίνα, με ένα μικρό premium (ή, μάλλον, χωρίς την έκπτωση που είχε η Κίνα παλιά). Οι ΗΠΑ, ως ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο, δεν πρόκειται να αγοράσουν οι ίδιες αυτό το πετρέλαιο: έχουν ήδη αρκετό. Έτσι, συγκεκριμένα, το πιο πιθανό σενάριο για το τι θα είχε ως αποτέλεσμα ένα Ιράν υπό τον έλεγχο των ΗΠΑ σε μια Κίνα ελαφρώς πιο εξαρτημένη από το πετρέλαιο που ελέγχεται από τις ΗΠΑ: το 1,5% της ενέργειάς της που λαμβάνει σήμερα από το ανεξάρτητο Ιράν θα προερχόταν από ένα Ιράν υπό τον έλεγχο των ΗΠΑ. Αυτό θα παρακινούσε την Κίνα να ενισχύσει ακόμη περισσότερο την αυτάρκειά της. Από την οπτική γωνία της Κίνας, είναι διαχειρίσιμο.
Μάλιστα, μέχρι στιγμής ορισμένες συνέπειες του πολέμου υπήρξαν αρκετά ευνοϊκές για την Κίνα, κυριότερη από τις οποίες ήταν η αναγκαστική απομάκρυνση από τις ΗΠΑ του αντιπυραυλικού συστήματος THAAD από τη Νότια Κορέα (με ραντάρ που μπορεί να διερευνήσει σχεδόν 3.000 χιλιόμετρα στο κινεζικό έδαφος) για την αναπλήρωση συστημάτων που καταστράφηκαν ή εξαντλήθηκαν από τις ιρανικές επιθέσεις. Υπενθυμίζεται ότι η εγκατάσταση αυτού του συστήματος προκάλεσε τεράστια κατακραυγή στην Κίνα το 2017: Ο κινεζικός τουρισμός προς τη Νότια Κορέα σταμάτησε, ο νοτιοκορεατικός όμιλος Lotte ουσιαστικά εγκατέλειψε την Κίνα (σχεδόν όλα τα 112 κινεζικά καταστήματα της Lotte Mart έκλεισαν λόγω "προβλημάτων πυρασφάλειας” και η εταιρεία αποσύρθηκε εντελώς από την αγορά λίγο αργότερα), η Hyundai και η Kia αναγκάστηκαν να κλείσουν εργοστάσια, η k-pop εξαφανίστηκε από τα κινεζικά μέσα ενημέρωσης κ.λπ. Και τώρα οι ΗΠΑ απλώς αποσυναρμολογούν το THAAD για να το στείλουν στη Μέση Ανατολή... Δηλ., η Νότια Κορέα υπέστη δεκάδες δισεκατομμύρια σε οικονομικές ζημιές και προκάλεσε τεράστια βλάβη στη σχέση της με τον γείτονά της και μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο μόνο και μόνο για να πάρουν πίσω το σύστημα οι Αμερικανοί όποτε τους βόλευε.
Εκτός από την έλλειψη αξιοπιστίας των ΗΠΑ ως εταίρου ασφαλείας, υπάρχουν δύο άλλα μαθήματα εδώ. Το πρώτο αφορά τα όρια της προβολής ισχύος των ΗΠΑ. Το Ιράν, μια μεσαίου επιπέδου δύναμη υπό εξουθενωτικές κυρώσεις για δεκαετίες (η αεροπορία τους εξακολουθεί να πετάει με αεροσκάφη από την εποχή του Σάχη!), κατάφερε σε μόλις μια εβδομάδα να καταστρέψει ή να εξαντλήσει τις δυνατότητες αεράμυνας των ΗΠΑ σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή τόσο ολοκληρωτικά, που η Ουάσιγκτον αναγκάστηκε να αρχίσει την απογύμνωση στοιχείων από την Ασία για να τις καλύψει. Αν αυτό δεν σας κάνει να σκεφτείτε την αφήγηση της "μεγάλης στρατηγικής για την περικύκλωση της Κίνας”, τίποτα δεν θα σας κάνει.
