ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ: 20.22
Σε εξέλιξη βρίσκεται από τις 8 το βράδυ ώρα Ελλάδος στις Βρυξέλλες η έκτακτη Σύνοδος Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τους ηγέτες των 27 κρατών-μελών να καλούνται να διαχειριστούν μια περίοδο έντονης ρευστότητας στις διατλαντικές σχέσεις, που αποτελούν και το κεντρικό θέμα συζήτησης, έπειτα από τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία και την επιβολή υψηλών δασμών σε ευρωπαϊκά προϊόντα, οι οποίες φαίνεται προσώρας να έχουν αρθεί.
Αν και ο Αμερικανός πρόεδρος υπαναχώρησε τις τελευταίες ώρες τόσο από τα σενάρια προσάρτησης του δανικού ημιαυτόνομου εδάφους όσο και από τις απειλές για εμπορικά αντίποινα, οι Βρυξέλλες αντιμετωπίζουν τη συγκυρία ως ενδεικτική μιας "νέας κανονικότητας" που απαιτεί κοινή στάση, επαγρύπνηση και πολιτικό συντονισμό.
Στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκεται η ανάγκη διατήρησης της διατλαντικής σχέσης, η οποία χαρακτηρίζεται στρατηγικής σημασίας, αλλά και η σαφής υπεράσπιση της ευρωπαϊκής κυριαρχίας και των βασικών αρχών του διεθνούς δικαίου. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ζήτημα της Γροιλανδίας και της ασφάλειας στην Αρκτική, καθώς και στις ευρύτερες γεωπολιτικές προκλήσεις που διαμορφώνονται στον Βόρειο Ατλαντικό, σε συνδυασμό με τον πόλεμο στην Ουκρανία, τον οποίο αρκετοί ηγέτες θεωρούν, όπως σημειώνει ο βρετανικός Guardian, ότι δεν πρέπει να περάσει σε δεύτερη μοίρα.
Η απόφαση του Τραμπ να υποχωρήσει από τους δασμούς "αλλάζει προφανώς λίγο το πλαίσιο αυτής της Συνόδου Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά δεν αναιρεί το ενδιαφέρον της", δήλωσε Ευρωπαίος διπλωμάτης, ο οποίος έκανε αναφορά σε μετατοπίσεις τεκτονικών πλακών στη γεωπολιτική τάξη. "Βρισκόμαστε σε έναν κόσμο αβεβαιότητας", πρόσθεσε ο διπλωμάτης. "Δεν θα πρέπει να μας εκπλήσσουν πια οι εκπλήξεις".
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται επίσης να εκφράσουν τις ανησυχίες τους για το προτεινόμενο από τον Τραμπ "Συμβούλιο Ειρήνης", εν μέσω φόβων ότι επιδιώκει να δημιουργήσει έναν αντίπαλο οργανισμό στον ΟΗΕ.
Το Συμβούλιο Ειρήνης, που παρουσιάστηκε στο Νταβός την Πέμπτη, ήταν αρχικά μέρος του σχεδίου του Τραμπ για ειρήνη και ανοικοδόμηση στη Γάζα, αλλά εξελίσσεται σε έναν οργανισμό με εκτεταμένο γεωπολιτικό ρόλο υπό τον άμεσο έλεγχο του Τραμπ. Μέχρι στιγμής, μόνον η Ουγγαρία και η Βουλγαρία από τα κράτη-μέλη της ΕΕ έχουν δεχτεί την πρόσκληση να συμμετάσχουν στο Συμβούλιο Ειρήνης, ενώ η Γαλλία, η Σουηδία, καθώς και η Νορβηγία και το Ηνωμένο Βασίλειο εκτός ΕΕ, έχουν απορρίψει την πρόσκληση.
"Η συντριπτική πλειοψηφία [των κρατών-μελών της ΕΕ] δήλωσε ότι δεν βρίσκεται σε θέση να συμμετάσχει στο Συμβούλιο όπως διαμορφώνεται αυτή τη στιγμή", δήλωσε ο αξιωματούχος της ΕΕ, όταν ρωτήθηκε αν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα μπορούσαν να συμμετάσχουν σε ένα Συμβούλιο Ειρήνης που περιλαμβάνει τον Βλαντιμίρ Πούτιν, ο οποίος καταζητείται για εγκλήματα πολέμου στην Ουκρανία. Ο Ρώσος πρόεδρος δεν έχει επιβεβαιώσει εάν σκοπεύει να αποδεχθεί την πρόσκληση του Τραμπ.
