Ανταπόκριση από την Ιερουσαλήμ
Λίγο προτού ολοκληρωθεί η χθεσινή ομιλία του Βενιαμίν Νετανιάχου στην ΓΣ του ΟΗΕ, το πρακτορείο Reuters μετέδωσε ότι οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ισραήλ και Συρίας για την διευθέτηση των συνοριακών τους διαφορών στην νότια Συρία βρίσκονται σε αδιέξοδο. Η αιτία του χθεσινού αδιεξόδου φέρεται να ήταν το αίτημα του Ισραήλ να συστήσει μόνιμο "ανθρωπιστικό διάδρομο" από το έδαφός του έως την επαρχία Σουέιντα της νότιας Συρίας, όπου κατοικεί συμπαγής πληθυσμός Δρούζων.
Πρόκειται για την τελευταία εξέλιξη μιας σειράς επαφών που δρομολογήθηκαν παρασκηνιακά από την αμερικανική διπλωματία κατά τους τελευταίους μήνες και πραγματοποιήθηκαν στο Μπακού, στο Παρίσι και στο Λονδίνο μεταξύ Ισραήλ και Συρίας, με κύριους συνομιλητές τον Ισραηλινό Υπουργό Στρατηγικών Υποθέσεων, Ρον Ντέρμερ, και τον Σύρο Υπουργό Εξωτερικών, Άσααντ Αλ-Σαϊμπάνι. Ωστόσο, όλα δείχνουν ότι το Στέιτ Ντιπάρτμεντ θεωρεί πως το περιθώριο της φετινής Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ ενέχει το κατάλληλο momentum για να "κλείσει" μια συμφωνία συνοριακών διευθετήσεων μεταξύ Ισραήλ και Συρίας, που θα μπορούσε να επιστεγαστεί ακόμα και από μια εντυπωσιακή τριμερή συνάντηση των Τραμπ, Νετανιάχου και Αλ-Σάρα.
Τι επιδιώκει η Συρία
Το βασικό αίτημα της συριακής κυβέρνησης είναι η απόσυρση των ισραηλινών στρατευμάτων που εγκαταστάθηκαν στην νεκρή ζώνη των Υψωμάτων του Γκολάν και στην νότια Συρία από τις αρχές Δεκεμβρίου 2024, μόλις κατέρρευσε το καθεστώς Άσαντ. Ζητά επίσης την επιστροφή της διεθνούς ειρηνευτικής δύναμης στην νεκρή ζώνη και να απορριφθεί κάθε σκέψη περί αυτονομίας των Δρούζων – γεγονός που θα ενθάρρυνε φυγόκεντρες τάσεις των Κούρδων και των Αλαουϊτών στις βόρειες συριακές επαρχίες. Βασικό επιχείρημα της Δαμασκού είναι ότι το καθεστώς του απομάκρυνε την παρουσία του Ιράν από τη συριακή επικράτεια – και επομένως, "δεν εξηγούνται πλέον οι ισραηλινές ανησυχίες για την ασφάλειά του", όπως έχει δηλώσει κατά καιρούς ο Πρόεδρος Αλ-Σάρα.
Τι επιδιώκει το Ισραήλ
Αντιθέτως, το Ισραήλ δεν έχει πειστεί ότι το καθεστώς Αλ-Σάρα ελέγχει πλήρως τη Συρία και, ως εκ τούτου, κάθε συμφωνία με τη σημερινή κυβέρνηση της Δαμασκού ενδέχεται να δημιουργήσει νέα τετελεσμένα, που θα προκαλέσουν νέους κινδύνους για την ισραηλινή ασφάλεια, όταν η Συρία θα γνωρίσει νέες καθεστωτικές ανατροπές. Με βάση αυτό το κριτήριο, οι Ισραηλινοί ζητούν να θεσπιστεί ζώνη απαγόρευσης πτήσεων και απαγόρευση της παρουσίας συριακών στρατιωτικών δυνάμεων στην νότια Συρίας. Απορρίπτουν, επίσης, την ιδέα να αποσυρθεί ο ισραηλινός στρατός από την νεκρή ζώνη - και οπωσδήποτε όχι από τους συριακούς πρόποδες των Υψωμάτων του Γκολάν – και τέλος, επιδιώκεται να αποδοθεί ευρεία αυτονομία στους Δρούζους της επαρχίας Σουέιντα, θέτοντάς τους υπό την προστασία του.
Παράλληλα, επί του πεδίου η ισραηλινή στρατιωτική διείσδυση πέτυχε ήδη τον σχηματισμό Δρουζικής πολιτοφυλακής, δυναμικότητας περίπου χιλίων Δρούζων μισθοφόρων, υπό την ηγεσία του τοπικού Σεΐχη Χίκματ Αλ-Χίτζρι της επαρχίας Σουέιντα, ο οποίος είχε προαναγγείλει ότι προχθές, Πέμπτη 25/9, θα ανακοίνωνε επισήμως την "αυτοδιάθεση" των ομοεθνών του της νότιας Συρίας – μία κίνηση που μετατέθηκε "μέχρι νεωτέρας", προφανώς κατόπιν ισραηλινών προτροπών και διαβεβαιώσεων.
‘Εντονο παρασκήνιο
Ωστόσο, παρά τις πολλές δυσοίωνες εξελίξεις, οι παρασκηνιακές επαφές Ισραήλ-Συρίας τυπικά φέρεται να συνεχίζονται, πρωτίστως για να μην δυσαρεστηθούν οι Αμερικανοί διαμεσολαβητές - και όπως όλα δείχνουν, κατά την κρίσιμη κατ’ ιδίαν συνάντηση των Τραμπ-Νετανιάχου μεθαύριο Δευτέρα (29/9), εκτός από την κατάσταση στη Γάζα, στο τραπέζι θα τεθεί και το διαπραγματευτικό "πινγκ-πονγκ" Ισραήλ-Συρίας, το οποίο μάλλον δεν μπορεί να συνεχίζεται επ’ αόριστον.
Πηγή: Deutsche Welle
