Η Σαουδική Αραβία θα μπορούσε να διαθέτει κάποια μορφή εμπλουτισμού ουρανίου εντός του βασιλείου στο πλαίσιο μιας προτεινόμενης συμφωνίας για τα πυρηνικά με τις ΗΠΑ, σύμφωνα με έγγραφα του Κογκρέσου και πηγές που επικαλείται το Associated Press, γεγονός που εγείρει ανησυχίες για διάδοση πυρηνικών όπλων, εν μέσω κλιμάκωσης της έντασης μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ.
Τόσο ο Τζο Μπάιντεν όσο και ο Ντόναλντ Τραμπ έχουν προσπαθήσει να κλείσουν πυρηνική συμφωνία με το βασίλειο για την κοινή χρήση της αμερικανικής τεχνολογίας.
Εμπειρογνώμονες για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων προειδοποιούν ότι η λειτουργία φυγοκεντρικών μηχανών στη Σαουδική Αραβία θα μπορούσε να ανοίξει το δρόμο για ένα πιθανό πρόγραμμα κατασκευής όπλων για το βασίλειο - ο πρίγκιπας του βασιλείου έχει δηλώσει ότι θα μπορούσε να επιδιώξει κάτι τέτοιο, εάν η Τεχεράνη αποκτήσει πυρηνική βόμβα.
Ήδη, η Σαουδική Αραβία και το πυρηνικά εξοπλισμένο Πακιστάν υπέγραψαν πέρυσι σύμφωνο αμοιβαίας άμυνας, μετά την ισραηλινή επίθεση στο Κατάρ που στόχευε αξιωματούχους της Χαμάς. Ο υπουργός Άμυνας του Πακιστάν δήλωσε τότε ότι το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας του "θα τεθεί στη διάθεση" της Σαουδικής Αραβίας, αν χρειαστεί, δήλωση που θεωρήθηκε προειδοποίηση προς το Ισραήλ, πιθανώς το μοναδικό εξοπλισμένο με πυρηνικά κράτος της Μέσης Ανατολής.
"Η πυρηνική συνεργασία μπορεί να αποτελέσει έναν θετικό μηχανισμό για την τήρηση των κανόνων μη διάδοσης και την αύξηση της διαφάνειας, αλλά ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες", έγραψε η Κέλσι Ντέιβενπορτ, της Arms Control Association με έδρα την Ουάσινγκτον.
Τα έγγραφα εγείρουν "ανησυχίες ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει εξετάσει προσεκτικά τους κινδύνους διάδοσης που ενέχει η προτεινόμενη συμφωνία πυρηνικής συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία ή το προηγούμενο που μπορεί να δημιουργήσει η συμφωνία αυτή".
Το έγγραφο του Κογκρέσου
Σύμφωνα με το AP, το εν λόγω έγγραφο δείχνει ότι η κυβέρνηση Τραμπ στοχεύει να συνάψει 20 συμφωνίες πυρηνικής συνεργασίας με χώρες σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένης της Σαουδικής Αραβίας. Το deal με τη Σαουδική Αραβία θα μπορούσε να ανέρχεται σε δισεκατομμύρια δολάρια, προσθέτει.
Υποστηρίζει επίσης ότι η επίτευξη συμφωνίας με το βασίλειο "θα προωθήσει τα συμφέροντα εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ, σπάζοντας τις αποτυχημένες πολιτικές αδράνειας και αναποφασιστικότητας που έχουν εκμεταλλευτεί οι ανταγωνιστές μας για να βλάψουν την αμερικανική βιομηχανία και να μειώσουν τη θέση των ΗΠΑ παγκοσμίως σε αυτόν τον κρίσιμο τομέα". Η Κίνα, η Γαλλία, η Ρωσία και η Νότια Κορέα είναι μεταξύ των χωρών που πωλούν τεχνολογία για την πυρηνική ενέργεια στο εξωτερικό.
