Η Τουρκία εργάζεται σκληρά για να αποτρέψει περαιτέρω εντάσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, σύμφωνα με τον Ταγίπ Ερντογάν, καθώς οι δύο αντίπαλοι υποδηλώνουν ότι η διαφωνία γύρω από το πυραυλικό οπλοστάσιο της Τεχεράνης απειλεί να "τινάξει στον αέρα" τη συμφωνία.
Ειδικότερα, μιλώντας σε δημοσιογράφους κατά την επιστροφή του από επίσκεψη στην Αίγυπτο, ο Ερντογάν πρόσθεσε ότι συνομιλίες σε επίπεδο ηγεσίας των ΗΠΑ και του Ιράν θα ήταν χρήσιμες μετά τις χαμηλότερου επιπέδου πυρηνικές διαπραγματεύσεις που προγραμματίζονται για την Παρασκευή στο Ομάν, σύμφωνα με το απομαγνητοφωνημένο κείμενο των δηλώσεών του που κοινοποίησε το γραφείο του την Πέμπτη, όπως μεταδίδει το Reuters.
Η Τουρκία κάνει το καλύτερο δυνατό για να αποτρέψει την κλιμάκωση, δήλωσε ο Ερντογάν, ο οποίος εδώ και χρόνια καλλιεργεί στενές σχέσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ, ενώ επεκτείνει την διπλωματική επιρροή της Άγκυρας στη Μέση Ανατολή και πέρα από αυτήν.
Οι σχέσεις Ιράν–ΗΠΑ παραμένουν τεταμένες λόγω της επιμονής της Ουάσινγκτον οι διαπραγματεύσεις να περιλαμβάνουν το πυραυλικό οπλοστάσιο του Ιράν, ενώ η Τεχεράνη δηλώνει ότι θέλει να συζητήσει μόνο το πυρηνικό της πρόγραμμα, σε ένα αδιέξοδο που έχει οδηγήσει σε αμοιβαίες απειλές για αεροπορικές επιδρομές.
Οι διαφορές σχετικά με το εύρος και τον τόπο διεξαγωγής των συνομιλιών έχουν εγείρει αμφιβολίες για το αν θα πραγματοποιηθεί η συνάντηση, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο ο Τραμπ να προχωρήσει σε απειλή επίθεσης κατά του Ιράν.
Όταν ερωτήθηκε την Τετάρτη εάν ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, πρέπει να ανησυχεί, ο Τραμπ είπε στο NBC News: "Θα έλεγα ότι πρέπει να ανησυχεί πολύ. Ναι, πρέπει". Πρόσθεσε ότι "διαπραγματεύονται μαζί μας", χωρίς όμως να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες.
Μετά τις δηλώσεις Τραμπ, Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν να μεταφέρουν τη θέση των συνομιλιών στο Μουσκάτ, αφού αρχικά είχαν αποδεχθεί την Κωνσταντινούπολη.
Ωστόσο, δεν υπήρχε ένδειξη ότι είχαν βρει κοινό έδαφος σχετικά με την ατζέντα.
Η ένταση στην περιοχή παραμένει υψηλή, καθώς οι ΗΠΑ αυξάνουν τις στρατιωτικές δυνάμεις τους εκεί, ενώ οι περιφερειακοί παίκτες προσπαθούν να αποφύγουν στρατιωτική αντιπαράθεση, που πολλοί φοβούνται ότι θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ευρύτερο πόλεμο.
Ο Τραμπ προειδοποιεί για "κακά πράγματα" αν δεν κλείσει συμφωνία με το Ιράν
Το Ιράν δηλώνει ότι οι συνομιλίες πρέπει να περιοριστούν στη μακροχρόνια διαμάχη του με τις δυτικές δυνάμεις για το πυρηνικό του πρόγραμμα, απορρίπτοντας το αίτημα των ΗΠΑ να συζητηθεί και το πυραυλικό οπλοστάσιο της Τεχεράνης, προειδοποιώντας ότι η επέκταση των θεμάτων πέρα από το πυρηνικό πρόγραμμα θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τις διαπραγματεύσεις.
Ωστόσο, ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε την Τετάρτη ότι οι συνομιλίες θα πρέπει να περιλαμβάνουν το φάσμα των βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν, την υποστήριξή του σε ένοπλες ομάδες-αντάρτες στη Μέση Ανατολή και τη μεταχείριση του λαού του, εκτός από τα πυρηνικά ζητήματα. Ιρανικές πηγές αναφέρουν ότι οι ΗΠΑ ζητούν η Τεχεράνη να περιορίσει το βεληνεκές των πυραύλων του Ιράν στα 500 χιλιόμετρα (310 μίλια).
Η περιφερειακή επιρροή της Τεχεράνης έχει αποδυναμωθεί από τις επιθέσεις του Ισραήλ στους συμμάχους της – από τη Χαμάς στη Γάζα έως τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο, τους Χούθι στην Υεμένη και τις πολιτοφυλακές στο Ιράκ – καθώς και από την εκδίωξη του στενού συμμάχου του Ιράν, του πρώην προέδρου της Συρίας Μπασάρ αλ-Άσαντ.
Ενώ οι συνομιλίες προγραμματίστηκαν αρχικά για την Τουρκία, το Ιράν ήθελε η συνάντηση να πραγματοποιηθεί στο Ομάν, ως συνέχεια προηγούμενων συνομιλιών στη χώρα του Κόλπου που επικεντρώνονταν αποκλειστικά στο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, δήλωσε αξιωματούχος της περιοχής.
Το Ιράν υποστηρίζει ότι οι πυρηνικές του δραστηριότητες έχουν ειρηνικό και όχι στρατιωτικό χαρακτήρα, ενώ οι ΗΠΑ και το Ισραήλ το έχουν κατηγορήσει για προηγούμενες προσπάθειες ανάπτυξης πυρηνικών όπλων.
Αξιωματούχος του Κόλπου δήλωσε ότι οι συνομιλίες θα μπορούσαν να μεσολαβηθούν από πολλές χώρες, αν και το Ιράν έχει δείξει ότι θέλει διμερές πλαίσιο περιορισμένο στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη.
Οι διπλωματικές προσπάθειες ακολουθούν τις απειλές του Τραμπ για στρατιωτική δράση κατά του Ιράν κατά τη διάρκεια της αιματηρής καταστολής διαδηλωτών τον προηγούμενο μήνα και την ανάπτυξη περισσότερων ναυτικών δυνάμεων στον Κόλπο.
Οι ΗΠΑ έχουν στείλει χιλιάδες στρατιώτες στη Μέση Ανατολή, καθώς και ένα αεροπλανοφόρο, άλλα πολεμικά πλοία, μαχητικά αεροσκάφη, κατασκοπευτικά αεροπλάνα και τάνκερ εναέριας ανεφοδιασμού.
Μετά τις βομβαρδιστικές επιθέσεις Ισραήλ και ΗΠΑ κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας το προηγούμενο καλοκαίρι, η ανανεωμένη ένταση έχει πυροδοτήσει φόβους στις περιφερειακές χώρες για μια μεγάλη σύγκρουση που θα μπορούσε να ανατραπεί εναντίον τους ή να προκαλέσει μακροχρόνιο χάος στο Ιράν.
Ο Τραμπ προειδοποίησε ότι "πιθανά θα συμβούν κακά πράγματα" αν δεν επιτευχθεί συμφωνία, αυξάνοντας την πίεση προς την Ισλαμική Δημοκρατία.
