Του Χάρη Φλουδόπουλου
Ρήγμα στις σχέσεις του Λευκού Οίκου με την ExxonMobil φέρνει η στάση του αμερικανικού κολοσσού απέναντι στη Βενεζουέλα, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να εκφράζει ανοιχτά τη δυσαρέσκειά του και να αφήνει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο αποκλεισμού της εταιρείας από μελλοντικές επενδυτικές ευκαιρίες στη χώρα.
Η αντιπαράθεση ήρθε στο φως μετά από συνάντηση στον Λευκό Οίκο με επικεφαλής μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών, όπου ο πρόεδρος παρουσίασε το σχέδιο ταχείας ανασυγκρότησης της πετρελαϊκής βιομηχανίας της Βενεζουέλας, με αμερικανικά κεφάλαια που –σύμφωνα με τις δηλώσεις του– θα μπορούσαν να φτάσουν τα 100 δισ. δολάρια. Στη συνάντηση αυτή, ο διευθύνων σύμβουλος της ExxonMobil Darren Woods εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιφυλακτικός, χαρακτηρίζοντας τη Βενεζουέλα "μη επενδύσιμη".
Η στάση της ExxonMobil δεν είναι τυχαία. Ο Woods υπενθύμισε ότι η εταιρεία έχει βιώσει στο παρελθόν δύο απαλλοτριώσεις περιουσιακών στοιχείων στη Βενεζουέλα, γεγονός που άφησε ισχυρό αποτύπωμα στη στρατηγική της. Όπως ανέφερε, μια πιθανή επιστροφή της Exxon στη χώρα θα απαιτούσε "σημαντικές και ουσιαστικές αλλαγές" στο θεσμικό και νομικό πλαίσιο, καθώς και ισχυρές εγγυήσεις για την προστασία των επενδύσεων.
Αυτή η προσέγγιση, ωστόσο, δεν βρήκε ευήκοα ώτα στον Λευκό Οίκο. Μιλώντας σε δημοσιογράφους μέσα από το Air Force One, ο Τραμπ άφησε αιχμές κατά της ExxonMobil, δηλώνοντας ότι "παίζει υπερβολικά έξυπνα" και ότι ο ίδιος θα ήταν "διατεθειμένος να την αποκλείσει" από μελλοντικές επενδύσεις στη Βενεζουέλα, εφόσον δεν ευθυγραμμιστεί με τις επιδιώξεις της αμερικανικής κυβέρνησης.
Το ευρύτερο πολιτικό πλαίσιο
Η ένταση αυτή εντάσσεται σε ένα ιδιαίτερα φορτισμένο γεωπολιτικό σκηνικό. Οι ΗΠΑ έχουν αναλάβει ενεργό ρόλο στη μεταβατική διαχείριση της Βενεζουέλας, μετά τη στρατιωτική επιχείρηση των αρχών Ιανουαρίου και τη σύλληψη του Nicolás Maduro. Ο Τραμπ έχει ξεκαθαρίσει ότι η Ουάσιγκτον σκοπεύει να διαχειριστεί τα ενεργειακά περιουσιακά στοιχεία της χώρας για μια μεταβατική περίοδο, με στόχο την ταχεία αύξηση της παραγωγής και την επιστροφή της Βενεζουέλας στον παγκόσμιο πετρελαϊκό χάρτη υπό αμερικανική επιρροή.
Στο πλαίσιο αυτό, η επιφυλακτικότητα της ExxonMobil εκλαμβάνεται από την αμερικανική κυβέρνηση όχι ως επιχειρηματικός ρεαλισμός, αλλά ως εμπόδιο σε μια στρατηγική επιλογή με έντονο πολιτικό και γεωοικονομικό αποτύπωμα.
Η ελληνική διάσταση
Η αντιπαράθεση Τραμπ–ExxonMobil αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για την Ελλάδα. Η ExxonMobil αποτελεί κομβικό παίκτη για την ελληνική αγορά υδρογονανθράκων, καθώς έχει παρουσία τόσο στα θαλάσσια μπλοκ δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης όσο και στο Οικόπεδο 2 στο Ιόνιο. Μάλιστα, στο Ιόνιο σχεδιάζει τους επόμενους μήνες τη διενέργεια της πρώτης ερευνητικής γεώτρησης μετά από πολλά χρόνια στη χώρα, ένα γεγονός με ισχυρό συμβολισμό για την επανεκκίνηση της ελληνικής upstream δραστηριότητας.
Παρότι οι εξελίξεις στη Βενεζουέλα δεν συνδέονται άμεσα με τα ελληνικά projects, τυχόν έντονη πολιτική πίεση ή αναπροσαρμογή της διεθνούς στρατηγικής της ExxonMobil θα μπορούσε, έστω και έμμεσα, να επηρεάσει τις προτεραιότητες και το χρονοδιάγραμμα επενδύσεων διεθνώς.
