Οι δυτικές χώρες πιστεύουν ολοένα και περισσότερο ότι ο κόσμος οδεύει προς έναν παγκόσμιο πόλεμο, σύμφωνα με τα αποτελέσματα δημοσκόπησης του Politico, τα οποία περιγράφουν λεπτομερώς την αυξανόμενη δημόσια ανησυχία σχετικά με τον κίνδυνο και το κόστος μιας νέας εποχής συγκρούσεων.
Και στις πέντε χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα - ΗΠΑ, Καναδάς, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία και Γερμανία - η συντριπτική πλειοψηφία των ερωτηθέντων ανέφερε πως πιστεύει ότι ο κόσμος γίνεται πιο επικίνδυνος. Το ξέσπασμα του Γ' Παγκοσμίου Πολέμου θεωρείται πιο πιθανό από Αμερικανούς, Καναδούς, Γάλλους και Βρετανούς ερωτηθέντες μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.
Το ποσοστό των ανθρώπων που προβλέπουν μια νέα παγκόσμια σύγκρουση έχει αυξηθεί απότομα από τότε που η ανεξάρτητη εταιρεία δημοσκοπήσεων Public First έθεσε το ερώτημα τον Μάρτιο του 2025.
"Η αλλαγή στάσης του δυτικού κοινού σε λιγότερο από ένα χρόνο αντανακλά μια δραματική μετάβαση σε έναν πιο ανασφαλή κόσμο, όπου ο πόλεμος θεωρείται πιθανός και οι συμμαχίες είναι ασταθείς", δήλωσε ο Seb Wride, επικεφαλής δημοσκοπήσεων στην Public First.
Ωστόσο, η δημοσκόπηση του Politico αποκάλυψε επίσης περιορισμένη προθυμία του δυτικού κοινού να κάνει θυσίες για να πληρώσει για περισσότερες στρατιωτικές δαπάνες. Ενώ υπάρχει ευρεία υποστήριξη για την αύξηση των αμυντικών προϋπολογισμών κατ' αρχήν σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τη Γερμανία και τον Καναδά, η υποστήριξη αυτή μειώθηκε απότομα όταν έγινε κατανοητό ότι αυτό μπορεί να σημαίνει ανάληψη μεγαλύτερου δημόσιου χρέους, περικοπές υπηρεσιών ή αυξήσεις φόρων.
"Η δημοσκόπησή μας δείχνει ότι η αυξανόμενη ανησυχία για τον πόλεμο δεν δίνει στους ηγέτες το πράσινο φως να δαπανήσουν μεγάλα ποσά για την άμυνα", δήλωσε ο Wride. "Αν μη τι άλλο, οι άνθρωποι είναι πλέον λιγότερο πρόθυμοι να κάνουν τους συμβιβασμούς που απαιτούνται για τη βελτίωση της στρατιωτικής ασφάλειας. Έτσι, οι Ευρωπαίοι ηγέτες βρίσκονται σε δύσκολη θέση - δεν μπορούν να βασιστούν στις ΗΠΑ, δεν μπορούν να να το χρησιμοποιήσουν αυτό ως λόγο για εγχώριες επενδύσεις και υπό μεγαλύτερη πίεση να λύσουν επειγόντως αυτό το πρόβλημα σε έναν κόσμο όπου η σύγκρουση φαίνεται πιο κοντά από πριν".
Τα ευρήματα, που βασίζονται σε έρευνες σε περισσότερα από 2.000 άτομα σε κάθε χώρα μεταξύ 6 και 9 Φεβρουαρίου, αποκαλύπτουν την πρόκληση που αντιμετωπίζουν οι ηγέτες του ΝΑΤΟ καθώς προσπαθούν να ενισχύσουν την ασφάλεια σε μια εποχή που τα δημόσια οικονομικά είναι περιορισμένα, σημειώνει το Politico.
Αυτή η διαμάχη θα διαμορφώσει τις συζητήσεις μεταξύ πολιτικών από όλο τον κόσμο καθώς κατευθύνονται στη Γερμανία για την ετήσια Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου που ξεκινά την Παρασκευή.
Καθώς δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι είναι κοντά ο τερματισμός του τετραετούς πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και με τις ΗΠΑ να αναλαμβάνουν στρατιωτική δράση στο Ιράν, τη Συρία, τη Βενεζουέλα και την Αφρική υπό τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, πολλοί βλέπουν έναν αυξανόμενο κίνδυνο παγκόσμιας σύγκρουσης.