Πρόταση Μητσοτάκη στους ηγέτες για το "Συμβούλιο Ειρήνης" του Τραμπ: Οι χώρες που έχουμε προσκληθεί να προσυπογράψουμε μόνο για τη Γαζα και για όσο χρονο απαιτηθεί
Όπως τόνισε ο κ. Μητσοτάκης στη δήλωση του η προταση που θα φέρει στο τραπέζι της συζήτησης θα είναι η συγκεκριμένη ομάδα των κρατών-μελών να προσυπογράψει μόνο για τη Γάζα και για όσο χρόνο απαιτηθεί. Ο πρωθυπουργός έκανε, μάλιστα, λόγο για μία εύλογη συμβιβαστική λύση.
"Ως προς το Συμβούλιο Ειρήνης, η Ελλάδα και όλες οι χώρες με δύο εξαιρέσεις έχουν εκφράσει κάποιους εύλογους προβληματισμούς...Καθώς το Συμβούλιο Ειρήνης, έτσι όπως τουλάχιστον έχει παρουσιαστεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες, εκφεύγει κατά πολύ της απόφασης 2803 του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Παρά ταύτα, η πρότασή μου θα ειναι οι 13 χώρες που έχουν προσκληθεί να συμμετέχουν στο Συμβούλιο της Ειρήνης να προσυπογράψουμε μόνο για τη Γάζα και για όσο χρόνο απαιτηθεί...", ήταν η χαρακτηριστική αποστροφή του πρωθυπουργού.
'Τις τελευταίες εβδομάδες υπήρξε ένταση στις ευρώ-ατλαντικές σχέσεις ως αποτέλεσμα των δηλώσεων Τραμπ. Πιστεύω όμως ότι χθεσινές του τοποθετήσεις δείχνουν τον διάδρομο προς μία εκτόνωση τουλάχιστον στο ζήτημα από αφορά στη Γροιλανδία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, με μία εξαίρεση, ταχθηκε στο πλευρό της Δανίας και της Γροιλανδίας, επισημαίνοντας ότι όσα αφορούν στη νήσο της Γροιλανδίας αφορούν στους κατοίκους της και στο βασίλειο της Δανίας. Πιστεύω ότι μπορούμε δημιουργικά και παραγωγικά να κινηθούμε σε αυτήν την κατεύθυνση", ανέφερε ο κ. Μητσοτάκης.
Κάλας: Οι σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ έχουν υποστεί "μεγάλο πλήγμα"
Οι σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ υπέστησαν "μεγάλο πλήγμα" την περασμένη εβδομάδα, τόνισε η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας, πριν από την έναρξη του έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες.
"Οι διαφωνίες μεταξύ συμμάχων, όπως η Ευρώπη και η Αμερική, ωφελούν απλώς τους αντιπάλους μας, οι οποίοι παρακολουθούν και απολαμβάνουν όσα βλέπουν", είπε η Κάλας σε εκπροσώπους του Τύπου.
Μακρόν: Όταν είμαστε ενωμένοι και ισχυροί, αποκαθίσταται η κανονικότητα
Κατά την άφιξή του στον χώρο της Συνόδου, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν τόνισε ότι η ευρωπαϊκή ενότητα απέναντι στις πρόσφατες απειλές απέδωσε αποτελέσματα και ότι η στήριξη προς τη Δανία είναι ξεκάθαρη. Υπογράμμισε ότι όταν η Ευρώπη είναι ενωμένη, ισχυρή και αντιδρά γρήγορα, η ένταση υποχωρεί και αποκαθίσταται η κανονικότητα, προσθέτοντας ότι η Ένωση πρέπει να παραμείνει σε εγρήγορση και να συνεχίσει να λειτουργεί με ενιαίο τρόπο.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς χαιρέτισε την "ενότητα και αποφασιστικότητα" που επέδειξε η Ευρωπαϊκή Ένωση, σημειώνοντας ότι αυτή η στάση συνέβαλε καθοριστικά στην αναδίπλωση του Ντόναλντ Τραμπ τόσο ως προς τις απειλές για τη Γροιλανδία όσο και ως προς τους δασμούς. Υπογράμμισε ότι η κοινή ευρωπαϊκή γραμμή μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά σε παρόμοιες πιέσεις στο μέλλον.