Το προσχέδιο της συμφωνίας προβλέπει ότι οι ΗΠΑ και η Σαουδική Αραβία θα συνάψουν συμφωνίες με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) για την εποπτεία των "τομέων που είναι πιο ευαίσθητοι από άποψη διάδοσης και ενδεχόμενης πυρηνικής συνεργασίας". Ως πιθανοί τομείς αναφέρονται ο εμπλουτισμός, η κατασκευή καυσίμων και η επανεπεξεργασία.
Η Σαουδική Αραβία είναι κράτος μέλος του ΔΟΑΕ, ο οποίος προωθεί την ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας, αλλά επιθεωρεί επίσης τα κράτη μέλη για να διασφαλίσει ότι δεν διαθέτουν μυστικά προγράμματα πυρηνικών όπλων.
"Αυτό υποδηλώνει ότι, μόλις τεθεί σε ισχύ η διμερής συμφωνία, θα ανοίξει ο δρόμος για να αποκτήσει η Σαουδική Αραβία τεχνολογία ή ικανότητες εμπλουτισμού ουρανίου - πιθανώς ακόμη και από τις Ηνωμένες Πολιτείες", έγραψε η Ντέιβενπορτ. "Ακόμη και με περιορισμούς και όρια, φαίνεται πιθανό ότι η Σαουδική Αραβία θα έχει πρόσβαση σε κάποιο είδος εμπλουτισμού ουρανίου ή σε γνώσεις σχετικά με τον εμπλουτισμό".
Ο εμπλουτισμός δεν οδηγεί αυτόματα στην κατασκευή πυρηνικών όπλων, καθώς μια χώρα πρέπει επίσης να κατακτήσει και άλλα στάδια για να φτάσει στην οπλική ικανότητα. Ωστόσο, ανοίγει το δρόμο προς την κατασκευή τους, εξ ου και οι ανησυχίες της Δύσης σχετικά με το πρόγραμμα του Ιράν.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, γείτονας της Σαουδικής Αραβίας, υπέγραψαν τη λεγόμενη "συμφωνία 123" με τις ΗΠΑ για την κατασκευή του πυρηνικού σταθμού Barakah με τη βοήθεια της Νότιας Κορέας. Ωστόσο, τα ΗΑΕ το έκαναν χωρίς να επιδιώξουν τον εμπλουτισμό, με τους ειδικούς να χαρακτηρίζουν τη συμφωνία αυτή "χρυσό πρότυπο" για τις χώρες που επιθυμούν να αποκτήσουν πυρηνική ενέργεια.
Εντάσεις με το Ιράν
Η πίεση για μια συμφωνία μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και ΗΠΑ έρχεται την ώρα που ο Τραμπ απειλεί με στρατιωτική δράση εναντίον του Ιράν, αν δεν καταλήξει σε συμφωνία για το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Στην περίπτωση του Ιράν, η χώρα επιμένει εδώ και καιρό ότι το πρόγραμμα εμπλουτισμού της αποσκοπεί σε μη στρατιωτική χρήση. Ωστόσο, η Δύση και ο ΔΟΑΕ υποστηρίζουν ότι το Ιράν είχε οργανωμένο στρατιωτικό πυρηνικό πρόγραμμα μέχρι το 2003. Η Τεχεράνη εμπλούτιζε ουράνιο σε καθαρότητα έως 60%, ένα σχετικά μικρό βήμα από τα επίπεδα του 90% που απαιτούνται για την κατασκευή όπλων, καθιστώντας την τη μόνη χώρα στον κόσμο που το έκανε χωρίς να διαθέτει πρόγραμμα κατασκευής όπλων.
Οι Ιρανοί διπλωμάτες επισημαίνουν ότι η χώρα τους δεν θα κατασκευάσει βόμβα, ωστόσο, οι αξιωματούχοι απειλούν ότι μπορεί τελικά να επιδιώξουν την κατασκευή της, καθώς αυξάνονται οι εντάσεις με τις ΗΠΑ, αναφέρει το AP.
Ο πρίγκιπας της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν έχει δηλώσει ότι αν το Ιράν αποκτήσει την βόμβα, "θα πρέπει να την αποκτήσουμε και εμείς".
