Η Φινλανδία προέτρεψε τους αξιωματούχους των ΗΠΑ να μην περιγράφουν τις μελλοντικές εγγυήσεις ασφάλειας προς την μεταπολεμική Ουκρανία ως "παρόμοιες με το Άρθρο 5", υπονοώντας ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να υπονομεύσει τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας που βρίσκεται στην καρδιά της στρατιωτικής συμμαχίας του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με τηλεγράφημα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που επικαλείται την Πέμπτη το Politico.
Το τηλεγράφημα της 20ης Ιανουαρίου υποδηλώνει ανησυχίες σε ορισμένους κύκλους σχετικά με τις εκφράσεις που χρησιμοποιήθηκαν κατά τις ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ Κιέβου και Μόσχας.
Σύμφωνα με το τηλεγράφημα που έστειλε η αμερικανική πρεσβεία στο Ελσίνκι προς την Ουάσινγκτον, η Φινλανδή υπουργός Εξωτερικών Ελίνα Βαλτόνεν συζήτησε το θέμα στις 19 Ιανουαρίου με τους βουλευτές Τζακ Μπέργκμαν (Ρεπουμπλικανός από το Μίσιγκαν) και Σάρα Έλφρεθ (Δημοκρατική από το Μέριλαντ), οι οποίοι είναι μέλη της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Η Βαλτόνεν υπογράμμισε την άποψη της Φινλανδίας ότι η Ρωσία αποτελεί "μακροπρόθεσμη στρατηγική απειλή" και προειδοποίησε για τις συνέπειες μιας "αδύναμης" ειρηνευτικής συμφωνίας για την Ουκρανία, η οποία θα εμπόδιζε την ικανότητά της να αμυνθεί ενάντια σε μελλοντικές επιθέσεις της Ρωσίας, σύμφωνα με το έγγραφο.
Ωστόσο, η ΥΠΕΞ προειδοποίησε ότι δεν πρέπει να γίνονται προτάσεις για εγγυήσεις ασφάλειας "τύπου άρθρου 5" στη μεταπολεμική Ουκρανία, προσθέτει το τηλεγράφημα.
Προειδοποίησε ότι κάτι τέτοιο ενέχει τον κίνδυνο σύγχυσης των εγγυήσεων του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ με οποιεσδήποτε διμερείς υποσχέσεις δοθούν στην Ουκρανία.
Επίσης, σύμφωνα με το έγγραφο, ανέφερε ότι θα πρέπει να υπάρχει ένα "τείχος προστασίας" μεταξύ του ΝΑΤΟ και των μελλοντικών εγγυήσεων ασφάλειας προς την Ουκρανία. Ο υπουργός Άμυνας της Φινλανδίας εξέφρασε παρόμοιες απόψεις σε μεταγενέστερη συνάντηση, σύμφωνα με το τηλεγράφημα.
Το Άρθρο 5 αποτελεί κρίσιμη ρήτρα του συμφώνου του ΝΑΤΟ, η οποία ορίζει ότι μια ένοπλη επίθεση εναντίον ενός μέλους της 32μελούς συμμαχίας θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων των μελών. Το ΝΑΤΟ έχει κάνει χρήση του άρθρου μόνο μία φορά: μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις ισλαμιστών στις ΗΠΑ την 11η Σεπτεμβρίου 2001.
Το περιεχόμενο των εγγράφων ρίχνει φως στις ανησυχίες που διατυπώθηκαν από άλλους Φινλανδούς ηγέτες, οι οποίοι έχουν δηλώσει ότι, ενώ επιθυμούν να βοηθήσουν την Ουκρανία να προστατευθεί, η έννοια της "εγγύησης" ασφαλείας είναι ένα σοβαρότερο ζήτημα, για το οποίο δεν είναι ακόμη έτοιμοι να συμφωνήσουν.
Φινλανδός αξιωματούχος δήλωσε ότι το γραφείο της Βάλτονεν δεν προτίθεται να σχολιάσει εμπιστευτικές συνομιλίες, αν και υπογράμμισε τον πάγιο στόχο του Ελσίνκι για την ένταξη της Ουκρανίας στη συμμαχία του ΝΑΤΟ κάποια στιγμή.
"Στόχος της Φινλανδίας είναι να διασφαλίσει ότι η Ουκρανία θα λάβει τις ισχυρότερες δυνατές ρυθμίσεις και εγγυήσεις ασφαλείας προς υποστήριξη μιας βιώσιμης και διαρκούς ειρήνης", ανέφερε. "Η θέση της Φινλανδίας είναι ότι το μέλλον της Ουκρανίας βρίσκεται εντός του ΝΑΤΟ".
Πρώην αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ και αναλυτές είπαν ότι το διπλωματικό έγγραφο αντικατοπτρίζει τις αυξανόμενες ανησυχίες σε διάφορες πρωτεύουσες σχετικά με το πώς η δέσμευση με μια μεταπολεμική Ουκρανία θα μπορούσε να επηρεάσει τις επιμέρους χώρες μακροπρόθεσμα.
Ένα πιθανό αγκάθι είναι ότι "η χρήση του όρου "Άρθρο 5" σε άλλα πλαίσια υποδηλώνει εμπλοκή του ΝΑΤΟ, η οποία στην πραγματικότητα δεν αποτελεί μέρος καμίας από αυτές τις προτεινόμενες ρυθμίσεις", δήλωσε ο Έντουαρντ Ρονγκ, πρώην αξιωματούχος του ΝΑΤΟ.
"Η Φινλανδία και πολλά άλλα μέλη του ΝΑΤΟ θέλουν να διασφαλίσουν ότι γίνεται κατανοητό πως το Άρθρο 5 αφορά αποκλειστικά και μόνο το ΝΑΤΟ".
Η χρήση του άρθρου 5 ως παραλληλισμού έχει πολλά πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα, ειδικά δεδομένων των διαφορετικών θέσεων που υιοθετούν τα κρατη απέναντι στην Ουκρανία στο ΝΑΤΟ, σύμφωνα με πρώην αξιωματούχους και αναλυτές. Αυτό περιπλέκεται περαιτέρω από την πρόθεση κάποιων χωρών ή ομάδων χωρών — αλλά όχι το ίδιο το ΝΑΤΟ — να προσφέρουν στην Ουκρανία βοήθεια στον τομέα της ασφάλειας στο εγγύς μέλλον.
Υπάρχει επίσης η πιθανότητα ότι η διατύπωση των εγγυήσεων ασφάλειας προς την Ουκρανία ως "παρόμοιες με το Άρθρο 5" θα παρακινήσει τη Ρωσία να "δοκιμάσει" τα όρια αυτών των εγγυήσεων.
Εάν η Ρωσία πραγματοποιήσει κάποιο είδος ένοπλης επίθεσης και οι χώρες που υποστηρίζουν την Ουκρανία δυσκολευτούν να ανταποκριθούν, αυτό θα μπορούσε να εγείρει ερωτήματα σχετικά με τη δύναμη του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ, δήλωσε η Ρέιτσελ Ελεχους, πρώην αξιωματούχος του Υπουργείου Άμυνας της κυβέρνησης Μπάιντεν.
