Ο Βίκτορ Όρμπαν της Ουγγαρίας μπορεί να βρει τελικά υποστήριξη στο πρόσωπο ασυνήθιστων συμμάχων, στην προσπάθειά του να εμποδίσει την ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ - μεταξύ άλλων και από τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν.
Ενόψει της σημερινής άτυπης συνόδου των ηγετών της ΕΕ στην Κοπεγχάγη, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα έχει ξεκινήσει μια εκστρατεία πίεσης στους Ευρωπαίους ηγέτες, με στόχο να βρεθεί ένας τρόπος να παρακαμφθεί η αντίθεση της Ουγγαρίας στην ένταξη του Κιέβου στην ΕΕ, μεταξύ άλλων αιτήσεων ένταξης.
Όπως ανέφερε το Politico τη Δευτέρα, ο Πορτογάλος πολιτικός έχει προτείνει να αλλάξει τους κανόνες της ΕΕ ώστε να επιτραπεί η έναρξη επίσημων ενταξιακών συνομιλιών με τη σύμφωνη γνώμη μιας ειδικής πλειοψηφίας των χωρών της ΕΕ αντί για ομόφωνη συναίνεση, όπως απαιτείται επί του παρόντος.
Αλλά το σχέδιο του Κόστα αποδεικνύεται αμφιλεγόμενο. Ενώ ο Όρμπαν είναι ο ηγέτης της ΕΕ που βρίσκεται πιο κοντά στον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και έχει τηρήσει μια πιο εχθρική στάση απέναντι στην Ουκρανία, άλλοι ηγέτες έχουν κάποια - διαφορετικά - κίνητρα για να συνταχθούν μαζί του, κυρίως για να υπερασπιστούν τη δύναμη βέτο τους.
Το σχέδιο αντιμετωπίζει αντιδράσεις από αρκετές χώρες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας, της Ολλανδίας και της Ελλάδας, και είναι απίθανο να λάβει ευρεία έγκριση στη Δανία, σύμφωνα με τρεις Ευρωπαίους διπλωμάτες και έναν αξιωματούχο της γαλλικής προεδρίας που μίλησαν στο Politico.
Η ανησυχία μεταξύ αυτών των χωρών είναι ότι με την αλλαγή των κανόνων ένταξης, θα περιορίσουν και τη δική τους δυνατότητα να εμποδίσουν άλλα αιτήματα για ένταξη στην ΕΕ που θεωρούν προβληματικά, είπαν οι ίδιες πηγές.
Αυτό ανοίγει μια ευκαιρία για τον Όρμπαν: Είναι σημαντικό για τους Έλληνες, για παράδειγμα, να δείξουν ότι μπορούν να καθυστερήσουν τις όποιες συνομιλίες για υποψηφιότητα της Τουρκίας, όπως ακριβώς οι Βούλγαροι θέλουν να μπορούν να ασκήσουν βέτο για τη Βόρεια Μακεδονία και οι Κροάτες να μπλοκάρουν τη Σερβία.
Η πρόταση του Κόστα θα άνοιγε τον δρόμο όχι μόνο για την Ουκρανία - η υποψηφιότητα της οποίας καθυστερεί εδώ και μήνες λόγω του βέτο του Όρμπαν - αλλά και για τη Μολδαβία, καθώς οι υποψηφιότητες των δύο χωρών συνδέονται μεταξύ τους.
Σύμφωνα με υψηλόβαθμο αξιωματούχο της ΕΕ, η πρόταση του Κόστα θα τεθεί στο τραπέζι της Κοπεγχάγης, μαζί με μια άλλη πρόταση για τη χρήση των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων ως βοήθεια στην Ουκρανία. "Κανένας ηγέτης μέχρι σήμερα δεν απάντησε με ένα απόλυτο "όχι" σε αυτή την ιδέα", δήλωσε ο αξιωματούχος, αναφερόμενος στην πρόταση Κόστα.
Ο Φινλανδός πρόεδρος Αλεξάντερ Στουμπ είπε στο Politico ότι υποστηρίζει κάθε προσπάθεια επιτάχυνσης της διαδικασίας. "Οποιονδήποτε μηχανισμό λήψης αποφάσεων που δίνει μεγαλύτερη ευελιξία και λιγότερες δυνατότητες μπλοκαρίσματος, προσωπικά τον καλωσορίζω, και ακόμη περισσότερο για την Ουκρανία", δήλωσε.
Αλλά το στρατόπεδο που αντιτίθεται στους Κόστα και Στουμπ μπορεί να αποδειχθεί πολύ ισχυρό. Και αν το τίμημα της διατήρησης των κανόνων είναι ότι η Ουκρανία και η Μολδαβία μπορεί να χρειαστεί να περιμένουν μήνες, αν όχι χρόνια, για να δουν τις υποψηφιότητές τους να προχωρούν, οι χώρες αυτές είναι πρόθυμες να το πληρώσουν.
