Η ακροδεξιά Εθνική Συσπείρωση (RN) της Γαλλίας φαίνεται έτοιμη να διεκδικήσει -αν όχι να κερδίσει- την προεδρία της χώρας το επόμενο έτος, όμως το κόμμα της Μαρίν Λεπέν παραμένει βαθιά διχασμένο ως προς το αν πρέπει να αντιμετωπίζει το Κρεμλίνο ως εχθρό ή αν πρέπει να κρατήσει μια πιο "ήπια" στάση.
Ιστορικά φιλορωσική δύναμη της γαλλικής πολιτικής σκηνής, η Εθνική Συσπείρωση αναγκάστηκε να ανακρούσει πρύμναν μετά την πλήρη εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία το 2022. Στο πλαίσιο αυτής της "στροφής", οι αξιωματούχοι του RN έχουν επανειλημμένα επικρίνει τον πόλεμο του Ρώσου προέδρου, Βλαντίμιρ Πούτιν.
Ωστόσο, σύμφωνα με το Politico, το πρόβλημα δεν έχει εξαφανιστεί. Ενα παραδοσιακό στρατόπεδο εντός του κόμματος, το οποίο εξακολουθεί να αναπαράγει τα επιχειρήματα του Κρεμλίνου, δυσκολεύεται τώρα να καταλήξει στη διαμόρφωση της μελλοντικής εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας, ερχόμενο σε αντιπαράθεση με μια νέα γενιά αξιωματούχων, που υποστηρίζει περισσότερο την Ουκρανία.
Πρόκειται για μια ιδεολογική μάχη με τεράστιες επιπτώσεις όχι μόνο για τη Γαλλία, αλλά και για ολόκληρη την Ευρώπη. Η Γαλλία είναι μια πυρηνική δύναμη και "βαρύ χαρτί" του ΝΑΤΟ, που ηγείται των προσπαθειών για τη διευθέτηση μεταπολεμικών εγγυήσεων ασφαλείας για την Ουκρανία, οι οποίες ενδέχεται να περιλαμβάνουν και ειρηνευτικές δυνάμεις. Μια φιλική προς τη Ρωσία κυβέρνηση στο Παρίσι μετά τις προεδρικές εκλογές του 2027 θα ανατρέψει το status quo εντός του ΝΑΤΟ.
Σύμφωνα με έξι μέλη της Εθνικής Συσπείρωσης που βρίσκονται κοντά στην ηγεσία του κόμματος και εκπροσωπούν και τις δύο πλευρές της κόντρας για τη Ρωσία, μια πτέρυγα του κόμματος γύρω από τον 30χρονο Ζορντάν Μπαρντελά, το φαβορί για την προεδρία, χαρακτηρίζει τη Ρωσία ως "απειλή" για τη Γαλλία και την Ευρώπη.
Αντίθετα, ένα πιο παραδοσιακό στρατόπεδο ευθυγραμμίζεται με την κλασική θέση του Κρεμλίνου ότι η επέκταση του ΝΑΤΟ προς ανατολάς ήταν αυτή που πυροδότησε τον πόλεμο. Κάθε ομάδα παρουσιάζει την άλλη ως μειοψηφία.
Ένας Γάλλος αξιωματούχος του αμυντικού κλάδου, που ασχολείται άμεσα με την στρατιωτική πολιτική της χώρας, περιέγραψε το κόμμα ως ουσιαστικά διαιρεμένο σε τρία μέρη: "Μια παραδοσιακή φιλορωσική παράταξη, με ηγέτη τον [ευρωβουλευτή] Τιερί Μαριανί, και μια φιλοουκρανική, φιλοδυτική παράταξη πιο κοντά στον [ηγέτη] Ζορντάν Μπαρντελά, με επικεφαλής τον [ευρωβουλευτή] Πιερ-Ρομάν Τιονέ".
"Ανάμεσα στις δύο, υπάρχει μια μεγάλη ομάδα που δεν δίνει μεγάλη σημασία σε αυτά τα ζητήματα - είναι βασικά φιλορωσική, αλλά έχει καταλάβει ότι αυτό δεν είναι πολύ καλό από εκλογική άποψη", πρόσθεσε ο αξιωματούχος.
Πολλά θα εξαρτηθούν από το ποιος θα είναι τελικά ο υποψήφιος του κόμματος στις προεδρικές του επόμενου έτους. Ο Μπαρντελά βρίσκεται σήμερα στην κορυφή των δημοσκοπήσεων, αλλά η Μαρίν Λεπέν έχει ασκήσει έφεση κατά της απαγόρευσης που της επιβλήθηκε να συμμετάσχει στις εκλογές, μετά την καταδίκη της για υπεξαίρεση. Εάν η Λεπέν κερδίσει την έφεση, το όνομά της θα επιστρέψει σχεδόν σίγουρα στο ψηφοδέλτιο για το Ελιζέ.
