Η Ρωσία έχει αποκομίσει μεγάλα κέρδη από την άνοδο των τιμών του χρυσού από την αρχή του πολέμου της στην Ουκρανία, δημιουργώντας κέρδη σε κλίμακα συγκρίσιμη με τα αποθέματα του κράτους που έχουν "παγώσει" στην Ευρώπη λόγω της εισβολής του προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν.
Η αξία των αποθεμάτων χρυσού της Τράπεζας της Ρωσίας έχει αυξηθεί πάνω από 216 δισ. δολάρια από τον Φεβρουάριο του 2022, σύμφωνα με υπολογισμούς του Bloomberg. Ταυτόχρονα, η κεντρική τράπεζα έχει περιορίσει σε μεγάλο βαθμό τις μεγάλες αγορές μετάλλου και τη χρήση των αποθεμάτων χρυσού κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, παρά την απώλεια πρόσβασης σε ξένα χρεόγραφα και νομίσματα που έχουν μπλοκαριστεί λόγω των κυρώσεων.
Τον Δεκέμβριο, οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκριναν την παράταση του "παγώματος" περίπου 210 δισ. ευρώ (244 δισ. δολαρίων) ρωσικών δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων.
Η αύξηση στην αξία του χρυσού αποκαθιστά το μεγαλύτερο μέρος της χαμένης χρηματοοικονομικής ικανότητας της Ρωσίας, ακόμη και αν δεν επιστρέφει τα μπλοκαρισμένα αποθέματα. Ενώ τα χρεόγραφα και τα μετρητά που έχουν ακινητοποιηθεί στην Ευρώπη δεν μπορούν να πωληθούν, ο χρυσός μπορεί να ρευστοποιηθεί αν χρειαστεί.
Η Ρωσία, ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός χρυσού στον κόσμο, εξορύσσει περισσότερους από 300 τόνους μετάλλου κάθε χρόνο. Από το 2022, ωστόσο, ο ρωσικός χρυσός έχει αποκλειστεί από τις δυτικές αγορές και δεν γίνεται πλέον αποδεκτός από την London Bullion Market Association, γεγονός που τον εμποδίζει ουσιαστικά να εισέλθει στον μεγαλύτερο παγκόσμιο κόμβο συναλλαγών χρυσού εκτός χρηματιστηρίου. Αυτό δυσχεραίνει οποιεσδήποτε πιθανές πωλήσεις σε μεγάλες κλίμακες από την κεντρική τράπεζα σε Ασιάτες αγοραστές, οι οποίοι θα αντιμετώπιζαν επίσης ανταγωνισμό από τον νεοεξορυχθέντα χρυσό που παράγεται από ρωσικούς παραγωγούς που πλήττονται από κυρώσεις και δεν μπορούν προς το παρόν να πουληθούν αλλού.
Οι τιμές του χρυσού έχουν σημειώσει απότομη άνοδο τα τελευταία τέσσερα χρόνια, υποστηριζόμενες από ισχυρή ζήτηση από τις κεντρικές τράπεζες, ανησυχίες για επίμονα πληθωριστικά φαινόμενα, αυξημένους γεωπολιτικούς κινδύνους και επενδυτές που αναζητούν καταφύγια από την αβεβαιότητα που προκαλούν οι εμπορικοί πόλεμοι.
Το 2025, ο χρυσός "εκτινάχθηκε" κατά περίπου 65%, την ισχυρότερη ετήσια απόδοσή του από το 1979. Αυτό έχει ανεβάσει σημαντικά την αποτίμηση των επίσημων αποθεμάτων παγκοσμίως, ακόμη και χωρίς επιπλέον αγορές.
Τα διεθνή αποθέματα της Ρωσίας ανήλθαν σε 755 δισ. δολάρια στο τέλος του περασμένου έτους, συμπεριλαμβανομένων 326,5 δισ. δολαρίων σε χρυσό, σύμφωνα με τα στοιχεία της κεντρικής τράπεζας που δημοσιεύθηκαν την Παρασκευή. Οι τιμές του χρυσού έχουν αυξηθεί περισσότερο από 8% από τότε, ξεπερνώντας τα 4.700 δολάρια ανά ουγγιά.
Το Υπουργείο Οικονομικών αναμένει ότι οι τιμές του χρυσού θα συνεχίσουν να αυξάνονται μακροπρόθεσμα, φτάνοντας τα 5.000 δολάρια ανά ουγγιά και πιο ψηλά. Η τρέχουσα άνοδος αντανακλά μια απώλεια εμπιστοσύνης στα παγκόσμια νομισματικά αποθέματα, ενώ οι προσπάθειες για την κατάσχεση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων αυξάνουν τη ζήτηση, δήλωσε ο Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Αλεξέι Μοϊσέεφ σε συνέντευξή του στο RBC στα τέλη Δεκεμβρίου.
Από τον Φεβρουάριο του 2022 μέχρι τον Δεκέμβριο του 2025, η αξία των αποθεμάτων χρυσού της χώρας διπλασιάστηκε, ενώ τα αποθέματα που κρατούνταν σε ξένα περιουσιακά στοιχεία και νομίσματα μειώθηκαν κατά περίπου 14%, σύμφωνα με τα δεδομένα της Τράπεζας της Ρωσίας. Ο χρυσός αντιπροσωπεύει το 43% των συνολικών αποθεμάτων, σε σύγκριση με μόλις 21% πριν από τον πόλεμο.
Η Ρωσία έχει σταματήσει να δημοσιοποιεί λεπτομερείς πληροφορίες για τα αποθέματα ξένου νομίσματος από την αρχή του πολέμου. Στις 1 Ιανουαρίου, τα αποθέματα ξένου νομίσματος και άλλων μη χρυσών περιουσιακών στοιχείων ανήλθαν σε 399 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με τα δεδομένα.
Το Υπουργείο Οικονομικών της Ρωσίας δήλωσε το 2022 ότι περίπου 300 δισεκατομμύρια δολάρια από τα υπεράκτια κυρίαρχα περιουσιακά στοιχεία της είχαν ακινητοποιηθεί στο εξωτερικό.
Η τύχη αυτών των κεφαλαίων αναμένεται να παραμείνει θέμα διαπραγματεύσεων, καθώς οι συνομιλίες για μια ενδεχόμενη ειρηνική συμφωνία του πολέμου στην Ουκρανία συνεχίζονται υπό την ηγεσία των ΗΠΑ. Οι χώρες της ΕΕ έχουν συζητήσει τρόπους για να χρησιμοποιήσουν τα "παγωμένα" ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για να παρέχουν δάνειο στην Ουκρανία, αλλά οι προσπάθειες για επίτευξη συμφωνίας απέτυχαν τελικά.
Η Τράπεζα της Ρωσίας, σε απάντηση, κατέθεσε αγωγή στη Μόσχα ζητώντας 18,2 τρισεκατομμύρια ρούβλια (227 δισεκατομμύρια δολάρια) από την Euroclear. Η κυβερνήτης Ελβίρα Ναμπιουλίνα δήλωσε ότι η κεντρική τράπεζα δεν σκοπεύει να εγκαταλείψει την αξίωσή της και εξετάζει νομικές ενέργειες σε διεθνή δικαστήρια.
