Σε ένα τολμηρό πολιτικό στοίχημα προχωρά ο Ισπανός πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ, εκτιμώντας ότι τα οφέλη από την "αγκαλιά" που ανοίγει σε μεγάλα τμήματα παράτυπων μεταναστών θα καταστήσουν ανεκτή την αναπόφευκτη πολιτική αντίδραση.
Με τις εκλογές να αναμένονται μέσα στον επόμενο 1.5 χρόνο, η απόφασή του την περασμένη εβδομάδα να νομιμοποιήσει τη διαμονή μισού εκατομμυρίου αλλοδαπών συνιστά ένα μεγάλο ρίσκο, βασισμένο στην πεποίθηση ότι τα οφέλη θα αποδώσουν τόσο στην οικονομία όσο και στη θέση του απέναντι στους ψηφοφόρους, σε μια στάση που αψηφά τον παγκόσμιο τόνο που έχει θέσει ο Ντόναλντ Τραμπ.
Αν και το μέτρο επιτρέπει στον Σάντσεθ να εμφανίζεται αποφασιστικός και να επενδύει σε έναν βασικό παράγοντα της αναπτυξιακής επιτυχίας της Ισπανίας, ο πρωθυπουργός γνωρίζει επίσης —από την εμπειρία Ευρωπαίων ομολόγων του— ότι μια υπερβολικά φιλόξενη στάση απέναντι στους μετανάστες μπορεί να πυροδοτήσει δυσαρέσκεια στις κάλπες και να ενισχύσει την άκρα δεξιά.
Η επιλογή είναι ξεκάθαρη, σύμφωνα με τον Ζοάν Μονράς, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Πομπέου Φάμπρα στη Βαρκελώνη, ο οποίος έχει μελετήσει τα οικονομικά οφέλη από την τελευταία μεγάλη αμνηστία της χώρας.
"Το να έχεις παράτυπους μετανάστες που ήδη ζουν και εργάζονται στη χώρα σου αλλά το κάνουν χωρίς καθεστώς είναι κακή ιδέα", είπε. "Η διάγνωση είναι εύκολη, αλλά η επιλογή δεν είναι. Ή τους νομιμοποιείς ή τους στέλνεις πίσω — η απόφαση αυτή είναι περισσότερο πολιτική παρά οικονομική", συμπλήρωσε, όπως μεταδίδει το Bloomberg.
Στο σχέδιο που ανακοίνωσε η κυβέρνηση τη Δευτέρα, δεσμεύτηκε να νομιμοποιήσει περίπου 500.000 άτομα με την προϋπόθεση ότι θα αποδείξουν τουλάχιστον πέντε μήνες συνεχούς διαμονής και ότι δεν έχουν ποινικό μητρώο.
Ο Σάντσεθ δεν χρειάζεται την έγκριση της Βουλής, κάτι που θα ήταν επίπονο δεδομένου ότι το ισπανικό κοινοβούλιο είναι ένα από τα πιο κατακερματισμένα της πρόσφατης ιστορίας. Χρειάζεται την υποστήριξη οκτώ ή περισσότερων κομμάτων για να περάσει νομοθεσία.
Η κίνηση αυτή αντλεί από ένα πλάνο αντιμετώπισης των αντιδράσεων κατά μέτωπο, που χαρακτηρίζει την 7 ½ χρόνια πρωθυπουργία του Σάντσεθ. Προηγούμενα παραδείγματα περιλαμβάνουν αμνηστία για αυτονομιστές πολιτικούς της Καταλονίας, την αψηφιστική άρνηση προς τις εκκλήσεις του Τραμπ να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ, και την ενίσχυση των σχέσεων με την Κίνα παρά τις εμπορικές εντάσεις με τις ΗΠΑ. Σε ένα ακόμη βήμα αυτή την εβδομάδα, δεσμεύτηκε να μπλοκάρει τα παιδιά από τη χρήση κοινωνικών δικτύων, όπως το Instagram.
Ο Σάντσεθ δηλώνει ότι το σχέδιό του θα βοηθήσει την οικονομική ανάπτυξη, θα ενισχύσει τη στήριξη από τα αριστερά κόμματα και θα αναβαθμίσει το διεθνές προφίλ της Ισπανίας ως αντίβαρο σε πολιτικούς όπως ο Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος, στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός τον περασμένο μήνα, κατέταξε τη μετανάστευση ανάμεσα στις "κεντρικές ανησυχίες για οποιονδήποτε θέλει να δει μια δυνατή και ενωμένη Δύση".
"Οι ηγέτες τύπου MAGA μπορεί να λένε ότι η χώρα μας δεν μπορεί να αντέξει να δεχτεί τόσους μετανάστες, ότι πρόκειται για αυτοκτονικό βήμα", έγραψε ο Σάντσεθ στους New York Times την Πέμπτη. "Αλλά μην τους αφήσετε να σας ξεγελάσουν. Η Ισπανία ανθίζει", σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ένα κύμα ξένων αφίξεων, που αύξησε τον πληθυσμό της Ισπανίας κατά 3 εκατομμύρια την τελευταία δεκαετία, βοήθησε τη χώρα να γίνει η ταχύτερα αναπτυσσόμενη μεγάλη οικονομία στην Ευρώπη. Η Τράπεζα της Ισπανίας προβλέπει ανάπτυξη 2,2% για το 2026, σχεδόν διπλάσια από την πρόβλεψη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για την ευρωζώνη συνολικά.
Σε αυτό το πλαίσιο, η νομιμοποίηση εργαζομένων σημαίνει περισσότερους φορολογούμενους. Ο Μονράς εκτιμά ότι η τελευταία τέτοια πρωτοβουλία αύξησε τα έσοδα κατά περισσότερο από 4.000 € ανά άτομο, χωρίς ενδείξεις για αυξημένες δημόσιες δαπάνες, αφού ήδη είχαν πρόσβαση σε δωρεάν υγειονομική περίθαλψη και εκπαίδευση.
Με αυτή την έννοια, η κίνηση αποτελεί σπάνιο δημοσιονομικό βήμα για μια κυβέρνηση που δεν έχει επικεντρωθεί ιδιαίτερα στα δημόσια οικονομικά. Μιλώντας την περασμένη εβδομάδα στη Φρανκφούρτη, ο Φεντερίκο Μπαρίγκα Σαλάσαρ, επικεφαλής της ομάδας δυτικής Ευρώπης της Fitch Ratings, τόνισε ότι η Ισπανία δεν έχει περάσει προϋπολογισμό εδώ και τρία χρόνια.
"Το χρέος μειώνεται κυρίως λόγω ανάπτυξης — δεν μειώνεται πραγματικά λόγω κάποιας δράσης της κυβέρνησης στην πλευρά του ελλείμματος", είπε. "Έχουν τύχη που απολαμβάνουν αυτή την ανάπτυξη, αλλιώς η δημοσιονομική τους κατάσταση θα ήταν πολύ πιο δύσκολη".
