Όταν η κινεζική διαδικτυακή πλατφόρμα μόδας Shein άνοιξε το πρώτο κατάστημα στις αρχές Νοεμβρίου, εκτός από την τεράστια προσέλευση πελατών, υπήρξαν και έντονες διαμαρτυρίες. Το φυσικό κατάστημα στο πολυκατάστημα BHV Marais στο κέντρο του Παρισιού αγγίζει μια ευαίσθητη χορδή. Και όχι μόνο επειδή βρίσκεται στην πατρίδα της υψηλής ραπτικής.
Η Shein, η οποία συχνά κατατάσσεται στην ίδια κατηγορία με την online πλατφόρμα Temu, μέσω της οποίας οι κατασκευαστές μπορούν να πουλήσουν απευθείας στους καταναλωτές, έχει επικριθεί για πλαστά προϊόντα, επιθετικό μάρκετινγκ, κακές συνθήκες εργασίας και μη ασφαλή προϊόντα. Παρ' όλα αυτά, πολλοί πελάτες χαίρονται για τις περισσότερες επιλογές αγορών και τις φθηνές τιμές.
Εκτός από τις εξαιρετικά χαμηλές τιμές, οι εταιρείες επωφελούνται επίσης από την απαλλαγή από τους εισαγωγικούς δασμούς για δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ (174 δολάρια) από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι ΗΠΑ είχαν ένα παρόμοιο κενό για δέματα αξίας κάτω των 800 δολαρίων (691 ευρώ), αλλά άλλαξαν τους κανονισμούς τους, με αποτέλεσμα τη μείωση των αποστολών. Η ΕΕ βρίσκεται στο τελικό στάδιο της έγκρισης ενός παρόμοιου κανονισμού.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ίδιας της εταιρείας, το πρώτο εξάμηνο του 2025 η Temu είχε κατά μέσο όρο 115 εκατομμύρια ενεργούς χρήστες ανά μήνα στην ΕΕ και η Shein 145 εκατομμύρια. Για τις δύο πλατφόρμες, αυτό αντιπροσωπεύει αύξηση περίπου 12% σε σχέση με τους προηγούμενους έξι μήνες.
Εκατομμύρια δέματα από την Κίνα
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που σχετίζονται με αυτές τις κινεζικές πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου είναι η βιωσιμότητα. Το μεγαλύτερο μέρος των εμπορευμάτων που αγοράζονται στις πλατφόρμες τους αποστέλλεται απευθείας από τους κατασκευαστές στην Κίνα σε καταναλωτές σε όλο τον κόσμο. Αυτά τα μεμονωμένα συσκευασμένα προϊόντα μεταφέρονται αεροπορικώς για γρήγορη παράδοση, υπερφορτώνουν τις τελωνειακές αρχές και συχνά δεν μπορούν να επιστραφούν. Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις ανησυχούν για τα απορρίμματα ρούχων που προκαλούνται από τη φθηνή γρήγορη μόδα, τα απορρίμματα πλαστικών και χαρτοκιβωτίων συσκευασίας, καθώς και τις εκπομπές όλων αυτών των πτήσεων με τις οποίες μεταφέρονται τα προϊόντα σε όλο τον κόσμο. Και τα νούμερα είναι πράγματι τεράστια.
Σύμφωνα με έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο, το 2024 εισήχθησαν στην ΕΕ περίπου 4,6 δισεκατομμύρια αντικείμενα μικρής αξίας. Αριθμός διπλάσιος σε σχέση με το 2023 και τριπλάσιος από το 2022.
Προστασία των καταναλωτών στην ΕΕ
Εκτός από τα ζητήματα βιωσιμότητας, οι οργανώσεις προστασίας των καταναλωτών και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχουν επανειλημμένα προειδοποιήσει για μη ασφαλή προϊόντα που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις της ΕΕ.
Σύμφωνα με δοκιμές που πραγματοποιήθηκαν σε συνεργασία με ομάδες από το Βέλγιο και τη Δανία, τα αποτελέσματα ήταν δραματικά. Εξέτασαν κολιέ, φορτιστές USB και παιδικά παιχνίδια.
Από τα 162 είδη που αγοράστηκαν από κατασκευαστές που πωλούν μέσω των Temu και Shein, τα 110 δεν συμμορφώνονταν με τους κανονισμούς της ΕΕ και περίπου το ένα τέταρτο ήταν δυνητικά επικίνδυνα. Ορισμένα από τα προϊόντα περιείχαν υψηλά επίπεδα φορμαλδεΰδης ή βαρέων μετάλλων όπως το κάδμιο. Ορισμένοι από τους φορτιστές USB υπερθερμαίνονταν.
Τον Μάιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποίησε την Shein για πρακτικές στην πλατφόρμα της που παραβιάζουν την ευρωπαϊκή νομοθεσία για την προστασία των καταναλωτών ενώ τον Ιούλιο η Κομισιόν διαπίστωσε ότι η Temu παραβιάζει τις υποχρεώσεις της βάσει του νόμου για τις ψηφιακές υπηρεσίες, καθώς δεν καταβάλλει επαρκείς προσπάθειες για να αποτρέψει την πώληση παράνομων προϊόντων.
Τον Οκτώβριο, η γερμανική αρχή ανταγωνισμού κίνησε διαδικασία κατά της Temu. Θέλει να εξετάσει εάν η πλατφόρμα επηρεάζει ενδεχομένως τη διαμόρφωση των τιμών στην γερμανική ηλεκτρονική αγορά της, συμπεριλαμβανομένου του καθορισμού των τελικών τιμών πώλησης. Τον Αύγουστο, η Shein τιμωρήθηκε από την ιταλική αρχή ανταγωνισμού με πρόστιμο ενός εκατομμυρίου ευρώ για παραπλανητικές περιβαλλοντικές δηλώσεις ενώ τέλος τον Ιούλιο, η Shein τιμωρήθηκε από τη γαλλική αρχή ανταγωνισμούμε πρόστιμο 40 εκατομμυρίων ευρώ για παραπλανητικές εκπτώσεις και περιβαλλοντικές δηλώσεις.
Επιμέλεια: Μαρία Ρηγούτσου
Πηγή: Deutsche Welle
