Ξεκίνησε την Κυριακή το πρωί η ψηφοφορία για τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών στα Κατεχόμενα της Κύπρου.
Τουρκοκύπριοι, αλλά και έποικοι, τους οποίους, το κράτος μαριονέτα της Τουρκίας θεωρεί πολίτες του, άρχισαν να ψηφίζουν από τις 8 π.μ. (τοπική ώρα) και θα μπορούν να ψηφίσουν έως τις 6 μ.μ. (τοπική ώρα) σε 777 εκλογικά κέντρα σε όλη τη χώρα.
Βάσει των εκλογικών καταλόγων, έχουν δικαίωμα ψήφου 218.313 άτομα.
Ο νυν "πρόεδρος" και εκλεκτός του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, Ερσίν Τατάρ κατεβαίνει ως ανεξάρτητος υποψήφιος, ενώ ο Τουφάν Ερχιουρμάν, ηγέτης του βασικου κόμματος της αντιπολίτευσης, Ρεπουμπλικανικού Τουρκικού Κόμματος (CTP), διεκδικεί την προεδρία ως υποψήφιος του κόμματός του.
Οι Μεχμέτ Χασγκιουλέρ, Αρίφ Σαλίχ Κιρδντάγ, Αχμέτ Μποράν και Ιμπραήμ Γιαζιτζί είναι επίσης ανεξάρτητοι υποψήφιοι, ενώ ο Οσμάν Ζορμπά εκπροσωπεί το Σοσιαλιστικό Κόμμα Κύπρου. Ο Χουσεΐν Γκουρλέκ, που αναμενόταν να συμμετάσχει και το όνομά του βρίσκεται στο ψηφοδέλτιο, ανακοίνωσε το Σάββατο ότι αποσύρεται υπέρ του Ερσίν Τατάρ.
Κάποιος υποψήφιος εκλέγεται πρόεδρος στον πρώτο γύρο αν λάβει πάνω από 50% των ψήφων (απόλυτη πλειοψηφία), ακριβώς το ίδιο σύστημα που ισχύει και στην Τουρκία.
Αν κανένας δεν συγκεντρώσει απόλυτη πλειοψηφία, οι δύο πρώτοι σε ψήφους από τον πρώτο γύρο προχωρούν στον δεύτερο γύρο, που θα διεξαχθεί μέσα σε επτά ημέρες.
Στον δεύτερο γύρο εκλέγεται πρόεδρος ο υποψήφιος που θα λάβει τις περισσότερες ψήφους.
Σενάριο Α: Επανεκλογή Τατάρ
Μια επανεκλογή του Ερσίν Τατάρ στο προεδρικό αξίωμα στη Βόρεια Κύπρο σημαίνει την εγκατάλειψη των ομοσπονδιακών λύσεων και την προώθηση μιας λύσης δύο κρατών, σύμφωνα με την οποία οι Τουρκοκύπριοι και οι Ελληνοκύπριοι θα θεωρούνται ξεχωριστά κράτη με ίση κυριαρχία. Αυτή η θέση είναι ταυτόσημη με την πολιτική της Τουρκίας και αποκλείει οποιαδήποτε ουσιαστική διαπραγμάτευση για επανένωση ή συμβιβασμό. Ο Τατάρ ζητά την διεθνή αναγνώριση της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου, κάτι που δεν γίνεται αποδεκτό από τη διεθνή κοινότητα και δημιουργεί αδιέξοδο. Συγχρόνως, η εξάρτηση της Βόρειας Κύπρου από την Άγκυρα θα ενισχυθεί, ενώ οι διεθνείς δρώντες όπως ο ΟΗΕ και η ΕΕ θα αντιμετωπίσουν έναν σκληρό συνομιλητή, περιορίζοντας τις πιθανότητες διαλόγου και ειρήνευσης.Αυτή η εξέλιξη θεωρείται εμπόδιο στην επίλυση του Κυπριακού και υπογραμμίζει τη δυσκολία του διεθνούς πλαισίου να διαχειριστεί την κατάσταση στα κατεχόμενα.