Το δεύτερο αφορά την ποιότητα του ίδιου του αμερικανικού εξοπλισμού: το THAAD υποτίθεται ότι είναι ένα από τα πιο προηγμένα συστήματα πυραυλικής άμυνας της Αμερικής - κάθε συστοιχία κοστίζει πάνω από δισεκατομμύρια δολάρια και υπάρχουν μόνο οκτώ σε ολόκληρο τον κόσμο - και όμως το Ιράν κατάφερε να το καταστρέψει με τους πυραύλους ακριβώς που το σύστημα αυτό φτιάχτηκε για να αναχαιτίζει.
Υπάρχει μια άλλη συνέπεια αυτού του πολέμου που μπορεί να αποδειχθεί ωφέλιμη για την Κίνα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα: οι εξελίξεις συνιστούν την καλύτερη διαφήμιση για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που έχει δει ποτέ ο κόσμος. Κάθε μέρα που το Στενό του Ορμούζ παραμένει αμφισβητούμενο, κάθε απότομη αύξηση της τιμής του πετρελαίου, κάθε αγώνας δρόμου για εναλλακτικούς προμηθευτές αποτελεί μια ζωντανή επίδειξη της στρατηγικής σημασίας της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Οι ΗΠΑ και η Κίνα έχουν κάνει θεμελιωδώς αντίθετες ενεργειακές επιλογές: η Αμερική θέλησε να γίνει το βενζινάδικο του κόσμου, ενώ η Κίνα ενσωματώθηκε στο παγκόσμιο οπλοστάσιο καθαρής ενέργειας. Αυτός ο πόλεμος δικαιώνει το στοίχημα της Κίνας με θεαματικό τρόπο. Κάθε χώρα που παρακολουθεί το χάος στις αγορές ενέργειας αυτή τη στιγμή κάνει τον ίδιο υπολογισμό - και η απάντηση δείχνει όλο και περισσότερο σε ηλιακούς συλλέκτες από το Πεκίνο(οι οποίοι βασίζονται μόνο στον ήλιο για την παροχή ενέργειας) και όχι σε αποστολές LNG ή πετρελαίου. Η Κίνα κυριαρχεί σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού πράσινης ενέργειας, από ηλιακούς συλλέκτες μέχρι μπαταρίες και ηλεκτρικά οχήματα, και ο πόλεμος του Ιράν μόλις αύξησε την παγκόσμια ζήτηση για όλα αυτά.
Η ειρωνεία είναι σχεδόν υπερβολικά εύστοχη: οι ΗΠΑ, στην προθυμία τους να ελέγξουν τα chokepoints των ορυκτών καυσίμων, ίσως μόλις έδωσαν στον κύριο ανταγωνιστή τους το καλύτερο δυνατό δώρο. Εν ολίγοις, το καθαρό αποτέλεσμα αυτού του πολέμου για την Κίνα (στο απολύτως καλύτερο σενάριο για την Ουάσιγκτον, το οποίο και πάλι είναι πολύ απίθανο) είναι να χάσει έναν προμηθευτή πετρελαίου με έκπτωση, να παρακολουθήσει τις ΗΠΑ να διαλύουν τη δική τους στρατιωτική υποδομή στο εγγύς εξωτερικό και να δει την παγκόσμια ζήτηση να αυξάνεται για τις ίδιες τις πράσινες τεχνολογίες στις οποίες κυριαρχεί. Εάν η μεγάλη σας στρατηγική ισοδυναμεί με μια ελαφρά ενόχληση του αντιπάλου σας, ώστε να γίνει ισχυρότερος, ίσως να θέλετε να το ξανασκεφτείτε.