Η πρωθυπουργός της Δανίας, χώρας που βρέθηκε στο επίκεντρο της έντασης με τις ΗΠΑ, Μέτε Φρεντέρικσεν ευχαρίστησε τους Ευρωπαίους εταίρους για τη στήριξη που εξέφρασαν προς τη χώρα της και τόνισε ότι η Κοπεγχάγη επιδιώκει λύση μέσω διαλόγου και θεσμικών πλαισίων. Επισήμανε ότι έχει ζητήσει από το ΝΑΤΟ να ενισχύσει την παρουσία του στην Αρκτική, σημειώνοντας ότι υπάρχει συμφωνία εντός της Συμμαχίας για την ανάγκη μεγαλύτερης δραστηριοποίησης στην περιοχή. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η εθνική και κρατική κυριαρχία της Δανίας και της Γροιλανδίας αποτελεί αδιαπραγμάτευτη κόκκινη γραμμή.
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ τόνισε ότι η ευρωπαϊκή ενότητα παραμένει το ισχυρότερο εργαλείο απέναντι στις προκλήσεις και ότι η συνεργασία με εταίρους εκτός ΕΕ είναι απαραίτητη σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών πιέσεων. Επισήμανε ότι ο εξαναγκασμός δεν είναι αποδεκτός στις σχέσεις μεταξύ συμμάχων και υπογράμμισε τη διάκριση ανάμεσα στην ηγεσία και την κυριαρχία, προειδοποιώντας ταυτόχρονα για τον κίνδυνο απώλειας της εστίασης από την κρίση στην Ουκρανία.
Ο πρωθυπουργός της Ιρλανδίας Μίχολ Μάρτιν έκανε λόγο για "δύσκολες εβδομάδες" γύρω από το ζήτημα της Γροιλανδίας, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η πρόσφατη δέσμευση του Ντόναλντ Τραμπ να μην χρησιμοποιήσει βία και να αποσύρει τις απειλές για δασμούς δημιουργεί προϋποθέσεις αποκλιμάκωσης. Τόνισε ότι το υφιστάμενο πλαίσιο συμφωνιών μεταξύ Δανίας και ΗΠΑ μπορεί να αποτελέσει τη βάση για διάλογο, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη βαθιά οικονομική αλληλεξάρτηση Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών.
Έμφαση στη συνεργασία και όχι στην αντιπαράθεση έδωσε και ο πρόεδρος της Λιθουανίας Γκιτάνας Ναουσέντα, ο οποίος τόνισε ότι τα ζητήματα ασφάλειας πρέπει να αντιμετωπίζονται συλλογικά. Αναφέρθηκε στις πρόσφατες εξελίξεις στο μέτωπο των δασμών και υπογράμμισε ότι Ευρώπη και ΗΠΑ μπορούν να πετύχουν περισσότερα μαζί, ιδίως σε ό,τι αφορά την ασφάλεια στην Αρκτική και στον Βόρειο Ατλαντικό, εκφράζοντας ταυτόχρονα τη σαφή στήριξή του στην εδαφική ακεραιότητα της Δανίας.
Ο πρόεδρος της Ρουμανίας Νικούσορ Νταν χαιρέτισε την επιστροφή των διατλαντικών σχέσεων "στις κανονικές παραμέτρους", όπως είπε, πριν από την έκτακτη σύνοδο των Ευρωπαίων ηγετών στις Βρυξέλλες.
"Το γενικό μήνυμά μου είναι ότι χρειαζόμαστε αυτήν τη διατλαντική σχέση, στην Ευρώπη και τη Ρουμανία. Είναι πολύ καλό ότι με τον διάλογο η σχετική ένταση μειώθηκε και επιστρέψαμε στις κανονικές παραμέτρους", είπε.
Ο Νταν πρόσθεσε ότι το Βουκουρέστι εξετάζει ακόμη το αν θα ενταχθεί στο "Συμβούλιο Ειρήνης" του Ντόναλντ Τραμπ.
