Του Κώστα Ράπτη
Το "άνοιγμα", όπως αποκαλούν την πρώτη κίνηση στο σκάκι, έγινε. Αλλά δεν δείχνει να εντυπωσίασε και πολλούς.
Άλλωστε, οι 24 ώρες μέσα στις οποίες υποσχόταν προεκλογικά να επιλύσει την ουκρανική κρίση ο Ντόναλντ Τραμπ έχουν γίνει, μετά την είσοδο στον Λευκό Οίκο, εκατό ημέρες. Αλλά η ασάφεια επί της ουσίας παραμένει.
Το Κρεμλίνο δεν έχει κατανοήσει πώς αντιλαμβάνεται ο πρόεδρος των ΗΠΑ μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, δήλωσε σε μάλλον υπεροπτικό ύφος ο αναπληρωτής αντιπρόσωπος της Ρωσίας στον ΟΗΕ, Ντμίτρι Πολιάνσκι, μετά τις απειλές Τραμπ για επιβολή δασμών και κυρώσεων σε βάρος της Μόσχας εάν δεν σταματήσει η ένοπλη σύγκρουση. "Δεν πρόκειται απλώς για τον τερματισμό του πολέμου. Προέχει πρωτίστως η αντιμετώπιση των αιτίων της ουκρανικής κρίσης", τόνισε ο Πολιάνσκι μιλώντας την Τετάρτη στο πρακτορείο ειδήσεων Reuters.
Υπενθυμίζεται ότι την ίδια ημέρα ο Τραμπ είχε αναρτήσει στο ιδιωτικό του μέσο κοινωνικής δικτύωσης Truth Social τα εξής: "Δεν επιδιώκω να βλάψω τη Ρωσία. Αγαπώ τον ρωσικό λαό και είχα πάντα μια πολύ καλή σχέση με τον πρόεδρο Πούτιν (...) Δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε ότι η Ρωσία μάς βοήθησε να κερδίσουμε τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, θυσιάζοντας σχεδόν 60.000.000 ζωές. [σ.σ.: το ορθό είναι 27 εκατομμύρια]. Τούτων δοθέντων, θα κάνω στη Ρωσία, της οποίας η οικονομία αποτυγχάνει, και στον πρόεδρο Πούτιν, μια πολύ μεγάλη Χάρη. Τακτοποιήστε τώρα και σταματήστε αυτόν τον γελοίο πόλεμο! Πρόκειται μόνο να επιδεινωθεί. Εάν δεν κάνουμε ένα ντιλ και σύντομα, δεν έχω άλλη επιλογή από το να βάλω υψηλά επίπεδα φόρων, δασμών και κυρώσεων σε οτιδήποτε πωλείται από τη Ρωσία στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε διάφορες άλλες συμμετέχουσες χώρες. Ας τελειώσει αυτός ο πόλεμος, που δεν θα είχε ξεκινήσει ποτέ αν ήμουν πρόεδρος! Μπορούμε να το κάνουμε με τον εύκολο ή τον δύσκολο τρόπο – και ο εύκολος τρόπος είναι πάντα καλύτερος (...)".
Συγκρατημένη αντίδραση
Το Κρεμλίνο αντέδρασε απαθώς. Ο εκπρόσωπός του, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε ότι δεν βλέπει τίποτα νέο στις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος "είναι ο πρόεδρος των ΗΠΑ που κατέφυγε τις περισσότερες φορές στις μεθόδους αυτές των κυρώσεων στη διάρκεια της πρώτης του θητείας. Καταγράφουμε προσεκτικά όλες τις λεπτές διαφορές. Εξακολουθούμε να είμαστε έτοιμοι για διάλογο σε ισότιμη βάση και με αμοιβαίο σεβασμό – ο πρόεδρος Πούτιν έχει επανειλημμένως αναφερθεί σε αυτό", πρόσθεσε πάντως ο Πεσκόφ.
Ο οιονεί διάλογος συνεχίσθηκε και την επομένη. Στη διάρκεια της βιντεοσκοπημένης παρέμβασής του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός ο Τραμπ ζήτησε να μειωθούν οι τιμές του πετρελαίου, εκτιμώντας ότι, αν ήταν πιο χαμηλές, "ο πόλεμος στην Ουκρανία θα τερματιζόταν αμέσως". Όμως ο Πεσκόφ τού απάντησε ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία "δεν εξαρτάται από την τιμή του πετρελαίου, παρά αφορά την απειλή για τη ρωσική εθνική ασφάλεια". Πρόσθεσε, ωστόσο, σε ό,τι αφορά μια συνάντηση με τον Τραμπ: "Ο Πούτιν είναι έτοιμος. Αναμένουμε μηνύματα. Όλος ο κόσμος είναι έτοιμος".
Σε πιο αγέρωχο ύφος, όπως συνηθίζεται στο ρωσικό Κοινοβούλιο, ο Αντρέι Καρταπόλοφ, επικεφαλής της Επιτροπής Άμυνας της Κρατικής Δούμας, δήλωσε: "Κανένας Τραμπ δεν θα επιλύσει ή θα ρυθμίσει τη σύγκρουση στην Ουκρανία σε 100 ή 180 ημέρες. Ο ρωσικός στρατός θα το κάνει. Ό,τι κι αν λένε, η λύση θα είναι στο πεδίο της μάχης και σήμερα αυτό το πεδίο μάχης είναι δικό μας".