Οι συνέπειες για την Ευρώπη είναι στην πραγματικότητα πολύ πιο σοβαρές. Πρώτα από όλα, σε αντίθεση με την Κίνα, η Ε.Ε. εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές για την ενέργειά της. Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι το ποσοστό εξάρτησης της Ε.Ε. από τις εισαγωγές ενέργειας ανήλθε στο 58,4%, που σημαίνει ότι το ποσοστό ενεργειακής της αυτάρκειας είναι μόνο 41,2%, το μισό από αυτό της Κίνας. Από ποιον εξαρτώνται οι Ευρωπαίοι; Πρωτίστως από τις ΗΠΑ, και μάλιστα ολοένα και περισσότερο. Βλέπουμε πολύ καθαρά τον αντίκτυπο του πολέμου στην Ουκρανία στα δεδομένα: η εξάρτηση της Ε.Ε. τετραπλασιάστηκε, από το να εισάγει μόλις το 4% της ενέργειάς της από τις ΗΠΑ το 2018, σε περίπου 22% σήμερα. Γιατί έχει σημασία το Ιράν από αυτή την άποψη; Άλλωστε, η Ε.Ε. δεν εισάγει ενέργεια από αυτό. Όχι, αλλά ήδη βλέπουμε τον δραματικό αντίκτυπο που έχει ο πόλεμος στις αγορές ενέργειας: το de facto κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ μόλις αφαίρεσε από την αγορά το ~20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και η παραγωγή LNG του Κατάρ, που αντιστοιχεί στο 20% της παγκόσμιας, έχει επίσης σταματήσει εντελώς. Βρισκόμαστε εν μέσω του μεγαλύτερου σοκ προσφοράς πετρελαίου στην ιστορία, με τεράστια διαφορά. Αυτό είναι τρομερά νέα για την Ευρώπη: όταν είσαι τόσο εξαρτημένος από τις εισαγωγές ενέργειας, είσαι επίσης μια από τις πιο εκτεθειμένες οικονομίες στις διακυμάνσεις των τιμών ενέργειας. Η Κίνα, συγκριτικά, επηρεάζεται πολύ λιγότερο για όλους τους λόγους που έχουμε δει: υψηλότερη αυτάρκεια, τεράστια αποθέματα και μακροπρόθεσμα συμβόλαια σε σταθερές τιμές.
Συνεπώς οι ΗΠΑ είναι ταυτόχρονα η χώρα που ξεκινά έναν πόλεμο που περισφίγγει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και (ως ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου και φυσικού αερίου στον κόσμο) μια από τις χώρες που βρίσκονται σε καλύτερη θέση για να αντέξουν και από πολλές απόψεις να επωφεληθούν από την προκύπτουσα απότομη αύξηση. Οι υψηλότερες τιμές ενέργειας δεν είναι ούτε για τις ΗΠΑ χωρίς κόστος, αλλά η ασυμμετρία είναι έντονη: Η Ευρώπη ουσιαστικά πληρώνει τώρα στις ΗΠΑ ένα πολεμικό premium για την ενέργεια – το οποίο προκλήθηκε από τον ίδιο τον πόλεμο των ΗΠΑ.
Ο πόλεμος στο Ιράν θα μπορούσε επίσης να έχει μια άλλη επίδραση παρόμοια με την Ουκρανία για την Ευρώπη. Ο πόλεμος της Ουκρανίας αφαίρεσε έναν προμηθευτή (Ρωσία) και η απάντηση της Ευρώπης ήταν να αντικαταστήσει το ρωσικό φυσικό αέριο με αμερικανικό LNG. Ο πόλεμος του Ιράν ενδεχομένως αποσταθεροποιεί μια ολόκληρη περιοχή προμηθευτών. Το Κατάρ είναι εκτός λειτουργίας. Οι εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας έχουν πληγεί. Είναι δε ενδιαφέρον ότι και στις δύο περιπτώσεις το Ιράν αρνείται ότι τα πλήγματα ήταν δικό του έργο. Σε κάθε περίπτωση, όταν αποκλείεις μια ολόκληρη περιοχή, αντί για μια μόνο χώρα, το σύνολο των "ασφαλών” εναλλακτικών λύσεων συρρικνώνεται δραματικά.