"Δεν μας πείθει καθόλου η αλλαγή των κανόνων του παιχνιδιού κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού, γιατί αυτό προτείνουν κάποιοι", δήλωσε ανώτερος διπλωμάτης της ΕΕ.
"Εάν κάνετε ψηφοφορία με ειδική πλειοψηφία [για να προωθήσετε την ενταξιακή διαδικασία], υπάρχει πολύ μεγάλος κίνδυνος η διαδικασία να πολιτικοποιηθεί εξαιρετικά", πρόσθεσε.
Μια ακόμη μεγαλύτερη πρόκληση είναι ότι για να αλλάξουν οι κανόνες, θα πρέπει να συμφωνήσουν και τα 27 κράτη-μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Ουγγαρίας, κάτι που δεν είναι εφικτό, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
"Εάν έπρεπε να αλλάξουμε ή να εξελίξουμε τη διαδικασία λήψης αποφάσεων, αυτό θα έπρεπε επίσης να αποφασιστεί μέσω ομοφωνίας, κάτι που δεν φαίνεται να είναι δυνατό σήμερα", δήλωσε αξιωματούχος της γαλλικής Προεδρίας.
Για την Ουκρανία
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η Ουκρανία "ανήκει στην ΕΕ", υποστηρίζοντας ότι το Κίεβο θα μπορούσε να επιτύχει την πλήρη ένταξη έως το 2030, εάν συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις.
Το Κίεβο έχει προβεί σε μεταρρυθμίσεις και έχει πραγματοποιήσει εκτεταμένες συνομιλίες με τους ομολόγους του στις Βρυξέλλες, αλλά από νομική άποψη οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες, η Ουγγαρία μπορεί να εμποδίσει τις επίσημες συνομιλίες.
Η Μολδαβία βρίσκεται στην ίδια κατάσταση. Η υποψηφιότητα του Κισινάου για ένταξη στο μπλοκ είναι συνδεδεμένη με εκείνη της Ουκρανίας, πράγμα που σημαίνει ότι δεν μπορεί να προχωρήσει όσο η υποψηφιότητα του Κιέβου παραμένει μπλοκαρισμένη.
Οι ασυνήθιστοι σύμμαχοι του Όρμπαν
Το Politico βλέπει πιθανές αντιδράσεις από ηγέτες που θεωρούν ότι το δικαίωμα στο βέτο είναι βαθιά συνδεδεμένο με την εθνική κυριαρχία.
Για παράδειγμα η Ελλάδα, η οποία αντιτίθεται εδώ και καιρό σε ένα αίτημα ένταξης της Τουρκίας. Η Αθήνα στηρίζεται στο βέτο της ως μέσο για να εγγυηθεί ότι η Άγκυρα δεν θα ενταχθεί ποτέ στην ΕΕ - ακόμη και αν η υποψηφιότητα της Τουρκίας έχει νομικά ανασταλεί, γράφει το ειδησεογραφικό μέσο.
"Σε αυτή την πρόταση είμαστε πολύ επιφυλακτικοί", δήλωσε Έλληνας αξιωματούχος, αναφερόμενος στην πρόταση του Κόστα για την τροποποίηση των κανόνων.
Το Παρίσι έχει επίσης ιστορικά αντιταχθεί στην ένταξη της Τουρκίας στο μπλοκ, με τον Μακρόν να λέει στον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μόλις το 2018 ότι δεν υπήρχε καμία πιθανότητα να προχωρήσει η υποψηφιότητα της Άγκυρας.
Το ίδιο ισχύει και για τη Βουλγαρία, η οποία θέλει να είναι σε θέση να εμποδίσει την είσοδο της Βόρειας Μακεδονίας στο μπλοκ, ή την Κροατία, η οποία ιστορικά αντιτίθεται στην ένταξη της Σερβίας.
"Προφανώς οι Ούγγροι μπλοκάρουν τους Ουκρανούς", δήλωσε ο πρώτος διπλωμάτης της ΕΕ.
"Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Οι Βούλγαροι θέλουν να είναι σε θέση να μπλοκάρουν τη Βόρεια Μακεδονία, οι Κροάτες θέλουν να είναι σε θέση να ελέγχουν τους Σέρβους, η Ελλάδα και η Κύπρος δεν θέλουν να πλησιάσει η Τουρκία περισσότερο στην ΕΕ, και η Ελλάδα θα ήθελε επίσης να παρακολουθεί την Αλβανία", πρόσθεσε ο διπλωμάτης.
Δημόσια, οι ηγέτες της ΕΕ μπορεί να αντιταχθούν στον αποκλεισμό της Ουκρανίας από την Ουγγαρία. Αλλά κεκλεισμένων των θυρών, πολλοί μπορεί να τον θεωρούν "βολικό", καταλήγει το Politico.
