Το νέο σχέδιο του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για το τέλος του πολέμου στη Γάζα είναι, στην ουσία, ένα τελεσίγραφο προς τη Χαμάς: να απελευθερώσει ομήρους, να εγκαταλείψει τα όπλα και να παραδοθεί — ή να αντιμετωπίσει όλη τη δύναμη του ισραηλινού στρατού με την ρητή υποστήριξη των ΗΠΑ.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι το Ισραήλ θα έχει τη "πλήρη υποστήριξή" του για να ολοκληρώσει το έργο, εάν η Χαμάς απορρίψει την πρόταση, και οι ισραηλινές δυνάμεις μαζί με άρματα μάχης έχουν εισέλθει πλέον στην καρδιά της Πόλης της Γάζας, από την οποία έχουν εκτοπιστεί 800.000 Παλαιστίνιοι.
Με αυτή την έννοια, η πρόταση είναι οικεία — και είναι του είδους των προτάσεων τις οποίες η Χαμάς έχει επανειλημμένα απορρίψει κατά τη διάρκεια του πολέμου, σημειώνει σε ανάλυσή του το πρακτορείο Bloomberg.
Το Ισραήλ έχει δηλώσει για το μεγαλύτερο μέρος των δύο τελευταίων ετών ότι ο πόλεμος θα μπορούσε να τελειώσει αύριο αν η Χαμάς επέστρεφε τους ομήρους, αποστρατιωτικοποιείτο και εξοριζόταν από τη Γάζα. Το νέο σχέδιο δεν κάνει, επίσης, καμία ουσιαστική, άμεση πρόταση για παλαιστινιακό κράτος, έναν στόχο που υποστηρίζεται από μεγάλο μέρος του κόσμου.
Το σχέδιο 20 σημείων του Τραμπ, το οποίο ανακοινώθηκε σε κοινή συνέντευξη Τύπου στον Λευκό Οίκο με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, περιλαμβάνει νέα στοιχεία, όπως μια προσφορά αμνηστίας σε κάθε μέλος της Χαμάς που παραδώσει το όπλο του και δεσμευτεί σε συνύπαρξη.
Επίσης απομακρύνεται από την προηγούμενη ιδέα του Τραμπ περί έξωσης των κατοίκων της Γάζας και υπόσχεται μαζική αύξηση της βοήθειας και διεθνή εμπλοκή για την ανοικοδόμηση της κατεστραμμένης παράκτιας ζώνης.
Το βασικό ερώτημα, ωστόσο, είναι αν οι ηγέτες της Χαμάς αισθάνονται αρκετά ηττημένοι και πιεσμένοι ώστε να αποδεχτούν τελικά μια πρόταση που έχουν απορρίψει για πολύ καιρό. Η Χαμάς, την οποία οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ένωση χαρακτηρίζουν τρομοκρατική οργάνωση, θεωρεί τον εαυτό της κίνημα αντίστασης αφοσιωμένο στην καταστροφή του Ισραήλ.
Ένας αξιωματούχος της Χαμάς, ο Μαχμούντ Μαρντάουι, δήλωσε στο Al Jazeera ότι το σχέδιο δεν έχει ακόμη παραληφθεί από την οργάνωση και ότι θα το μελετήσουν μαζί με άλλες πολιτικές παρατάξεις όταν το έχουν στα χέρια τους.
Ωστόσο, η Άνελ Σάιλιν, ερευνήτρια στο Quincy Institute η οποία παραιτήθηκε από το αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την πολιτική του στη Γάζα, είπε ότι οι ΗΠΑ μπορούν "να αναμένουν ένα ‘όχι’ από τη Χαμάς" — κάτι που, όπως πρόσθεσε, θα χρησιμοποιηθεί για να παρουσιαστούν οι Παλαιστίνιοι ως εκείνοι που εμποδίζουν την ειρήνη.
Πολλοί υποστηρικτές των Παλαιστινίων απέρριψαν το σχέδιο ως προσπάθεια πολιτικής νομιμοποίησης για τη συνέχιση γενοκτονίας στη Γάζα, σε μια περίοδο όπου ολόκληρος ο κόσμος καταδικάζει τις ενέργειες εκεί.
