"Βέλη" κατά του ευρωπαϊκού προγράμματος SAFE, ύψους 150 δισ. ευρώ, το οποίο έχει σχεδιαστεί για την ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εξαπέλυσε ο ανώτερος σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Πολωνού προέδρου Κάρολ Ναβρότσκι, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τους δεσμούς με τις ΗΠΑ και καταδεικνύοντας τις εντάσεις στην Πολωνία και σε άλλες πρωτεύουσες της ΕΕ σχετικά με το πόσο μακριά πρέπει να φτάσει η στρατηγική "Made in Europe".
"Φαινομενικά, το πρόγραμμα προσανατολίζεται στην αύξηση των αμυντικών δυνατοτήτων της Ευρώπης", δήλωσε στο Bloomberg ο Σλάβομιρ Τσέντσκιεβιτς, επικεφαλής του γραφείου εθνικής ασφάλειας του Πολωνού προέδρου. "Αλλά στην πραγματικότητα, είναι ένας τρόπος να γυρίσουμε σταδιακά την πλάτη μας στις Ηνωμένες Πολιτείες", επεσήμανε.
Σημειωτέον ότι η Πολωνία είναι ο μακράν ο μεγαλύτερος δικαιούχος του προγράμματος, με σχεδόν 44 δισεκατομμύρια ευρώ σε χρηματοδότηση, ένα ποσό που ο πρωθυπουργός της χώρας, Ντόναλντ Τουσκ, έχει δηλώσει ότι θα προσφέρει σημαντική ώθηση στην αμυντική βιομηχανία της χώρας.
Εν μέσω της αντιπαράθεσης στο εσωτερικό της χώρας γύρω από το πρόγραμμα, διακυβεύεται η ψήφιση της νομοθεσίας για το SAFE στην Πολωνία. Ο Ναβρότσκι και οι βοηθοί του, οι οποίοι αντιτίθενται εδώ και καιρό στην φιλοευρωπαϊκή κυβέρνηση του Τουσκ, έχουν επανειλημμένα εκφράσει σκεπτικισμό σχετικά με το σχέδιο, αν και ο Πολωνός πρόεδρος δεν έχει δηλώσει εάν θα ασκήσει βέτο στη νομοθεσία.
Συγκεκριμένα, ο Τσέντσκιεβιτς δήλωσε ότι η αποκλειστική χρηματοδότηση της ΕΕ για την άμυνα, συμπεριλαμβανομένης της εγχώριας χρηματοδότησης της Πολωνίας, θα περιόριζε τις επιλογές της Βαρσοβίας στην αγορά προηγμένου εξοπλισμού που χρειάζεται η χώρα για να αντιμετωπίσει τη ρωσική απειλή, δέχνοντας τα χέρια της όσον αφορά στην αγορά όπλων από τις ΗΠΑ ή τη Νότια Κορέα.
Η κριτική αυτή ευθυγραμμίζεται με τη θέση της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ, με την οποία ο Ναβρότσκι έχει καλλιεργήσει ισχυρούς δεσμούς. Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στην ΕΕ, Άντριου Πάζντερ, επιτέθηκε στα σχέδια "Made in Europe" του μπλοκ, συμπεριλαμβανομένου του SAFE, λέγοντας ότι τέτοιες κινήσεις μπορεί να βλάψουν τις αμυντικές προσπάθειες των συμμάχων.
Η κυβέρνηση του Τουσκ έχει υποστηρίξει σθεναρά το σχέδιο χρηματοδότησης, τονίζοντας ότι το SAFE συμπληρώνει τις αμυντικές δαπάνες της χώρας και βοηθά στην ενίσχυση της εγχώριας βιομηχανίας, η οποία μέχρι πρόσφατα προσανατολιζόταν κυρίως στην αγορά ξένου εξοπλισμού.
Ο Τσέντκιεβιτς επέκρινε την κυβέρνηση επειδή αρνήθηκε να συμπεριλάβει στη νομοθεσία ότι η πλειονότητα των κεφαλαίων θα πρέπει να διατεθεί στην εγχώρια βιομηχανία, η οποία επίσης δεν έχει την ικανότητα να "απορροφήσει τόσα πολλά χρήματα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα". Η χρηματοδότηση του SAFE θα δαπανηθεί επίσης κυρίως σε συμβατικά όπλα, όπως είπε ο ίδιος.
Η Πολωνία, για παράδειγμα, δεν θα μπορούσε να δαπανήσει τα κεφάλαια σε ένα σύστημα από την Palantir Technologies. "Αυτό που πραγματικά χρειαζόμαστε είναι προηγμένη τεχνολογία", είπε ο Τσέντσκιεβιτς. "Η Πολωνία χρειάζεται κάτι περισσότερο - ένα άλμα προς τα εμπρός", επεσήμανε. Ο ίδιος δήλωσε ότι η πρόσφατα δημοσιευμένη αμυντική στρατηγική των ΗΠΑ θα έδινε στην Πολωνία ένα άνοιγμα για "προνομιακό καθεστώς στην αγορά αμερικανικών όπλων - και δεν το εκμεταλλευόμαστε".
Ο Ναβρότσκι ανέλαβε τα καθήκοντά του πέρυσι αφού νίκησε με διαφορά τον σύμμαχο του Τουσκ, Ραφάλ Τρζασκόφσκι, και έλαβε την υποστήριξη του Τραμπ. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεσμεύτηκε να διατηρήσει περίπου 10.000 στρατιώτες στην Πολωνία — ή ακόμα και να αυξήσει την παρουσία τους. Οι συνομιλίες, τις οποίες ανέλαβε να ηγηθεί ο Τσέντσκιεβιτς, δεν έχουν σημειώσει καμία πρόοδο μέχρι στιγμής, όπως ανέφερε ο ίδιος, κατηγορώντας την "πολιτική αντιπαλότητα" της κυβέρνησης.
"Ο πρόεδρος Ναβρόκι είναι αναμφίβολα ένα πλεονέκτημα στις σχέσεις μας με τους Αμερικανούς", είπε ο Τσέντσκιεβιτς. "Η κυβέρνηση θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει αυτά τα πλεονεκτήματα προς όφελος της Πολωνίας", σημείωσε.
Διαβάστε ακόμα:
