Μετά από μήνες έντονων διαπραγματεύσεων, η γαλλική κυβέρνηση κατάφερε επιτέλους να θέσει σε εφαρμογή τον προϋπολογισμό του 2026. Αλλά κάποιοι λένε ότι η σημαντική αυτή πρόοδος έχει πολύ υψηλό τίμημα. Ο προηγούμενος πρωθυπουργός της Γαλλίας, Φρανσουά Μπαϊρού, καταψηφίστηκε για τα σχέδια του προϋπολογισμού τον περασμένο Σεπτέμβριο. Για να αποφύγει αυτή τη μοίρα, ο διάδοχός του, Σεμπαστιάν Λεκορνού, του κεντρώου κόμματος της Αναγέννησης, σφράγισε μια συμφωνία με το Σοσιαλιστικό Κόμμα (PS), το οποίο θα του έδινε τη σιωπηλή του υποστήριξη σε αντάλλαγμα για πολλά μέτρα που περιλαμβάνονταν στο προσχέδιο.
Ο κεντρώος κυβερνητικός συνασπισμός είχε χάσει την πλειοψηφία του στις βουλευτικές εκλογές του 2022 και είδε τον αριθμό των εδρών του να μειώνεται περαιτέρω στις πρόωρες εκλογές του 2024. Η κυβέρνηση του Λεκορνού στη συνέχεια επέζησε από δύο ψηφοφορίες εμπιστοσύνης, αφού ο πρωθυπουργός ενεργοποίησε ένα ειδικό συνταγματικό εργαλείο, για να προωθήσει το νομοσχέδιο χωρίς ψηφοφορία. "Η Γαλλία έχει επιτέλους έναν προϋπολογισμό", έγραψε στη συνέχεια ο Λεκορνού στην πλατφόρμα X, εμφανώς ανακουφισμένος.
Ο προϋπολογισμός στοχεύει στη μείωση του δημόσιου ελλείμματος της Γαλλίας από 5,4% του ΑΕΠ πέρυσι, σε 5% φέτος. Ωστόσο, το σχέδιο δεν ανταποκρίνεται στον στόχο για έλλειμμα 4,6% του πρώην πρωθυπουργού Μπαϊρού και θα μπορούσε να εκτροχιάσει τη Γαλλία από την υπόσχεσή της προς την ΕΕ να μειώσει το έλλειμμα στο 3% έως το 2029. Εν τω μεταξύ, το δημόσιο χρέος της χώρας υπερβαίνει πλέον το 115% του ΑΕΠ.
Τα "καλά νέα"
Η ύπαρξη προϋπολογισμού είναι "καλά νέα από μόνη της" για τη Γαλλία. Ωστόσο, για τον Φιλίπ Κρεβέλ, οικονομολόγο και επικεφαλής του think tank Cercle de L'Epargne με έδρα το Παρίσι, "ήταν ο ελάχιστος κοινός παρονομαστής δεδομένου του πολιτικού κατακερματισμού στο κοινοβούλιο". "Φυσικά, η κυβέρνηση παρέτεινε την αύξηση των φόρων για τις μεγαλύτερες εταιρείες της χώρας, η οποία υποτίθεται ότι θα ήταν εφάπαξ πέρυσι, και ανέστειλε τα σχέδια για μείωση των φόρων παραγωγής", είπε. Οι εταιρείες με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω του 1,5 δισεκατομμυρίου ευρώ θα δουν τον εταιρικό φόρο να αυξάνεται κατά περίπου 20%, ενώ όσες υπερβαίνουν τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ αντιμετωπίζουν αύξηση 41%.
"Οι Σοσιαλιστές πέτυχαν επίσης την προσαρμογή των φορολογικών κλιμακίων στον πληθωρισμό, υψηλότερες προσαυξήσεις για τους εργαζόμενους με χαμηλό εισόδημα και την αναστολή της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος", σημείωσε ο Κρεβέλ. Η μεταρρύθμιση, ακρογωνιαίος λίθος της ατζέντας του προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν, στόχευε στην αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης από τα 62 στα 64 έτη και είχε πυροδοτήσει μήνες διαμαρτυριών το 2023. Ωστόσο, αυτά τα μέτρα δεν αναιρούν το φιλοεπιχειρηματικό ιστορικό του Μακρόν, πιστεύει ο Κρεβέλ. "Το Σοσιαλιστικό Κόμμα απέτυχε να επιτύχει φόρο 2% στους υπερπλούσιους και άλλα μέτρα παραμένουν σε ισχύ, όπως ένας ενιαίος φόρος 30% στο εισόδημα από επενδύσεις", εξήγησε.
Η θετική κληρονομιά της πρώτης θητείας Μακρόν
Η Αν-Σοφί Αλσίφ, επικεφαλής οικονομολόγος της συμβουλευτικής εταιρείας BDO με έδρα το Παρίσι, συμμερίζεται την άποψη αυτή. "Ο Μακρόν δεν μπόρεσε να εφαρμόσει πρόσθετες πολιτικές υπέρ των επιχειρήσεων μετά την επανεκλογή του το 2022, αλλά εξακολουθούμε να βλέπουμε τον θετικό αντίκτυπο ορισμένων από τα μέτρα για τις επιχειρήσεις, όπως η μείωση των εταιρικών φόρων που εφαρμόστηκαν κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του", δήλωσε στην DW.
Χαρακτήρισε τον προϋπολογισμό ως "αναγκαίο συμβιβασμό", προσθέτοντας ότι το αρχικό προσχέδιο ήταν πολύ πιο αριστερό και ότι η ψήφισή του έχει ηρεμήσει τις αγορές, με τα επιτόκια των γαλλικών 10ετών κρατικών ομολόγων να έχουν ήδη μειωθεί. "Τα νοικοκυριά θα αρχίσουν να ξοδεύουν ξανά και οι εταιρείες θα πραγματοποιήσουν επενδύσεις και θα προσλάβουν επιπλέον προσωπικό", επεσήμανε η οικονομολόγος. "Επιπλέον, οι επενδύσεις θα συμβάλουν θετικά για πρώτη φορά μετά από τρία χρόνια στην ανάπτυξή μας, η οποία αναμένεται να φτάσει περίπου το 1% φέτος".
Ένα "αξιοθρήνητο θέαμα"
Ο Ερίκ Μομί, επικεφαλής της ασφαλιστικής εταιρείας APRIL με έδρα τη Λυών, είναι ανακουφισμένος που η Γαλλία έχει επιτέλους έναν προϋπολογισμό, αλλά είναι δυσαρεστημένος με το αποτέλεσμα – πόσο μάλλον με τη διαδικασία. "Οι τελευταίοι μήνες ήταν ένα αξιοθρήνητο θέαμα και έδειξαν τη Γαλλία σε καταστροφικό φως", δήλωσε στην DW. Γι' αυτό ο Μομί και 2.000 άλλοι ιδιοκτήτες μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων ίδρυσαν το κίνημα "Trop, c'est trop" (Αρκετά σημαίνει αρκετά) τον Νοέμβριο, στο αποκορύφωμα των συζητήσεων για τον προϋπολογισμό. "Η Γαλλία πάγωσε την απαραίτητη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, διατήρησε υψηλούς τους εταιρικούς φόρους και αύξησε ακόμα περισσότερο τις δημόσιες δαπάνες, αν και ο δείκτης δημόσιων δαπανών μας ανέρχεται ήδη στο 57% του ΑΕΠ – απλώς δεν είναι βιώσιμος", δήλωσε ο Μομί, προσθέτοντας ότι αυτό δύσκολα θα ενθαρρύνει τις εταιρείες να επενδύσουν.
Το τέλος μιας εποχής στη Γαλλία;
Για τον Μαρκ Τουατί, οικονομικό σύμβουλο στην ισραηλινή επενδυτική εταιρεία eToro, ο προϋπολογισμός του 2026 είναι το τελευταίο καρφί στην φιλοεπιχειρηματική προσέγγιση της κυβέρνησης. "Η πρόσθετη χρέωση στις 300 μεγαλύτερες εταιρείες μας θα έχει αντίκτυπο στα 8,1 εκατομμύρια υπαλλήλους τους, καθώς και στους πολυάριθμους προμηθευτές τους. Αυτές οι εταιρείες θα μειώσουν τις επενδύσεις τους και θα απολύσουν πλήθος ανθρώπων", δήλωσε στην DW ο οικονομολόγος. Είπε ότι οι πολιτικές του Μακρόν δύσκολα μπορούν να περιγραφούν ως "προσφοροκεντρικές", καθώς αυτό θα απαιτούσε μείωση των εταιρικών φόρων και των δημόσιων δαπανών. Αντ' αυτού, υποστήριξε, ο Μακρόν βασίστηκε στις δημόσιες δαπάνες για την τόνωση της ανάπτυξης, μια προσέγγιση που απέτυχε, όπως αντικατοπτρίζεται στην υποτονική αύξηση του ΑΕΠ και στις αυξανόμενες πτωχεύσεις.
Πρόσθεσε ότι το χρέος της Γαλλίας είχε αυξηθεί από περίπου 2,2 τρισεκατομμύρια ευρώ το 2017, σε περισσότερα από 3,3 τρισεκατομμύρια ευρώ σήμερα. "Προς το παρόν, οι οίκοι αξιολόγησης δεν μας έχουν υποβαθμίσει σημαντικά. Μόλις το κάνουν, οι επενδυτές θα σταματήσουν να αγοράζουν τα ομόλογά μας, θα αντιμετωπίσουμε ύφεση και σίγουρα δημόσια αβεβαιότητα. Αυτή είναι μια πολύ επικίνδυνη στρατηγική", πρόσθεσε ο Τουατί. Αυτό που χρειάζεται τώρα, είπε, είναι μέτρα για "ριζική μείωση των εταιρικών φόρων, για να επαναφέρουμε τη χώρα σε καλό δρόμο".
Πώς μπορεί η Γαλλία να αναστρέψει την πορεία;
Ο Ανρί Στερντίνιακ, οικονομολόγος και ιδρυτής της αριστερής συλλογικότητας "Les economistes atterres" (Οι απογοητευμένοι οικονομολόγοι), συμφωνεί ότι ο προϋπολογισμός σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής. "Ο Μακρόν πίστευε ότι η μείωση των φόρων στις εταιρείες και τους πλούσιους θα προκαλούσε σημαντικές επενδύσεις και ανάπτυξη και θα μείωνε δραστικά την ανεργία, αλλά έκανε λάθος", δήλωσε ο Στερντίνιακ στην DW. Ωστόσο, υποστηρίζει μια διαφορετική μέθοδο για την επανεκκίνηση της γαλλικής οικονομίας. "Χρειαζόμαστε μια κεϋνσιανή προσέγγιση με μαζικές ιδιωτικές και δημόσιες παραγωγικές επενδύσεις. Ταυτόχρονα, πρέπει να μειώσουμε το χρέος μας μέσω υψηλότερων φόρων στους πλούσιους, για παράδειγμα, επιβάλλοντας φόρους στους συνταξιούχους και αυξάνοντας τον φόρο κληρονομιάς", δήλωσε ο Στερντίνιακ. Επιμέλεια: Κώστας Αργυρός
Πηγή: Deutsche Welle