Τα πιθανά σενάρια
Ωστόσο τα πράγματα είναι πολύ πιο σύνθετα. Μολονότι οι μόνες εναπομείνασες εξαγωγές στις οποίες θα μπορούσαν να βρουν εφαρμογή οι απειλές Τραμπ είναι αυτές του... ρωσικού εμπλουτισμένου ουρανίου προς χρήσιν της αμερικανικής ηλεκτροπαραγωγής, άλλο τόσο ισχύει, σύμφωνα τουλάχιστον με ανάλυση του Reutes, ότι η άνοδος του πληθωρισμού στη Ρωσία επιβάλλει στον Πούτιν προβληματισμό και πολλαπλασιάζει τις εισηγήσεις του επιχειρηματικού κόσμου για κλείσιμο της αιματηρής ουκρανικής εκκρεμότητας.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των "New York Times", η τελευταία ιδέα που συζητείται στην Ουάσιγκτον μετά την έλευση του Ντόναλντ Τραμπ στα πράγματα δεν είναι παρά ένα πάγωμα της συγκρούσεως κατά το πρότυπο της κορεατικής χερσονήσου. Έτεροι αναλυτές, όπως ο Σίμουρ Χερς, διακρίνουν μετατόπιση του νέου προέδρου προς το στρατόπεδο των "σκληρών", παρά την αρχική αισιοδοξία του για μια συνεννόηση με τη Μόσχα. Εικασίες διατυπώνονται και ως προς τον ρόλο που ενδεχομένως (στο πλαίσιο ενός πολύ ευρύτερου "ντιλ") επιφυλάσσει ο Τραμπ στην Κίνα, η οποία έχει εκπονήσει ειρηνευτικό σχέδιο 11 σημείων για την Ουκρανία, το οποίο αγνοήθηκε από την κυβέρνηση Μπάιντεν.
Άλλες ευφάνταστες προτάσεις προβλέπουν την απόκτηση από ευρωπαϊκές δυνάμεις μεταπολεμικώς του στρατιωτικού αποτυπώματος το οποίο δεν τόλμησαν να εξαπλώσουν εν πολέμω.
Εξού και η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, απέρριψε την Πέμπτη ως "εντελώς απαράδεκτη" και δυνάμενη να προκαλέσει "ανεξέλεγκτη κλιμάκωση" την ιδέα να στείλουν οι χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ ειρηνευτικά στρατεύματα στην Ουκρανία σε περίπτωση που επιτευχθεί συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, όπως έχουν προσφάτως αναφέρει ο Βρετανός πρωθυπουργός, Κιρ Στάρμερ, και ο Γερμανός υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους.
Ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, που επιδιώκει συνάντηση με τον Τραμπ, δήλωσε την Τρίτη πως τουλάχιστον 200.000 Ευρωπαίοι μέλη ειρηνευτικής δύναμης θα χρειάζονταν προκειμένου να αποτραπεί μια νέα ρωσική επίθεση έπειτα από οποιαδήποτε συμφωνία εκεχειρίας.
"Η Ευρώπη είναι έτοιμη να αναλάβει τον λογαριασμό"
Σε κάθε περίπτωση, η άμεσα ενδιαφερόμενη Ουκρανία δεν έχει άλλη δυνατότητα βέβαια από το να ευθυγραμμισθεί με τη νέα γραμμή των υπερατλαντικών ηγεμόνων. Εξού και χαιρέτισε την Πέμπτη τις δηλώσεις Τραμπ. "Καλωσορίζουμε πραγματικά τέτοια ισχυρά μηνύματα από τον πρόεδρο Τραμπ και πιστεύουμε πως θα είναι ο νικητής. Και πιστεύουμε πως έχουμε μία επιπλέον ευκαιρία προκειμένου να υπάρξει νέα δυναμική στις διπλωματικές προσπάθειες για να τελειώσει αυτός ο πόλεμος", τόνισε ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Αντρίι Σίμπιχα, μιλώντας στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός.
Στην ίδια διοργάνωση, ο Γενικός Γραμματέας του NATO, Μαρκ Ρούτε, υπογράμμισε ότι η Συμμαχία οφείλει να επενδύσει περισσότερα στην άμυνα, να αυξήσει την αμυντική βιομηχανική παραγωγή της και να αναλάβει μεγαλύτερο μερίδιο δαπανών στη βοήθεια προς την Ουκρανία, αλλά χρειάζεται να συνεχίσουν να εμπλέκονται και οι ΗΠΑ.
"Αν αυτή η νέα κυβέρνηση Τραμπ προτίθεται να συνεχίσει να προμηθεύει την Ουκρανία από την αμυντική βιομηχανική της βάση, ο λογαριασμός θα πληρωθεί από τους Ευρωπαίους, είμαι απόλυτα πεπεισμένος για αυτό, οφείλουμε να είμαστε πρόθυμοι να το κάνουμε αυτό", είπε, παραδεχόμενος την ίδια στιγμή ότι "η γραμμή του μετώπου κινείται προς τη λάθος κατεύθυνση".
