Απότομη επιβράδυνση της ρωσικής αμυντικής βιομηχανίας αναμένεται εντός του έτους, καθώς το Κρεμλίνο επιλέγει να δώσει προτεραιότητα στην οικονομική σταθερότητα και την εξισορρόπηση των δημόσιων οικονομικών, αντί για περαιτέρω αυξήσεις στις δαπάνες για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Οι κλάδοι που συνδέονται με κρατικές αμυντικές παραγγελίες -συμπεριλαμβανομένου του στρατιωτικού εξοπλισμού και των εξαρτημάτων, των drones και των πυρομαχικών- θα καταγράψουν ετήσια ανάπτυξη μόλις 4%–5% φέτος, έναντι περίπου 30% τα προηγούμενα χρόνια, σύμφωνα με την τριετή πρόβλεψη του υπουργείου Οικονομίας, όπως μεταδίδει το Bloomberg.
Η ξέφρενη επέκταση της παραγωγής όπλων -που τροφοδοτήθηκε από μαζικές κρατικές δαπάνες, εργοστάσια που λειτουργούσαν όλο το 24ωρο και εργατικό δυναμικό που αποσπάστηκε από τον πολιτικό τομέα- δείχνει να εξαντλείται, καθώς η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία πλησιάζει το τέταρτο έτος της. Η επιβράδυνση υπογραμμίζει την αντίδραση της κυβέρνησης στις αυξανόμενες πιέσεις στη ρωσική οικονομία, τη στιγμή που ο Βλαντίμιρ Πούτιν συνεχίζει να προβάλλει μαξιμαλιστικές εδαφικές απαιτήσεις στις διαπραγματεύσεις υπό την ηγεσία των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου.
Οι αμυντικές δαπάνες, που παραμένουν η μεγαλύτερη κατηγορία κρατικών εκταμιεύσεων, ήταν η μοναδική σημαντική γραμμή του προϋπολογισμού στην οποία οι αξιωματούχοι προχώρησαν σε περικοπές, ενώ οι συνολικές δαπάνες αναμένεται να αυξηθούν σε συνάρτηση με τον πληθωρισμό. Συνολικά, οι δαπάνες που σχετίζονται με τον πόλεμο προβλέπεται να μειωθούν φέτος κατά σχεδόν 11%, μετά από ετήσια αύξηση άνω του 30% πέρυσι.
Κορυφαίοι αξιωματούχοι έχουν σηματοδοτήσει μετατόπιση προτεραιοτήτων. Ο υπουργός Οικονομικών Αντόν Σιλουάνοφ, ο οποίος πριν από δύο χρόνια δήλωνε ότι η δημοσιονομική πολιτική βρίσκεται στην υπηρεσία της χρηματοδότησης της νίκης, έχει έκτοτε αναδιατυπώσει τους στόχους της κυβέρνησης γύρω από έναν ισοσκελισμένο προϋπολογισμό, ανθεκτικό σε χαμηλότερες τιμές πετρελαίου και στις κυρώσεις.
Ο πρώτος αναπληρωτής πρωθυπουργός Ντένις Μαντούροφ δήλωσε στον Πούτιν, σε συνάντηση τον Ιανουάριο, ότι το μερίδιο των πολιτικών προϊόντων στην παραγωγή των εργοστασίων της αμυντικής βιομηχανίας αυξήθηκε σε πάνω από 30% το περασμένο έτος, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση σχεδιάζει να επεκτείνει τον αριθμό των πολιτικών έργων που υλοποιούνται από στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Περαιτέρω αυξήσεις στις στρατιωτικές δαπάνες σε μια περίοδο με μειωμένα έσοδα θα απαιτούσαν την εκτροπή κονδυλίων από άλλες προτεραιότητες και θα επιβάρυναν περισσότερο το χρέος. Επιπλέον, θα ενίσχυαν τις πληθωριστικές πιέσεις, πιθανόν οδηγώντας σε μεγαλύτερη περίοδο υψηλών επιτοκίων, γεγονός που θα επιβάρυνε περαιτέρω τις πολιτικές βιομηχανίες.
Οι δημοσιονομικοί στόχοι βασίζονται σε μακροοικονομικές προβλέψεις και μπορούν να αναθεωρηθούν κατά τη διάρκεια του έτους. Παρ’ όλα αυτά, αντικατοπτρίζουν την τρέχουσα προσέγγιση των πολιτικών σχετικά με τη στάθμιση ανάμεσα στην οικονομική σταθερότητα και την επέκταση των στρατιωτικών δυνατοτήτων.
Η Ρωσία αντιμετωπίζει αυξανόμενους περιορισμούς στα έσοδά της λόγω χαμηλότερων τιμών πετρελαίου, μεγαλύτερων εκπτώσεων στην αργό πετρέλαιο και προβλημάτων στη μεταφορά που επιδεινώνονται από τις αυστηρότερες κυρώσεις. Το ισχυρό ρούβλι επιδεινώνει περαιτέρω την πίεση. Ταυτόχρονα, τα ρευστά αποθέματα του κρατικού επενδυτικού ταμείου φαίνεται πλέον να πλησιάζουν το ελάχιστο που απαιτείται για τη διασφάλιση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας, αναγκάζοντας την κυβέρνηση να χρηματοδοτεί το δημοσιονομικό έλλειμμα αποκλειστικά μέσω νέου δανεισμού.
Ο τομέας της άμυνας ήδη επιβραδύνεται, όπως δείχνουν τα μηνιαία στοιχεία. Οι εκτιμήσεις του υπουργείου Οικονομίας δείχνουν ότι η αύξηση της παραγωγής στη βιομηχανία οπτικών και ηλεκτρονικών -που περιλαμβάνει εξαρτήματα για στρατιωτικό εξοπλισμό- μειώθηκε στο 11% το 2025 από 28% το 2024. Η παραγωγή άλλων μεταφορικών ειδών, συμπεριλαμβανομένων αρμάτων μάχης και άλλων οχημάτων μάχης, επιβραδύνθηκε στο 27% από 34% πέρυσι, ενώ η παραγωγή τελικών μεταλλικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων βομβών και όπλων, υποχώρησε στο 14% από 32%.
Οι δομικοί οικονομικοί περιορισμοί αυξάνουν επίσης το κόστος της συνέχισης της επέκτασης της αμυντικής βιομηχανίας.
Η ενεργή πρόσληψη προσωπικού από στρατιωτικά εργοστάσια, που απορρόφησε περίπου 800.000 εργαζόμενους τα τελευταία τρία χρόνια, έχει εντείνει την έλλειψη εργατικού δυναμικού και αυξήσει τον ανταγωνισμό μισθών με τον πολιτικό τομέα. Η ταχεία αύξηση των μισθών συνέβαλε σε ένα κύμα πληθωρισμού, αναγκάζοντας τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να διατηρήσουν τα επιτόκια σε ιστορικά υψηλά επίπεδα για αρκετούς μήνες πριν αρχίσουν να τα μειώνουν σταδιακά.
Η δημοσιονομική αυστηροποίηση μπορεί επίσης να δώσει στην κεντρική τράπεζα μεγαλύτερο περιθώριο να χαλαρώσει τη νομισματική πολιτική και να προσφέρει την πολυαναμενόμενη ανακούφιση στην ευρύτερη οικονομία.