Τι απομένει για την Ευρώπη; Η ενέργεια των ΗΠΑ. Υπάρχει, φυσικά, μια προφανής εναλλακτική: Η Ευρώπη θα μπορούσε να επιταχύνει τη δική της μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της αγοράς κινεζικών ηλιακών συλλεκτών, μπαταριών και ηλεκτρικών οχημάτων - των ίδιων τεχνολογιών που θα την απελευθέρωναν εντελώς από την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Αλλά εδώ βρίσκεται ο φαύλος κύκλος: όσο περισσότερο εξαρτάται η Ευρώπη από την αμερικανική ενέργεια, τόσο περισσότερη μόχλευση διαθέτει η Ουάσιγκτον για να πιέσει την Ευρώπη να μπλοκάρει τις κινεζικές εναλλακτικές λύσεις που θα τερματίσουν αυτήν την εξάρτηση. Και αυτό ακριβώς συμβαίνει: Η Ευρώπη έχει περάσει τα τελευταία δύο χρόνια επιβάλλοντας δασμούς στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα και ξεκινώντας έρευνες κατά των επιδοτήσεων στα κινεζικά ηλιακά πάνελ, κυρίως με την ενθάρρυνση της Ουάσιγκτον. Έτσι, κάθε νέα σύμβαση LNG που υπογράφεται με τις ΗΠΑ δεν εμβαθύνει μόνο την ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης, αλλά και σφίγγει τους πολιτικούς περιορισμούς που εμποδίζουν την Ευρώπη να ξεφύγει από αυτήν. Είναι μια στρατηγική παγίδα και κάθε στροφή της βίδας την καθιστά πιο δύσκολη.
Αυτή είναι η σκληρή γεωπολιτική πραγματικότητα: αν κάποιος συγκρίνει την αύξηση της μόχλευσης που είναι πιθανό να αποκτήσουν οι ΗΠΑ στην Ευρώπη εν συγκρίσει προς την Κίνα ως αποτέλεσμα του πολέμου στο Ιράν, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Ευρώπη θα βγει σε πολύ χειρότερη θέση.
Υπάρχει επίσης η διάσταση της Ρωσίας. Μπορεί να μην αρέσει σε κάποιον, αλλά το γεγονός είναι ότι η Ευρώπη και η Ρωσία πλέον αυτοπροσδιορίζονται ως αντίπαλοι. Είναι αρκετά προφανές ότι ο πόλεμος κατά του Ιράν είναι σε μεγάλο βαθμό επωφελής για τη Ρωσία: μέχρι στιγμής η κυβέρνηση Τραμπ μόλις χορήγησε απαλλαγή για να επιτρέψει στην Ινδία να αγοράσει ρωσικό πετρέλαιο και η ίδια η Ε.Ε. είναι τώρα αναγκασμένη να πιέσει την Ουκρανία να επιτρέψει την πρόσβαση στον αγωγό Druzhba που μεταφέρει ρωσικό πετρέλαιο. Όλα αυτά προς μεγάλη χαρά του Πούτιν: αφού ενημερώθηκε ότι το ενεργειακό του όπλο είχε εξουδετερωθεί, ο πόλεμος στο Ιράν μόλις του το επέστρεψε φορτωμένο, μέσα από μια πίσω πόρτα που άνοιξαν οι αντίπαλοί του.
Δεν είναι μόνο η ενέργεια. Δείτε επίσης την πολιτική διάσταση. Η Κίνα και η Ισπανία έχουν σχεδόν την ίδια θέση για το Ιράν, ότι δηλ. η επέμβαση ΗΠΑ-Ισραήλ παραβιάζει το διεθνές δίκαιο. Η απάντηση των ΗΠΑ σε κάθε περίπτωση; Προς την Κίνα: "Δεν έχω κάποιο μήνυμα για αυτούς, και δεν αποτελούν πραγματικά έναν παράγοντας εδώ, και το πρόβλημά μας δεν είναι μαζί τους”, είπε ο Χέγκεθ για τη Ρωσία και την Κίνα. Ουσιαστικά σήκωσε τους ώμους. Εν τω μεταξύ, ο Τραμπ επαναλαμβάνει συνεχώς