Ενώ ο Μπαρντελά κρατά μια πιο σκληρή στάση απέναντι στον Πούτιν, η Λεπέν προέρχεται από την "γκωλική" παράδοση του Σαρλ Ντε Γκωλ, ο οποίος ήταν εχθρικός προς τις ΗΠΑ και προωθούσε τη συνεργασία με τη Σοβιετική Ένωση. Η Λεπέν έχει επανειλημμένα δεσμευτεί να αποσύρει τη Γαλλία από την ενιαία διοίκηση του ΝΑΤΟ, ενώ δεν έχει αποτινάξει ακόμη το επίμαχο ζήτημα του δανείου πολλών εκατομμυρίων ευρώ που έλαβε το κόμμα το 2014 από μια τράπεζα συνδεδεμένη με τη Μόσχα.
"Η εξωτερική πολιτική αλλάζει ανάλογα με το αν υποψήφιος [το 2027] είναι ο Μπαρντελά ή η Λεπέν. Η Μαρίν ακολουθεί πλήρως τη γαλλική παράδοση, ενώ ο Ζορντάν είναι περισσότερο γαλλο-ατλαντιστής", δήλωσε ένα υψηλόβαθμο μέλος του κόμματος.
Το rebranding Μπαρντελά
Η στροφή από μια ξεκάθαρα φιλορωσική ρητορική, σε μια πιο σκληρή στάση, ήταν κεντρικός πυλώνας της στρατηγικής του κόμματος για την είσοδό του στο πολιτικό κατεστημένο της Γαλλίας. Ο στόχος ήταν να προσελκύσει ένα ευρύτερο φάσμα ψηφοφόρων, ενισχύοντας παράλληλα την αξιοπιστία του κόμματος.
Ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας επιτάχυνε την προφανή μεταστροφή του ακροδεξιού κόμματος. "Καταδίκασα, και το RN καταδίκασε, χωρίς την παραμικρή αμφιβολία, την επιθετικότητα της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας", δήλωσε ο Μπαρντελά στο BBC τον περασμένο μήνα.
Ωστόσο, η συνολική θέση του κόμματος παραμένει, στην καλύτερη περίπτωση, ασαφής, ειδικά όσον αφορά στην προθυμία του να αντιμετωπίσει τη Μόσχα. Πέρυσι, οι ευρωβουλευτές της Εθνικής Συσπείρωσης απείχαν από τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη Ρωσία και την Ουκρανία, ενώ στο Παρίσι, οι ακροδεξιοί βουλευτές απείχαν επίσης από μια συμβολική ψηφοφορία στην Εθνοσυνέλευση σχετικά με τη στρατιωτική και πολιτική υποστήριξη προς το Κίεβο.
Η υποστήριξη του Μπαρντελά προς την Ουκρανία έχει επίσης σαφή όρια. Έχει εκφραστεί κατά της αποστολής πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς στο Κίεβο και κατά της αποστολής στρατευμάτων στην μεταπολεμική Ουκρανία, εκτός εάν υπάρχει εντολή από τα Ηνωμένα Έθνη.
"Από το 2022, η Μαρίν Λεπέν και ο Ζορνταν Μπαρντελά έχουν μετριάσει σημαντικά την προηγούμενη φιλορωσική ρητορική τους. Έχει γίνει αόρατη", δήλωσε ο Ολιβιέ Σμιτ, επικεφαλής έρευνας του Ινστιτούτου Στρατιωτικών Επιχειρήσεων στο Royal Danish Defence College.
"Ο Μπαρντελά είναι πιθανώς αυτός που έχει προχωρήσει περισσότερο σε αυτή την αλλαγή τόνου, καθώς δεν έχει το ίδιο φιλορωσικό περιβάλλον με τη Μαρίν Λεπέν".
"Αυτή η αλλαγή είναι σίγουρα στρατηγική, καθώς η συντριπτική πλειοψηφία του γαλλικού πληθυσμού υποστηρίζει την Ουκρανία έναντι της Ρωσίας, αλλά η βιωσιμότητά της είναι αμφίβολη", πρόσθεσε.
Ο Μπαρντελά, μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που εξελέγη πρόεδρος του κόμματος το 2021, έχει αποτελέσει το πρόσωπο της αλλαγής της Εθνικής Συσπείρωσης. Το 2023, δήλωσε σε συνέντευξή του στη γαλλική εφημερίδα L'Opinion ότι υπήρχε "συλλογική αφέλεια" ως προς τις προθέσεις του Πούτιν.
Ωστόσο, σε αντίθεση με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, ακόμη και τα πιο φιλοουκρανικά στρατόπεδα του κόμματος αρνούνται να χαρακτηρίσουν τη Μόσχα ως "υπαρξιακή απειλή" για τη Γαλλία.