Το μοτίβο είναι ιδιαίτερα έντονο στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου το 43% πιστεύει ότι ένας νέος παγκόσμιος πόλεμος είναι "πιθανό" ή "πολύ πιθανό" να ξεσπάσει έως το 2031 - από 30% τον Μάρτιο του 2025. Σχεδόν οι μισοί Αμερικανοί - 46% - πιστεύουν ότι ένας νέος παγκόσμιος πόλεμος είναι "πιθανός" ή "πολύ πιθανός" έως το 2031 - από 38% πέρυσι. Μεταξύ των πέντε χωρών, μόνο οι Γερμανοί πιστεύουν συνολικά ότι ένας τρίτος παγκόσμιος πόλεμος δεν είναι πιθανός τα επόμενα πέντε χρόνια.
Όσον αφορά τις μεμονωμένες χώρες που εμπλέκονται σε στρατιωτική δράση, οι ερωτηθέντες στις ΗΠΑ ήταν πιο πιθανό να πιστεύουν ότι η χώρα τους θα βρεθεί σε πόλεμο μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, ακολουθούμενοι από τους ερωτηθέντες στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία.
Αυτό υποδηλώνει ότι οι πυρηνικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ μπορεί να είναι πιο προετοιμασμένες για σύγκρουση από άλλα έθνη και ότι η εικόνα του Τραμπ ως ένας "πρόεδρος της ειρήνης" δεν πείθει το κοινό.
Τουλάχιστον ένας στους τρεις ανθρώπους στις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία και τον Καναδά πιστεύει ότι ένα πυρηνικό όπλο είναι πιθανό ή πολύ πιθανό να χρησιμοποιηθεί σε έναν πόλεμο τα επόμενα πέντε χρόνια.
Η Ρωσία η μεγαλύτερη απειλή στην Ευρώπη
Η Ρωσία θεωρείται η μεγαλύτερη απειλή για την ειρήνη στην Ευρώπη, ενώ οι Καναδοί βλέπουν την Αμερική του Τραμπ ως τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την ασφάλεια.
Στη Γαλλία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, η δεύτερη μεγαλύτερη απειλή θεωρείται ότι είναι οι ΗΠΑ, τις οποίες οι ερωτηθέντες ανέφεραν πολύ πιο συχνά από την Κίνα.
Παράλληλα, η πλειοψηφία των ανθρώπων στη Γαλλία, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τον Καναδά δήλωσε ότι η χώρα τους πρέπει να δαπανήσει περισσότερα για την άμυνα, με αυτό το αίσθημα να είναι ισχυρότερο στο Ηνωμένο Βασίλειο και τον Καναδά.
Αλλά το ερώτημα είναι πώς θα καλυφθεί η αύξηση των δαπανών. Η δημοσκόπηση του Politico διαπίστωσε ότι η υποστήριξη για περισσότερες αμυντικές δαπάνες μειώθηκε όταν οι άνθρωποι κλήθηκαν να εξετάσουν εάν αυτή η χρηματοδότηση θα έπρεπε να προέλθει από περικοπές, από την ανάληψη μεγαλύτερου κρατικού δανεισμού ή από την αύξηση των φόρων.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, το γαλλικό και το γερμανικό κοινό είναι πλέον λιγότερο πιθανό να υποστηρίξουν υψηλότερους αμυντικούς προϋπολογισμούς στο πλαίσιο ενός συμβιβασμού απ' ό,τι ήταν πέρυσι.
Στη Γερμανία, οι αμυντικές δαπάνες ήταν μια από τις λιγότερο δημοφιλείς χρήσεις χρημάτων, μπροστά μόνο από την εξωτερική βοήθεια.
Το 2025, το 40% του γαλλικού κοινού και το 37% του γερμανικού κοινού είχαν αναφέρει ότι θα υποστήριζαν την αύξηση των αμυντικών δαπανών με κάποια συμβιβαστική λύση στον προϋπολογισμό. Φέτος, η υποστήριξη μειώθηκε σε μόλις 28% στη Γαλλία και 24% στη Γερμανία.
Και οι δύο χώρες είναι πλέον πιο πιθανό να αντιταχθούν στην αύξηση των αμυντικών δαπανών όταν πρέπει να εξετάσουν πώς θα πληρώσουν τον λογαριασμό.
Η δημοσκόπηση έδειξε ότι υπάρχει επίσης σημαντικός σκεπτικισμός του κοινού σχετικά με τη δημιουργία ενός μόνιμου στρατού της ΕΕ υπό μία κεντρική διοίκηση, μια ιδέα που έχει αναφερθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η πρόταση έλαβε υποστήριξη μόνο από το 22% των ανθρώπων στη Γερμανία και το 17% στη Γαλλία.
Η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία ήταν πιο δημοφιλής στη Γερμανία και τη Γαλλία, όπου περίπου οι μισοί άνθρωποι υποστηρίζουν την ιδέα.