ότι έχει μια "εξαιρετική σχέση με την Κίνα”. Προς την Ισπανία: "Η Ισπανία ήταν απαίσια. Θα διακόψουμε κάθε εμπόριο με την Ισπανία. Δεν θέλουμε να έχουμε καμία σχέση με την Ισπανία”, είπε ο Τραμπ. Αυτή είναι η πολιτική απόδειξη του σημείου εξάρτησης: οι ΗΠΑ δεν μπορούν να απαντήσουν στην Κίνα, ακριβώς επειδή δεν υπάρχει τίποτα με το οποίο μπορούν να απαντήσουν - όλοι είδαμε πώς πήγε το επεισόδιο των δασμών - ενώ το καθεστώς εξάρτησής της σημαίνει ότι οι απειλές λειτουργούν με την Ευρώπη (ή τουλάχιστον προορίζονται να λειτουργήσουν). Εάν η Ευρώπη έβλεπε τον πόλεμο στο Ιράν αποκλειστικά με βάση τα συμφέροντά της, οι ηγέτες της Ε.Ε. θα είχαν συντριπτικά την ίδια ακριβώς θέση με τον Σάντσεθ και την Κίνα: όπως καθίσταται προφανές μόνο από την ενεργειακή πτυχή, ο πόλεμος είναι αναμφισβήτητα αντίθετος προς το συμφέρον της Ευρώπης. Ωστόσο, ο Σάντσεθ είναι ο μόνος που τολμά να εκφράσει διαφωνία. Γιατί; Και πάλι, ακριβώς λόγω της μόχλευσης που έχουν οι ΗΠΑ στην Ευρώπη, η οποία ενισχύεται από τον πόλεμο: δεν τολμάς να ανταγωνίζεσαι τη χώρα από την οποία εξαρτάσαι για την ενέργειά σου, την άμυνά σου και την επόμενη αποστολή LNG - πόσω μάλλον εν μέσω ενός άνευ προηγουμένου σοκ ενεργειακού εφοδιασμού, ακόμη και αν προκλήθηκε από αυτήν. Ιδού η ειρωνεία: Οι Ευρωπαίοι τρομοκρατούνταν ότι ο Πούτιν θα "οπλοποιήσει” την ενεργειακή τους εξάρτηση, θα τους εκφοβίσει σε πολιτική υποταγή και θα αποσταθεροποιήσει τους γείτονές τους. Έτσι, αντάλλαξαν τη Ρωσία με τις ΗΠΑ και αυτό ακριβώς κάνει ο Τραμπ αυτή τη στιγμή.
Και ας μην ξεχνάμε ότι όλα αυτά συμβαίνουν αν ο πόλεμος πάει "καλά” από την οπτική γωνία των ΗΠΑ. Θα μπορούσαμε επίσης να φανταστούμε ένα παρατεταμένο τέλμα όπου το Στενό του Ορμούζ αμφισβητείται για μήνες και οι τιμές των ορυκτών καυσίμων παραμένουν υψηλές για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. Οι Χούθι θα μπορούσαν επίσης να μπλοκάρουν ξανά την Ερυθρά Θάλασσα, όπως έχουν ήδη αρχίσει να κάνουν, υποβαθμίζοντας ταυτόχρονα κάθε κόμβο της παγκόσμιας αλυσίδας εφοδιασμού από την οποία εξαρτάται η Ευρώπη. Τα ευρωπαϊκά εργοστάσια θα αντιμετώπιζαν τέτοιο σοκ στις τιμές της ενέργειας όσο και ελλείψεις εξαρτημάτων από τις διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές μεταξύ Ασίας και Ευρώπης, με αποτέλεσμα η Ευρώπη να αιμορραγεί οικονομικά, ενώ οι ΗΠΑ, ως καθαρός εξαγωγέας ενέργειας, στην πραγματικότητα επωφελούνται από τις διατηρούμενες υψηλές τιμές. Εν τω μεταξύ, η Κίνα θα μείωνε τα αποθέματά της, θα επιτάχυνε ακόμη περισσότερο τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και θα επωφελούνταν από μια τεράστια άνθηση στις εξαγωγές πράσινων τεχνολογιών και ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Το ευρώ θα ήταν ο μεγαλύτερος χαμένος εδώ.