Η σκληρή φιλορωσική στάση του Μαριανί είναι μεμονωμένη, υποστήριξε ο Τιονέ.
"Σε αυτό το συγκεκριμένο ζήτημα [της Ρωσίας], ο Τιερί Μαριανί έχει μια προσωπική άποψη που δεν εκπροσωπεί ολόκληρο το κόμμα", είπε.
Ο Μαριανί ταξίδεψε στην Κριμαία μετά την προσάρτησή της από τη Ρωσία και δήλωσε μετά την εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία ότι και οι δύο χώρες "προκάλεσαν" τον πόλεμο. Μέχρι σήμερα εξακολουθεί να εμφανίζεται στα ρωσικά μέσα ενημέρωσης, όπου πρόσφατα υπαινίχθηκε ότι τόσο ο Μακρόν όσο και ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχουν συμφέρον να συνεχιστεί ο πόλεμος.
Οι παλιές συνήθειες δύσκολα κόβονται
Παρά την προσπάθεια rebranding του Μπαντελά, το "παλιό στρατόπεδο" παραμένει ισχυρό στο ακροδεξιό κόμμα και οι πιο φιλικές προς τη Ρωσία προσωπικότητες δεν έχουν παραγκωνιστεί.
Ο Πατρίς Ιμπέρ, που ήταν ο εκπρόσωπος του κόμματος στη Μόσχα τη δεκαετία του 2010, όταν ήταν ακόμα γνωστό ως Εθνικό Μέτωπο, διορίστηκε σε διευθυντική θέση το περασμένο φθινόπωρο.
Παρά τη φιλοκρεμλινική ρητορική του, ο Μαριανί ορίστηκε επίσης υποψήφιος του κόμματος για δήμαρχος του Παρισιού.
"Η ιστορική θέση του RN παραμένει η μη ευθυγράμμιση με το ΝΑΤΟ και την Ευρώπη, και η απόρριψη ενός ευρωπαϊκού στρατού", δήλωσε στο Politico.
Σύμφωνα με ένα άρθρο της Le Point, ο Φιλίπ Ολιβιέ, ένας από τους στενούς συμβούλους της Λεπέν - εξέφρασε την ενόχλησή του για τη στάση του Τιονέ.
Ένα άλλο υψηλόβαθμο στέλεχος περιέγραψε τον Τιονέ ως "ατλαντιστή".
"Τα φιλορωσικά δίκτυα του RN έχουν δομηθεί εδώ και πολύ καιρό και είναι πιθανό να παραμείνουν", δήλωσε ο Σμιτ από το Βασιλικό Δανικό Κολλέγιο Άμυνας.
Όσον αφορά στο ΝΑΤΟ, η θέση του κόμματος είναι ρευστή. Αν και η αποχώρηση από την ενιαία διοίκηση παραμένει στην ατζέντα, ο Τιονέ δεσμεύτηκε ότι η Γαλλία, υπό την ηγεσία του κόμματός του, δεν θα αποσυρθεί απότομα από τη στρατιωτική συμμαχία.
Όσον αφορά στην αποστολή γαλλικών στρατευμάτων στη μεταπολεμική Ουκρανία, "η Μαρίν Λεπεν έχει ήδη δηλώσει ότι μόνο η συμμετοχή στο πλαίσιο ειρηνευτικής αποστολής του ΟΗΕ θα ήταν αποδεκτή", τόνισε στέλεχος του κόμματος. "Αν πρόκειται για αποστολή στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, δεν μπορούμε να το εξετάσουμε. Θα ήταν σαν να κουνάμε κόκκινη σημαία μπροστά στη Ρωσία, και αυτός είναι ένας από τους παράγοντες που πυροδότησαν τη σύγκρουση".
Τον τελευταίο χρόνο, οι βουλευτές του RN κατηγορούν τακτικά τον Μακρόν ότι υποκινεί τον πόλεμο και χρησιμοποιεί τον πόλεμο στην Ουκρανία για να συγκαλύψει τα εσωτερικά ζητήματα.
Τον Δεκέμβριο, σε αντίθεση με τους περισσότερους άλλους βουλευτές που ανέβηκαν στο βήμα, η Λεπέν σχεδόν δεν ανέφερε τη Ρωσία μιλώντας για τις στρατιωτικές δαπάνες της Γαλλίας - αντίθετα, επέκρινε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την υποτιθέμενη προσπάθειά της να αποκτήσει μεγαλύτερη εξουσία επί των εθνικών αμυντικών πολιτικών.
"Με αυτή την ομιλία", δήλωσε ένας δεύτερος Γάλλος αξιωματούχος της άμυνας, "είδαμε ότι ο κύριος εχθρός της Λεπέν είναι η Ευρώπη, όχι η Ρωσία".
