Συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου στον Λευκό Οίκο θα πραγματοποιηθεί σήμερα, Τετάρτη, καθώς οι ανησυχίες του Ισραήλ για μια πιθανή διπλωματική συμφωνία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ εντείνονται.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, ο ισραηλινός πρωθυπουργός θα χρησιμοποιήσει την αιφνιδιαστικά οργανωμένη επίσκεψη στην Ουάσινγκτον για να ζητήσει από τον Αμερικανό πρόεδρο να πιέσει για σημαντική υποχώρηση των στρατιωτικών δραστηριοτήτων του Ιράν στη Μέση Ανατολή και του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων του, αντί να αρκεστεί σε μια πιο "περιοριμένη" πυρηνική συμφωνία, όπως μεταδίδει το Bloomberg.
Ο Τραμπ έχει αναπτύξει αμερικανικά πολεμικά πλοία και μαχητικά κοντά στο Ιράν σε απάντηση στην αιματηρή καταστολή των μαζικών διαδηλώσεων από το καθεστώς της Τεχεράνης στα τέλη Δεκεμβρίου και τον Ιανουάριο, και έχει επανειλημμένα απειλήσει ότι θα χτυπήσει τη χώρα των 90 εκατομμυρίων ανθρώπων αν δεν καταλήξει σε συμφωνία.
Την Τρίτη, είπε στο Axios ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να στείλει ένα δεύτερο αεροπλανοφόρο στον Μέσο Ανατολή για να προετοιμαστεί για στρατιωτική δράση εάν οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν αποτύχουν.
Ωστόσο, η διοίκησή του έχει δώσει μικτά μηνύματα για το τι ακριβώς θα αποδεχόταν από την Τεχεράνη. Μετά την έναρξη των συνομιλιών με το Ιράν στη Ομάν την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ είπε ότι μια συμφωνία που καλύπτει μόνο θέματα πυρηνικού προγράμματος "θα ήταν αποδεκτή".
Αυτό προκαλεί ανησυχία στον Νετανιάχου, ο οποίος βλέπει μια μοναδική ευκαιρία να αποδομήσει το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν και να αναγκάσει την Τεχεράνη να σταματήσει την υποστήριξή της σε παραστρατιωτικές ομάδες όπως η Χαμάς στη Γάζα, η Χεζμπολάχ στον Λίβανο και οι Χούθι στην Υεμένη. Ορισμένοι Ισραηλινοί αξιωματούχοι λένε ότι η Ουάσινγκτον θα πρέπει να προχωρήσει ακόμη και σε στρατιωτικές επιθέσεις για να ανατρέψει ένα θεοκρατικό καθεστώς που παραμένει εχθρός των ΗΠΑ και του Ισραήλ για πάνω από 45 χρόνια.
"Νομίζω ότι το κύριο και βασικό μήνυμα που θα μεταφέρει ο πρωθυπουργός στον Τραμπ είναι ότι δεν υπάρχει μεγάλη αξία στο να διαπραγματευόμαστε με το Ιράν", δήλωσε αυτή την εβδομάδα στο ραδιόφωνο του Kan ο υπουργός Ενέργειας του Ισραήλ Ελί Κοέν. "Ποτέ το Ιράν δεν τήρησε τις δεσμεύσεις που έκανε".
Ο Νετανιάχου δηλώνει ότι θα τονίσει στον Τραμπ πως οποιεσδήποτε διαπραγματεύσεις με το Ιράν "πρέπει να περιλαμβάνουν περιορισμούς στους βαλλιστικούς πυραύλους και διακοπή της στήριξης στον ιρανικό άξονα".
Ο Λευκός Οίκος επιχείρησε να υποβαθμίσει οποιαδήποτε ένδειξη ρήξης ενόψει της συνάντησης.
"Ο πρόεδρος Τραμπ και ο πρωθυπουργός Νετανιάχου έχουν εξαιρετική σχέση και το Ισραήλ δεν είχε ποτέ καλύτερο φίλο στην ιστορία του από τον πρόεδρο Τραμπ", δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι.
Ο Τζόναθαν Πάνικοφ, πρώην ανώτερος αξιωματούχος των αμερικανικών υπηρεσιών εθνικής πληροφοριών και νυν στέλεχος του Atlantic Council, εκτίμησε ότι ο Νετανιάχου πιθανότατα θα πιέσει τον Τραμπ να μην αποδεχθεί μια "αδύναμη" συμφωνία με το Ιράν.
"Το Ισραήλ ανησυχεί ότι η επιθυμία του προέδρου να παρουσιάσει μια επιτυχία μέσω μιας διαπραγματευμένης συμφωνίας θα υπερισχύσει των επιπτώσεων και των λεπτών ισορροπιών επί του πεδίου", είπε.