"Είναι μια προσπάθεια να δημιουργηθεί μια αμερικανικά υποστηριζόμενη πολιτική κάλυψη για τη συνέχιση της γενοκτονίας στη Γάζα", είπε ο Yousef Munayyer, επικεφαλής του προγράμματος Παλαιστίνης – Ισραήλ στο Arab Center της Ουάσιγκτον.
Ωστόσο, ο Jonathan Panikoff από το Πρόγραμμα Μέσης Ανατολής του Atlantic Council είπε ότι ένα νέο στοιχείο στην τρέχουσα πρόταση είναι πως ο Τραμπ λέει ότι η Κατάρ και η Τουρκία — παραδοσιακοί σύμμαχοι της Χαμάς — φέρονται να εντάσσονται στο σχέδιο, μαζί με άλλες χώρες της περιοχής.
"Αυτό που είναι θεμελιωδώς διαφορετικό τώρα είναι ότι η Χαμάς θα αντιμετωπίσει ένα επίπεδο πίεσης από έναν ενωμένο — όχι μόνο αραβικό, αλλά ισλαμικό — κόσμο που θέλει να δει τον πόλεμο να τελειώνει και έχει υπογράψει ευρέως αυτό το πλαίσιο σημείων", είπε ο Panikoff.
Ταυτόχρονα, ο Νετανιάχου θα αντιμετωπίσει δικά του πολιτικά προβλήματα με αυτό το σχέδιο, που μπορεί να οδηγήσουν στην κατάρρευση της κυβέρνησής του και αναγκαστικές πρόωρες εκλογές, οι οποίες προς το παρόν δεν προβλέπονται για τουλάχιστον έναν χρόνο.
Υπουργοί στη δεξιά πτέρυγα του συνασπισμού του θέλουν να προσαρτήσουν και τη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, κάτι που το σχέδιο απορρίπτει.
Το σχέδιο προβλέπει επίσης ότι εάν η Παλαιστινιακή Αρχή, η οποία διοικεί μέρος της Δυτικής Όχθης, αναμορφωθεί επαρκώς τα επόμενα χρόνια, θα μπορούσε να οδηγηθεί σε "έναν αξιόπιστο δρόμο προς την παλαιστινιακή αυτοδιάθεση και κρατική υπόσταση", την οποία αναγνωρίζει ως την επιθυμία του παλαιστινιακού λαού.
Παρόλο που η αόριστη διαβεβαίωση για ενδεχόμενο δρόμο προς μια κρατικότητα δεν είναι πιθανό να κερδίσει υποστηρικτές ενός παλαιστινιακού κράτους, οποιαδήποτε αναφορά στην παλαιστινιακή κυριαρχία θα μπορούσε να καταστρέψει τη συμφωνία μεταξύ των Ισραηλινών που τη θεωρούν ανταμοιβή της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου.
Η γλώσσα περί κρατικότητας είναι ιδιαίτερα απρόσφορη στο δυνατό κίνημα των εποίκων στο Ισραήλ, που έχει έντονη εκπροσώπηση στην παρούσα κυβέρνηση.
Δεν υπάρχουν επίσης χρονοδιαγράμματα στο σχέδιο για την επανατοποθέτηση των ισραηλινών στρατευμάτων, ούτε για την αναμόρφωση της Παλαιστινιακής Αρχής, πράγμα που μπορεί να επιτρέψει στο Ισραήλ να επιμηκύνει τη διαδικασία.
Ο πόλεμος στη Γάζα ξεκίνησε σχεδόν δύο χρόνια πριν, όταν χιλιάδες μέλη της Χαμάς εισέβαλαν στο Ισραήλ, σκοτώνοντας 1.200 ανθρώπους και απάγοντας 250. Η ισραηλινή αντεπίθεση έχει στοιχίσει τη ζωή σε 66.000 άτομα, ενόπλους και αμάχους, σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας της Γάζας, που ελέγχεται από τη Χαμάς.
"Αυτό είναι ένα άνοιγμα", είπε ο Ghaith al‑Omari, ανώτερος ερευνητικός σύμβουλος στο The Washington Institute και σύμβουλος της παλαιστινιακής διαπραγματευτικής ομάδας στις αρχές της δεκαετίας του 2000. "Ο διάβολος που κρύβεται στις λεπτομέρειες θα καθορίσει τα πάντα, αλλά αυτή είναι η μεγαλύτερη ώθηση προς τα μπρος που έχω δει" για να τερματιστεί ο πόλεμος.
