Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ
Ήταν η στιγμή που οι Ευρωπαίοι και οι Ουκρανοί περίμεναν με φόβο εδώ και μήνες, αν όχι χρόνια. Και όταν ήρθε τελικά, ο ξαφνικός χαρακτήρας και η κλίμακα του ειρηνευτικού σχεδίου του Ντόναλντ Τραμπ αιφνιδίασαν τους συμμάχους της Ουκρανίας, σημειώνει σε άρθρο του το Politico μετά την επικοινωνία του προέδρου των ΗΠΑ με τον Ρώσο ομόλογο του Βλαντιμίρ Πούτιν την Τετάρτη για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Ουσιαστικά οι ΗΠΑ λένε πως τελειώνει ο χρόνος που θα συνεχίσουν να υποστηρίζουν την Ουκρανία, με τον πρόεδρο Τραμπ να ανακοινώνει άμεσες διαπραγματεύσεις με τον Βλαντιμίρ Πούτιν και να λέει στον Ουκρανό ηγέτη Βολοντίμιρ Ζελένσκι να εγκαταλείψει την ελπίδα να πάρει πίσω όλα τα εδάφη που έχει καταλάβει η Ρωσία.
Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ ήταν ο πρώτος που αποκάλυψε τη θέση των ΗΠΑ σε μια συνάντηση του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες. Ο Χέγκσεθ είπε στους ομολόγους του ότι ο Ζελένσκι δεν είχε καμία πιθανότητα να πετύχει τον στόχο του να διώξει τις ρωσικές δυνάμεις από την Κριμαία και τα ανατολικά της χώρας και να επιστρέψει την Ουκρανία στα προ του 2014 σύνορά της. "Το να κυνηγήσουμε αυτόν τον απατηλό στόχο θα παρατείνει μόνο τον πόλεμο και θα προκαλέσει περισσότερα δεινά", είπε ο Χέγκσεθ.
Στη συνέχεια προειδοποίησε ότι η Αμερική θα αποσυρθεί από τις δεσμεύσεις της για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, τερματίζοντας τον ιστορικό ρόλο που έπαιξε από το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, αφήνοντας έτσι τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να φέρουν την κύρια ευθύνη για την άμυνα τους - καθώς και για την Ουκρανία.
Αμέσως μετά, ο Τραμπ έσβησε κάθε ελπίδα ότι υπάρχει κάποια εναλλακτική στη ψυχρή νέα πραγματικότητα: "Μόλις είχα ένα μακρύ και εξαιρετικά παραγωγικό τηλεφώνημα με τον πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν της Ρωσίας", ανέφερε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Συμφωνήσαμε "οι ομάδες μας να ξεκινήσουν αμέσως διαπραγματεύσεις και θα ξεκινήσουμε καλώντας τον πρόεδρο Ζελένσκι, της Ουκρανίας, για να τον ενημερώσουμε για τη συνομιλία… Εκατομμύρια άνθρωποι έχουν πεθάνει σε έναν πόλεμο που δεν θα είχε συμβεί αν ήμουν πρόεδρος, αλλά συνέβη, οπότε πρέπει να τελειώσει. Δεν πρέπει να χαθούν άλλες ζωές!".
Ο Ζελένσκι, σε ανάρτηση του στο X, ανέφερε ότι "ο πρόεδρος Τραμπ μοιράστηκε λεπτομέρειες της συνομιλίας του με τον Πούτιν", επισημαίνοντας ότι "κανείς δεν θέλει την ειρήνη περισσότερο από την Ουκρανία. Μαζί με τις ΗΠΑ, χαράσσουμε τα επόμενα βήματά μας για να σταματήσουμε τη ρωσική επιθετικότητα και να διασφαλίσουμε μια διαρκή, αξιόπιστη ειρήνη. Όπως είπε ο πρόεδρος Τραμπ, ας το κάνουμε".
Οι Ευρωπαίοι διπλωμάτες φάνηκαν αβέβαιοι πώς να απαντήσουν καθώς προσπαθούσαν να επεξεργαστούν τις λεπτομέρειες των ανακοινώσεων. Η ωμή αλήθεια είναι - σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης τουλάχιστον - ότι οι σχέσεις με τον Λευκό Οίκο είναι τόσο κακές που ουσιαστικά δεν υπάρχουν. Δεν υπήρξε κανένα άμεσο σχόλιο από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ενώ η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλλας, σε ανάρτηση της στο X ανέφερε ότι "σε οποιαδήποτε διαπραγμάτευση, η Ευρώπη πρέπει να έχει κεντρικό ρόλο", προσθέτοντας: "Η ανεξαρτησία και η εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας είναι άνευ όρων. Προτεραιότητά μας πρέπει τώρα να είναι η ενίσχυση της Ουκρανίας και η παροχή ισχυρών εγγυήσεων ασφαλείας".