Και δεν έχουμε καν αναφέρει τη μετανάστευση: είναι πολύ πιθανό ότι ο πόλεμος, εάν συνεχιστεί, θα μπορούσε να δημιουργήσει κινήσεις προσφύγων μαζικής - ίσως και πρωτοφανούς - κλίμακας (υπενθυμίζεται ότι το Ιράν είναι μια χώρα με 90 εκατομμύρια ανθρώπους). Και η Ευρώπη, σε αντίθεση με την Κίνα και τις ΗΠΑ, βρίσκεται ακριβώς δίπλα στη Μέση Ανατολή, οπότε θα έπρεπε δυσανάλογα να υποστεί το κύριο βάρος.
Υπάρχει επίσης μια διάσταση που οι Ευρωπαίοι ηγέτες φαίνεται αξιοσημείωτα απρόθυμοι να σκεφτούν: το προηγούμενο που τίθεται. Ο πόλεμος κατά του Ιράν, απογυμνωμένος στην ουσία του, συνίσταται στο να επιτίθεται η πιο ισχυρή χώρα σε ένα κυρίαρχο έθνος, να δολοφονεί τον ηγέτη του και να επιχειρεί αλλαγή καθεστώτος - χωρίς καν να μπει στον κόπο να εμφανίσει ένα casus belli. Κάτι τέτοιο ίσχυε και για τον πόλεμο στο Ιράκ, αλλά τουλάχιστον οι ΗΠΑ ένιωσαν τότε την ανάγκη να κατασκευάσουν μια αιτιολογία. Αυτή τη φορά, η επίσημη δικαιολογία που έδωσε ο Μάρκο Ρούμπιο ήταν ότι οι ΗΠΑ γνώριζαν πως το Ισραήλ θα επετίθετο και περίμενε ότι το Ιράν θα απαντούσε. Με απλά λόγια: το casus belli είναι ότι το θύμα θα υπερασπιζόταν τον εαυτό του. Ο Ρούμπιο μάλιστα περιέγραψε τις επιθέσεις ως "προληπτικές αμυντικές κινήσεις” - κάτι που πρέπει να αποτελεί μια από τις πιο οργουελιανές εκφράσεις που έχουν ειπωθεί ποτέ από Υπουργό Εξωτερικών.
Με άλλα λόγια, ο κόσμος που δημιουργεί αυτό το προηγούμενο είναι μια ακραία εκδοχή του "η ισχύς συνιστά δίκαιο”. Και, εξ ορισμού, σε έναν τέτοιο κόσμο αυτό που έχει σημασία είναι... η ισχύς. Και το γεγονός είναι: η Κίνα την έχει, η Ευρώπη όχι. Η Κίνα διαθέτει το μεγαλύτερο ναυτικό στον κόσμο, 47% περισσότερα μαχητικά αεροσκάφη από τις ΗΠΑ, τη μεγαλύτερη βιομηχανική βάση στον κόσμο, κυριαρχία σε όλες σχεδόν τις τελευταίες τεχνολογίες και μια οικονομία που, όπως μόλις είδαμε, είναι σε μεγάλο βαθμό στεγνοποιημένη από την αμερικανική πίεση. Θα τα πάει καλά σε έναν κόσμο όπου "η ισχύς συνιστά δίκαιο” ή τουλάχιστον θα έχει τη δύναμη να αντεπιτεθεί. Η Ευρώπη, αντίθετα, δεν μπορεί καν να συμφωνήσει σε μια κοινή αμυντική πολιτική, εξαρτάται από τις ΗΠΑ σχεδόν για τα πάντα, και μόλις παρακολούθησε την Ουάσινγκτον να απειλεί να διακόψει κάθε εμπόριο με ένα κράτος μέλος με ένα δελτίο Τύπου. Τι πιστεύετε ότι θα συμβεί στη Γροιλανδία, αν ο πόλεμος στο Ιράν ακολουθήσει τον δρόμο που θέλει ο Τραμπ και το μάθημα που πάρει είναι ότι μπορεί απλώς να κάνει ό,τι θέλει ατιμώρητα; Και τι θα γίνει όταν οι Ευρωπαίοι που επευφημούσαν αυτό το προηγούμενο γυρίσουν και ζητούν από τον κόσμο να σεβαστεί την δική τους κυριαρχία; Η Ευρώπη είναι το είδος της δύναμης που επιβιώνει μόνο σε έναν κόσμο με κανόνες και αυτοί επευφημούν ανόητα την καταστροφή τους.