Σενάριο Β: Νίκη Ερχιουρμάν
Το σενάριο με νικητή τον Ερχουρμάν δημιουργεί μια μικρή ευκαιρία για διάλογο στο Κυπριακό, καθώς προωθεί μια "χαλαρή ομοσπονδία” με προοπτική ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, υποστηρίζοντας την ύπαρξη δύο ίσων ιδρυτικών κρατών με κυριαρχικά δικαιώματα. Αν και η ρητορική του φαίνεται πιο μετριοπαθής σε σύγκριση με τον Τατάρ, η ουσία της πρότασής του περιέχει στοιχεία που πλησιάζουν τη λογική των "δύο κρατών”. Ζητά εγγυήσεις πολιτικής ισότητας, βέτο και διασφαλίσεις σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών, κάτι που δυσκολεύει τη συμφωνία με την Κυπριακή Δημοκρατία. Παρόλα αυτά, η εκλογή του θα δημιουργούσε πιο ευνοϊκό κλίμα για διάλογο σε σχέση με τον Τατάρ, αν και οι διαφορές στην ουσία τους παραμένουν περιορισμένες.
Η Τουρκία διατηρεί τον απόλυτο έλεγχο όλων των θεμάτων στο ψευδοκράτος, εκμεταλλευόμενη όλα τα μέσα για να επηρεάσει το εκλογικό αποτέλεσμα και να διασφαλίσει ότι οι νικητές θα λειτουργούν εντός των ορίων που θέτει η Άγκυρα. Ακόμα και αν επικρατήσει ο Ερχιουρμάν, η οικονομική, πολιτική και στρατιωτική εξάρτηση της βόρειας Κύπρου από την Τουρκία είναι τέτοια που δεν επιτρέπει σε κανέναν Τουρκοκύπριο ηγέτη να ενεργεί ανεξάρτητα. Η προσπάθεια όλων των υποψηφίων να δείξουν υποταγή στην τουρκική πολιτική αποκαλύπτει μια θλιβερή πραγματικότητα: η ελευθερία λόγου και δράσης στην κατεχόμενη περιοχή περιορίζεται αυστηρά από την Άγκυρα, με αποτέλεσμα οι πολιτικοί να μην μπορούν να διαφοροποιηθούν ουσιαστικά από τη γραμμή που επιτάσσει η Τουρκία.
Από την άλλη πλευρά, η Κυπριακή Δημοκρατία αντιμετωπίζει πολύ σοβαρά διλήμματα, καθώς είτε με τον σκληρό Τατάρ, που απορρίπτει πλήρως κάθε ομοσπονδιακή λύση, είτε με τον φαινομενικά πιο μετριοπαθή αλλά ουσιαστικά παρόμοιο Ερχιουρμάν, το πλαίσιο της ειρηνευτικής διαδικασίας απειλείται σοβαρά. Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, παραμένει προσηλωμένος στη διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία, σύμφωνα με τις αποφάσεις του ΟΗΕ, αλλά αντιμετωπίζει την αντιπαράθεση είτε από τις ακραίες θέσεις του Τατάρ είτε από τους πολύπλοκους όρους του Ερχιουρμάν, που στην ουσία υπονομεύουν το ομοσπονδιακό μοντέλο. Υπάρχει ορατός κίνδυνος η ελληνοκυπριακή πλευρά να μπει σε μια διαδικασία που φαινομενικά προωθεί διάλογο αλλά τελικά οδηγεί σε αναγνώριση της κατοχής και σε λύση δύο κρατών. Η στρατηγική διαχείριση από την Τουρκία στο επόμενο διάστημα και οι γεωπολιτικές της φιλοδοξίες στην Ανατολική Μεσόγειο θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στο μέλλον της Κύπρου, ανεξάρτητα από το ποιος θα ηγηθεί των Τουρκοκυπρίων.
Αυτή η πραγματικότητα απαιτεί μεγάλη προσοχή και εγρήγορση από την Κυπριακή Δημοκρατία και τους διεθνείς παράγοντες, ώστε να μην παγιδευτούν σε ένα διάλογο που μπορεί να μη φέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα και να νομιμοποιήσει την υπάρχουσα κατάσταση κατοχής. Παράλληλα, η απόλυτη επιρροή της Τουρκίας δείχνει ότι οι εξελίξεις στα κατεχόμενα ελέγχονται εν πολλοίς από την Άγκυρα, η οποία καθορίζει το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινούνται και οι πολιτικές δυνάμεις εκεί. Το μέλλον του Κυπριακού, λοιπόν, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις αποφάσεις και τις στρατηγικές της Τουρκίας καθώς και από την ικανότητα της διεθνούς κοινότητας να ασκήσει πραγματική πίεση και να δημιουργήσει συνθήκες για δίκαιο και βιώσιμο διάλογο.
ΠΚ