Μερικοί από τους συμμάχους της Ουκρανίας σε άλλα μέρη της Ευρώπης ήταν πιο ξεκάθαροι, απορρίπτοντας την προσέγγιση του Τραμπ, ειδικά της απόφασής του να σχεδιάσει ένα ειρηνευτικό σχέδιο απευθείας με τον Πούτιν και προφανώς να εμπλέξει μόνο τον ηγέτη της Ουκρανίας στις συνομιλίες.
"Πάντα υπογραμμίζαμε ότι… δεν θα ληφθούν αποφάσεις για την Ουκρανία χωρίς την Ουκρανία", δήλωσε στους δημοσιογράφους η Γερμανίδα υπουργός Εξωτερικών Αναλένα Μπέρμποκ: "Ειρήνη μπορεί να επιτευχθεί μόνο συλλογικά. Και αυτό σημαίνει: με την Ουκρανία και με τους Ευρωπαίους".
Μιλώντας στο Politico ο υπουργός Εξωτερικών της Λετονίας, Μπάιμπα Μπράζε είπε: "Η ουκρανική άποψη στις ειρηνευτικές συνομιλίες είναι ζωτικής σημασίας".
Ο υπουργός Εξωτερικών της Πολωνίας Ράντοσλαβ Σικόρσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία χρειάζεται περισσότερη στρατιωτική υποστήριξη πριν ξεκινήσει συνομιλίες με τον Πούτιν. "Η Πολωνία αταλάντευτα θα επιδιώξει την εντατική στρατιωτική υποστήριξη για την Ουκρανία", είπε. "Η ενίσχυση των δυνατοτήτων της Ουκρανίας, πριν από πιθανές συζητήσεις με τη Ρωσία, είναι ζωτικής σημασίας για την ήπειρό μας".
Η Γαλλία επίσης είναι απέναντι από τις αμερικανικές θέσεις, επιμένοντας ότι η Ουκρανία πρέπει να παραμείνει στο δρόμο για την ένταξη της στο ΝΑΤΟ. Νωρίτερα, ο Χέγκσεθ είχε ουσιαστικά αποκλείσει κάτι τέτοιο, τουλάχιστον ως μέρος οποιασδήποτε εγγύησης ασφάλειας που θα συνοδεύει μια ειρηνευτική συμφωνία. Απέκλεισε επίσης τη συμμετοχή αμερικανικών στρατευμάτων σε οποιαδήποτε ειρηνευτική αποστολή και είπε ότι το ΝΑΤΟ ως οργανισμός δεν πρέπει να εμπλακεί.
"Παραμένουμε δεσμευμένοι σε μια πορεία της Ουκρανίας προς το ΝΑΤΟ. Για να υπάρξει ειρήνη, χρειαζόμαστε εγγυήσεις ασφαλείας, ώστε να είναι δίκαιη και διαρκής", δήλωσε ο Ζαν-Νοέλ Μπαρότ, υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας. "Είναι η ευρωπαϊκή ασφάλεια που διακυβεύεται με αυτόν τον επιθετικό πόλεμο – που έχει αναστατώσει την παγκόσμια τάξη και αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούμε να επιστρέψουμε σε έναν κόσμο πριν από την εισβολή".
Στην ανακοίνωσή του, ο Τραμπ είπε ότι η ομάδα του θα αρχίσει άμεσα τις συνομιλίες με τους εκπροσώπους του Πούτιν. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο θα συνοδεύεται από τον διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ και τον Σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας, Μάικλ Βαλτς στη νέα διαπραγματευτική ομάδα. "Πιστεύω ότι αυτή η προσπάθεια θα οδηγήσει σε επιτυχή κατάληξη, ελπίζω σύντομα!" είπε.
Ο Ολεκσάντρ Μερέζκο, επικεφαλής της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων στο ουκρανικό κοινοβούλιο, είπε ότι τα σχόλια του υπουργού Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ ήταν "παράλογα".
"Ο νέος υπουργός θα πρέπει απλώς να ξεκινήσει με μια επίσκεψη στην Ουκρανία για να εξοικειωθεί με τις ουκρανικές Ένοπλες Δυνάμεις", είπε ο Μερέζκο. "Η Ουκρανία μπορεί να ανακτήσει όλα τα εδάφη της, αυτό είναι απολύτως πραγματικό. Αλλά για να συμβεί αυτό, χρειάζεται περισσότερη στρατιωτική-τεχνική βοήθεια από τις ΗΠΑ και ισχυρότερες κυρώσεις - ειδικότερα, οικονομικές κυρώσεις των ΗΠΑ κατά της ρωσικής οικονομίας".
Βρετανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι συμφωνούν πως η Ευρώπη πρέπει να κάνει περισσότερα. "Σας ακούμε", είπε ο υπουργός Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου, Τζον Χίλι, απαντώντας στα σχόλια του Χέγκσεθ. "Στο θέμα της ενίσχυσης της βοήθειας μας προς την Ουκρανία, είμαστε [έτοιμοι] και θα το κάνουμε. Για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ασφάλειας, είμαστε [έτοιμοι] και θα το κάνουμε".
