Η κυβέρνηση Τραμπ σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει ένα πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης που δημιουργήθηκε από το Πεντάγωνο, προκειμένου να καθορίσει τιμές αναφοράς για κρίσιμα ορυκτά, στο πλαίσιο της προσπάθειάς της να δημιουργήσει μια παγκόσμια ζώνη εμπορίας μετάλλων, σύμφωνα με τρεις πηγές με άμεση γνώση του σχεδίου που μίλησαν στο Reuters.
Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς πρότεινε νωρίτερα αυτόν τον μήνα οι ΗΠΑ και περισσότερες από 50 άλλες χώρες να επιβάλουν "τιμές αναφοράς για τα κρίσιμα ορυκτά σε κάθε στάδιο της παραγωγής", οι οποίες θα υποστηρίζονται από "προσαρμόσιμους δασμούς για τη διασφάλιση της ακεραιότητας των τιμών".
Οι τιμές αυτές θα καθορίζονται από το πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης Open Price Exploration for National Security του αμερικανικού Υπουργείου Άμυνας, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, που δεν ήταν εξουσιοδοτημένες να μιλήσουν δημόσια, όπως μεταδίδει το Reuters.
Η κίνηση αυτή αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση επιδιώκει να επηρεάσει τη διαμόρφωση των τιμών στην αγορά, παρότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει αντιμετωπίσει σκεπτικισμό ως προς το κατά πόσο μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αγοράζονται και πωλούνται τα κρίσιμα ορυκτά.
Το πρόγραμμα OPEN ξεκίνησε το 2023 από την Υπηρεσία Προηγμένων Ερευνητικών Προγραμμάτων Άμυνας (DARPA) του Πενταγώνου, με στόχο να υπολογίζει ποια θα πρέπει να είναι η τιμή ενός μετάλλου όταν λαμβάνονται υπόψη το κόστος εργασίας, επεξεργασίας και άλλα έξοδα, καθώς και όταν αφαιρείται η φερόμενη κινεζική χειραγώγηση της αγοράς.
Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ επικεντρώνουν αρχικά το μοντέλο τιμολόγησης του OPEN σε τουλάχιστον τέσσερα κρίσιμα ορυκτά — γερμάνιο, γάλλιο, αντιμόνιο και βολφράμιο — πριν το επεκτείνουν και σε άλλα, με την S&P Global και τη φινλανδική εταιρεία δεδομένων Rovjok να παρέχουν στοιχεία και τεχνική υποστήριξη, σύμφωνα με τις πηγές.
Το σχέδιο για τα ορυκτά έρχεται την ώρα που η κυβέρνηση προχωρά ταχέως στην ανάπτυξη εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης και σε άλλους τομείς, μεταξύ άλλων μέσω συνεργασιών με τις OpenAI, Anthropic και την Google της Alphabet, για τη χρήση γενετικής τεχνητής νοημοσύνης σε στρατιωτικά πεδία.
Εστίαση σε αγορές μετάλλων με περιορισμένη ρευστότητα
Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εξορύκτης ή επεξεργαστής παγκοσμίως πολλών από τα ορυκτά που η αμερικανική κυβέρνηση θεωρεί κρίσιμα. Τα τελευταία χρόνια, το Πεκίνο έχει αξιοποιήσει αυτό το πλεονέκτημα, καθώς παράγει ορυκτά ακόμη και με ζημία, πιέζοντας τις τιμές της αγοράς — ένα περιβάλλον που έχει αναγκάσει δυτικούς ανταγωνιστές να κλείσουν.
Κινέζοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν διαχρονικά ότι η διαχείριση των εξαγωγών ορυκτών γίνεται σύμφωνα με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.
Το πρόγραμμα OPEN, το οποίο πρόκειται να περάσει τον επόμενο χρόνο στον έλεγχο του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Critical Minerals Forum (CMF), έχει από την αρχή επικεντρωθεί σε μέταλλα με περιορισμένη διαπραγμάτευση ή που δεν διαπραγματεύονται καθόλου σε οργανωμένες αγορές.
Το CMF ανέφερε ότι η έμφαση δίνεται στη συνεργασία με "εταίρους που χρηματοδοτούνται από κυβερνήσεις για τη διεξαγωγή δοκιμών αντοχής με μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης" και στον "εντοπισμό και τη στήριξη εμπορικά βιώσιμων έργων εξόρυξης και επεξεργασίας, παρά στη χάραξη κυβερνητικής πολιτικής".
Το μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης στοχεύει στην προώθηση συμφωνιών προμήθειας μετάλλων μεταξύ δυτικών εξορυκτικών εταιρειών και βιομηχανιών, παρέχοντας μεγαλύτερη βεβαιότητα ως προς τις τιμές.
Για τους κατασκευαστές που χρησιμοποιούν γερμάνιο, αντιμόνιο, γάλλιο και άλλα ορυκτά, είναι συχνά δύσκολο να εκτιμηθεί αν οι κινεζικές τιμές αντανακλούν τις παραδοσιακές δυναμικές προσφοράς και ζήτησης.
Μια τιμή αντιμονίου που θα καθορίζεται από το πρόγραμμα AI και θα υποστηρίζεται από το εμπορικό μπλοκ θα μπορούσε, για παράδειγμα, να ενισχύσει την κερδοφορία εταιρειών που αναπτύσσουν έργα αντιμονίου στις ΗΠΑ. Ωστόσο, ενδέχεται να αυξήσει το κόστος για αυτοκινητοβιομηχανίες που χρησιμοποιούν αντιμόνιο σε συγκολλητικές ουσίες και άλλα προϊόντα.
Δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί αν οι τιμές που θα προκύπτουν από την τεχνητή νοημοσύνη θα είναι κυμαινόμενες ή σταθερές, ούτε αν θα καθορίζονται μεταξύ των ΗΠΑ και μεμονωμένων συμμάχων ή θα εφαρμόζονται σε ολόκληρο το εμπορικό μπλοκ.
Το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης παραμένει επίσης ασαφές, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ θα πρέπει πρώτα να πείσει δεκάδες συμμάχους να συμμετάσχουν στο εμπορικό μπλοκ, ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητά του.
Το υπουργείο Ενέργειας και Φυσικών Πόρων του Καναδά ανέφερε σε δήλωσή του στο Reuters ότι "εργάζεται για να κατανοήσει και να αναλύσει συνολικά" την πρόταση για το μπλοκ εμπορίου ορυκτών.
"Μια αρχιτεκτονική αξιόπιστων επενδύσεων"
Η κίνηση αυτή έρχεται την ώρα που η κυβέρνηση Τραμπ απομακρύνεται από την παροχή εγγυημένων κατώτατων τιμών (price floors) για μεμονωμένες εταιρείες, λόγω έλλειψης χρηματοδότησης από το Κογκρέσο, παρότι πολλές εξορυκτικές επιχειρήσεις είχαν ζητήσει μια τέτοια στήριξη.
"Η κυβέρνηση εξακολουθεί, με καλή πίστη, να προσπαθεί να ανταποκριθεί στα σήματα ζήτησης της βιομηχανίας δημιουργώντας μια αρχιτεκτονική αξιόπιστων επενδύσεων, αλλά δεν διαθέτει το βασικό εργαλείο που όλοι ήθελαν να χρησιμοποιήσει", δήλωσε ο Έρικ Ρόμπινσον, ειδικός νομικός σύμβουλος της δικηγορικής εταιρείας Baker Botts και πρώην διευθύνων σύμβουλος του Γραφείου Στρατηγικού Κεφαλαίου του Πενταγώνου.
Το σχέδιο για τη δημιουργία τιμής αναφοράς στα ορυκτά και τη στήριξή της μέσω δασμών έχει εγείρει ερωτήματα σχετικά με το αν οι δασμοί θα ισχύουν για όλα τα προϊόντα που περιέχουν κρίσιμα ορυκτά.
Για παράδειγμα, οι ΗΠΑ διαθέτουν περιορισμένη βιομηχανία καθόδων και, συνεπώς, μικρή άμεση ανάγκη για λίθιο. Ωστόσο, φορητοί υπολογιστές που περιέχουν μπαταρίες ιόντων λιθίου εισάγονται τακτικά από την Ταϊβάν και άλλες χώρες. Οι κατασκευαστές έχουν διαχρονικά εκφράσει προτίμηση στη φθηνότερη δυνατή πηγή ορυκτών.
"Μπορείς να προσπαθήσεις να θέσεις κάτι που προσεγγίζει μια κατώτατη τιμή, αλλά τελικά τα εμπορικά εμπόδια δεν πρόκειται να εγγυηθούν σε κάποιον από την άλλη πλευρά του "τείχους” των δασμών μια πραγματική κατώτατη τιμή, γιατί πολλοί παραγωγοί θα συνεχίσουν να ανταγωνίζονται ως προς την τιμή", δήλωσε ο Νέιθανιελ Χόρανταμ, πρώην στέλεχος του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ, ο οποίος διαχειριζόταν προγράμματα δανειοδότησης για κρίσιμα ορυκτά κατά τις κυβερνήσεις Μπάιντεν και Τραμπ.
Το πρόγραμμα OPEN έρχεται σε μια περίοδο που και ο ιδιωτικός τομέας επιδιώκει μεγαλύτερη διαφάνεια. Ο όμιλος CME Group σχεδιάζει να λανσάρει το πρώτο παγκοσμίως future για σπάνιες γαίες, όπως μετέδωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα το Reuters.
Αμερικανοί εξορύκτες δηλώνουν ότι στηρίζουν ένα σχέδιο τιμής αναφοράς με δασμούς, το οποίο θα μπορούσε να τους βοηθήσει να αντισταθμίσουν τις πρακτικές "ντάμπινγκ" της Κίνας, υπό την προϋπόθεση ότι θα τους επιτρέψει να διασφαλίσουν κερδοφορία.
"Γνωρίζω αρκετά καλά ποιο είναι το κόστος παραγωγής βολφραμίου στις ΗΠΑ", δήλωσε ο Όλιβερ Φρίζεν, διευθύνων σύμβουλος της Guardian Metal Resources, η οποία αναπτύσσει δύο ορυχεία στη Νεβάδα για το μέταλλο που χρησιμοποιείται για τη σκλήρυνση του χάλυβα. "Θα ήθελα να διασφαλίσω ότι οποιαδήποτε τιμή αναφοράς θα είναι υψηλότερη από αυτό".
Ο Τραμπ έχει δώσει εντολή να μετονομαστεί το Υπουργείο Άμυνας σε Υπουργείο Πολέμου, μια αλλαγή που θα απαιτήσει έγκριση από το Κογκρέσο.