Πρόσθεσε ότι η σχέση Τραμπ–Νετανιάχου έχει περάσει από διακυμάνσεις, αλλά ο Ισραηλινός ηγέτης πιθανότατα θεωρεί ότι η καλύτερη ευκαιρία επιτυχίας είναι να παρουσιάσει τα επιχειρήματά του αυτοπροσώπως. Αυτή θα είναι η έβδομη επίσκεψη του Νετανιάχου για συνάντηση με τον Τραμπ από τότε που ο τελευταίος επέστρεψε στην προεδρία.
Οι φόβοι για ακόμη υψηλότερες τιμές ενέργειας θα μπορούσαν τελικά να οδηγήσουν τον Λευκό Οίκο στην αναζήτηση διπλωματικής λύσης, εκτιμούν στρατηγικοί αναλυτές της RBC Capital Markets, μεταξύ των οποίων και η Χελίμα Κροφτ, πρώην αναλύτρια της CIA.
Ο Ντάνιελ Σαπίρο, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στο Ισραήλ, βλέπει έναν πρόεδρο που δεν έχει ακόμη καταλήξει οριστικά.
"Θέλει μια συμφωνία, αλλά δεν μπορεί να πετύχει μια καλή συμφωνία", δήλωσε ο Σαπίρο στο Bloomberg. "Απείλησε να τιμωρήσει το καθεστώς για τη δολοφονία διαδηλωτών, αλλά δεν μπορεί να το ανατρέψει. Και μετέφερε ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή, όμως προτιμά σύντομα, γρήγορα και ισχυρά πλήγματα και δεν θέλει να παρασυρθεί σε έναν μακροχρόνιο πόλεμο αλλαγής καθεστώτος".
Την περασμένη εβδομάδα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο επανέλαβε τα πρόσθετα αιτήματα του Νετανιάχου προς το Ιράν — όπως είχε κάνει και τον προηγούμενο μήνα ο Στιβ Γουίτκοφ. Ο Γουίτκοφ, ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, ηγείται των συνομιλιών με το Ιράν στο Ομάν, οι οποίες αναμένεται να περάσουν σε δεύτερο γύρο την επόμενη εβδομάδα.
Ιράν και ΗΠΑ χαρακτήρισαν θετικές τις συνομιλίες της Παρασκευής
Τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν χαρακτήρισαν θετικές τις συνομιλίες της Παρασκευής, αν και δεν έχουν ακόμη υπεισέλθει σε πολλές λεπτομέρειες για μια ενδεχόμενη συμφωνία.
Το Ιράν έχει μέχρι στιγμής επιμείνει ότι οι διαπραγματεύσεις πρέπει να επικεντρωθούν αποκλειστικά στο πυρηνικό ζήτημα. Αν και η χώρα υπέστη πλήγματα από αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις πέρυσι, εξακολουθεί να διαθέτει βαλλιστικούς και πυραύλους κρουζ, καθώς και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), ικανά να πλήξουν στόχους σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Πέραν του Ιράν, Νετανιάχου και Τραμπ θα συζητήσουν και για τη Γάζα, όπου οι ΗΠΑ επιχειρούν να μετατρέψουν μια εύθραυστη τετράμηνη εκεχειρία σε φιλόδοξο σχέδιο ειρήνευσης και ανασυγκρότησης.
Την επόμενη εβδομάδα, ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται να συγκαλέσει διεθνή διάσκεψη με στόχο τη συγκέντρωση δωρεών για την εμπόλεμη παλαιστινιακή περιοχή. Δεν είναι σαφές αν ο Νετανιάχου, ο οποίος επιστρέφει στο Ισραήλ την Πέμπτη, θα μεταβεί ξανά στην Ουάσιγκτον. Αν το κάνει, πιθανότατα θα βρεθεί απέναντι σε ηγέτες χωρών όπως η Τουρκία και το Κατάρ, τις οποίες το Ισραήλ θεωρεί πλέον αντιπάλους.
Ο Νετανιάχου μπορεί επίσης να περιμένει να ακούσει τον Τραμπ να επαναλαμβάνει τις αμφιβολίες των ΗΠΑ σχετικά με τις προσπάθειες των ακροδεξιών στην ισραηλινή κυβέρνηση συνασπισμού να προωθήσουν την προσάρτηση της Δυτικής Όχθης, μιας άλλης περιοχής όπου οι Παλαιστίνιοι επιδιώκουν την ίδρυση κράτους. Ένα τέτοιο κράτος, όσο απομακρυσμένο και αν είναι, προβλέπεται από το σχέδιο του Τραμπ για τη μεταπολεμική Γάζα μετά την ανατροπή της Χαμάς. Είναι επίσης προϋπόθεση για την ομαλοποίηση των σχέσεων περισσότερων αραβικών και μουσουλμανικών δυνάμεων με το Ισραήλ.
