Του Κώστα Ράπτη
"Δεν υπάρχουν νικητές σε έναν δασμολογικό πόλεμο. Η Κίνα θα διαφυλάξει σθενατά τα θεμιτά και νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντά της”. Αυτή υπήρξε η απάντηση της εκπροσώπου του κινεζικού Υπουργείου Εξωτερικών, Μάο Νινγκ, σε ερώτηση που της τέθηκε στο μπρίφινγκ της Τρίτης σχετικά με την απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλλει νέους πρόσθετους δασμούς της τάξης του 25%, υπό τύπον δευτερογενών κυρώσεων, σε όποια χώρα συναλλάσσεται με την υπό αναταραχή τελούσα Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν.
Η χώρα που κατεξοχήν συναλλάσσεται με το Ιράν (και αποτελεί τον κύριο αγοραστή του πετρελαίου του) είναι βεβαίως η Κίνα. Και με την κίνησή του αυτή, ηθελημένα ή μη, ο ένοικος του Λευκού Οίκου ουσιαστικά επανεκκίνησε τον περσινό εμπορικό πόλεμο με τη χώρα του Σι Τζινπίνγκ, ο οποίος είχε οδηγηθεί σε ανακωχή, αφότου η κινεζική πλευρά κινητοποίησε το "όπλο” της απαγόρευσης εξαγωγής σπανίων γαιών.
Άγνωστο παραμένει πώς ακριβώς σκοπεύει (και δύναται) να υλοποιήσει την απόφασή του ο Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και πώς ακριβώς πρόκειται να αντιδράσει το Πεκίνο. Αν το νόημα της αμερικανικής πρωτοβουλίας είναι το εκμαιευθεί η ανοχή ή συνέργεια της Κίνας σε μια επιχείρηση αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν, η επιτυχία είναι κάθε άλλο παρά εγγυημένη.
Η κινεζική ηγεσία δεν αρέσκεται να εμπλέκεται σε πολιτικο-στρατιωτικές περιπέτειες, πέραν αυτού που θεωρεί "εγγύς εξωτερικό”, αλλά επίσης καθιστά όλο και σαφέστερο ότι δεν εκβιάζεται. Άλλωστε, θα πρέπει πλέον να αποφασίσει αν το Ιράν, ως οιονεί "πύλη” της Κεντρικής Ασίας, αποτελεί ή όχι "εγγύς εξωτερικό”.
Των σημερινών δηλώσεων της Μάο προηγήθηκαν τα διαμειφθέντα στο μπρίφινγκ της Δευτέρας, όπου η εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε, σχολιάζοντας τις απειλές του Τραμπ κατά του Ιράν, ότι η Κίνα αντιτίθεται πάντα στην παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις άλλων χωρών, υποστηρίζει ότι η κυριαρχία και η ασφάλεια όλων των χωρών θα πρέπει να προστατεύονται πλήρως από το διεθνές δίκαιο και αντιτίθεται στη χρήση ή την απειλή βίας στις διεθνείς σχέσεις.
"Καλούμε τα μέρη να ενεργήσουν με τρόπους που να ευνοούν την ειρήνη και τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή” δήλωσε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας επιπλέον την ελπίδα ότι "η ιρανική κυβέρνηση και ο λαός θα ξεπεράσουν τις τρέχουσες δυσκολίες και θα διατηρήσουν τη σταθερότητα στη χώρα”.
"Οι συνεχώς κλιμακούμενες απειλές των ΗΠΑ, μαζί με τα μονομερώς εκπεμπόμενα μηνύματα σχετικά με διαπραγματεύσεις, στοχεύουν στη διαμόρφωση μιας εικόνας ότι οι ιρανικές αρχές υποχωρούν ή χαλαρώνουν και αποτελούν μέρος των γνωστικών επιχειρήσεων που διεξάγουν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους εναντίον του Ιράν, με σκοπό να παρέμβουν στις εσωτερικές πολιτικές διαδικασίες του με αυτόν τον τρόπο”, δήλωσε στους Global Times ο Liu Zhongmin, καθηγητής στο Ινστιτούτο Μεσανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Διεθνών Σπουδών της Σαγκάης.
Εκ πρώτης όψεως, πάντως, η ανακοίνωση των νέων κυρώσεων αποτελεί επιλογή "αγέρωχης αποκλιμάκωσης” σε τραμπικό στυλ, εφόσον η προσοχή μέχρι τώρα είχε στραφεί, ακριβώς λόγω των προειδοποιήσεων του ίδιου του Τραμπ, στην πιθανότητα αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης στο Ιράν.
Σε κάθε περίπτωση, οι δασμοί αυτοί αποτελούν ένα ακόμη βήμα οικονομικού στραγγαλισμού της Ισλαμικής Δημοκρατίας, στα όρια της ανθρωπιστικής καταστροφής, επιδεινώνοντας ακριβώς την κατάσταση που οδηγεί τους Ιρανούς να διαδηλώνουν στους δρόμους. Μένει να φανεί αν από τον λαό και την ηγεσία της χώρας αυτό θα ερμηνευθεί ως απόδειξη του αναπότρεπτου της εξεύρεσης ενός modus vivendi με τη Δύση ή θα ενισχύσει την αναζήτηση λύσεων στην Ανατολή.
