Η απόφαση των ΗΠΑ να μειώσουν τη στρατιωτική στήριξη προς τις χώρες της Βαλτικής, με την έγκριση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στην αμερικανική στρατηγική και προκαλεί ανησυχίες στην Ευρώπη.
Αξιωματούχοι του Πενταγώνου συναντήθηκαν στα τέλη Αυγούστου με ομάδα Ευρωπαίων διπλωματών και τους μετέφεραν ένα αυστηρό μήνυμα: οι Ηνωμένες Πολιτείες σχεδιάζουν να περιορίσουν μέρος της στρατιωτικής βοήθειας προς τη Λετονία, τη Λιθουανία και την Εσθονία.
Σύμφωνα με το Reuters, ο Αμερικανός αξιωματούχος Ντέιβιντ Μπέικερ δήλωσε στη συνάντηση ότι η Ευρώπη πρέπει να μειώσει την εξάρτησή της από τις ΗΠΑ. Υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις θα στρέψουν την προσοχή τους σε άλλες προτεραιότητες, όπως η άμυνα της ίδιας της χώρας.
Ορισμένοι Ευρωπαίοι διπλωμάτες εξέφρασαν ανησυχία ότι η κίνηση αυτή θα μπορούσε να ενθαρρύνει τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Την περασμένη Παρασκευή, οι φόβοι τους φαίνεται να επιβεβαιώθηκαν.
Ρωσικά μαχητικά MiG-31 εισήλθαν στον εναέριο χώρο της Εσθονίας για περίπου δέκα λεπτά, σύμφωνα με τις αρχές της χώρας, πριν αναχαιτιστούν από ιταλικά F-35. Η Ρωσία αρνήθηκε ότι παραβίασε τον εναέριο χώρο της Εσθονίας, υποστηρίζοντας ότι τα αεροσκάφη της πετούσαν πάνω από διεθνή ύδατα. Λίγες ώρες αργότερα, ρωσικά αεροσκάφη πλησίασαν πλατφόρμα πετρελαίου στην Πολωνία, σύμφωνα με τις πολωνικές αρχές, ενώ την προηγούμενη εβδομάδα, ρωσικά drones είχαν καταρριφθεί στην Πολωνία.
Περιορισμένη η αντίδραση των ΗΠΑ στις ρωσικές παραβιάσεις
Η αντίδραση των Ηνωμένων Πολιτειών σε αυτά τα περιστατικά ήταν μέχρι στιγμής περιορισμένη. Ο Πρόεδρος Τραμπ δεν αναφέρθηκε στο τελευταίο περιστατικό παρά αρκετές ώρες αργότερα, λέγοντας ότι μπορεί να πρόκειται για "μεγάλο πρόβλημα".
Στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούνιο, ο Τραμπ επαίνεσε τους Ευρωπαίους ηγέτες και τον επόμενο μήνα απείλησε επανειλημμένα τη Ρωσία με κυρώσεις. Ωστόσο, η άκαρπη σύνοδος με τον Πούτιν δεν απέφερε καμία πρόοδο και κατέληξε σε σημαντική οπισθοδρόμηση για το Κίεβο, με τον Τραμπ να δηλώνει ότι ότι μια εκεχειρία στην Ουκρανία δεν είναι προϋπόθεση για μια διαρκή ειρήνη, θέση που συμμερίζεται ο Πούτιν, αλλά όχι οι Ευρωπαίοι.
Μετά από μήνες προσπαθειών για επίλυση ή μεσολάβηση σε μερικές από τις πιο δύσκολες διεθνείς συγκρούσεις, ο Τραμπ έχει σε μεγάλο βαθμό αποσυρθεί από τη διπλωματία τις τελευταίες εβδομάδες. Αντίθετα, έχει αφήσει τους συμμάχους να αναλάβουν πρωτοβουλίες, περιοριζόμενος μόνο σε απομακρυσμένες υποσχέσεις αμερικανικής βοήθειας.
Ο Αμερικανός πρόεδρος στρέφει όλο και περισσότερη προσοχή σε εσωτερικά ζητήματα, όπως η καταπολέμηση του εγκλήματος, η αντιμετώπιση αυτού που αποκαλεί "βίαιη αριστερή τρομοκρατία" και η αναμόρφωση της διαδικασίας της βίζας.
Επιφυλακτικός ο Τραμπ σε κάθε εξωτερική εμπλοκή των ΗΠΑ
Μετά από ένα έντονο καλοκαίρι διπλωματίας, ο Τραμπ ενημέρωσε τους Ευρωπαίους ότι πρέπει να επιβάλουν αυστηρές κυρώσεις σε αγοραστές ρωσικού πετρελαίου, αν θέλουν η Ουάσινγκτον να εντείνει την οικονομική πίεση στη Μόσχα για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Επιπλέον, αφού πέρασε τους πρώτους μήνες της θητείας του προσπαθώντας να εξασφαλίσει εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και της Χαμάς, πρόσφατα έχει δείξει αδιαφορία για κινήσεις του Ισραήλ που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τη δυνατότητα επίτευξης συμφωνίας για τερματισμό του πολέμου στη Γάζα.
Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου εξέφρασαν διαμαρτυρίες όταν το Ισραήλ βομβάρδισε ένα γραφείο της Χαμάς στο Κατάρ, αλλά δεν ελήφθη καμία περαιτέρω ενέργεια.
Όταν το Ισραήλ προχώρησε σε αμφιλεγόμενη στρατιωτική επιχείρηση στην πόλη της Γάζας, ο Τραμπ δεν αντέδρασε, ακόμη και όταν Ευρωπαίοι και Άραβες σύμμαχοι καταδίκασαν την κίνηση, η οποία φαινόταν πιθανό να υπονομεύσει τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.
Το γεγονός ότι ο Τραμπ θα ήταν επιφυλακτικός ως προς την εμπλοκή των ΗΠΑ σε μεγάλες συγκρούσεις δεν προκαλεί έκπληξη, καθώς κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, πέρασε δύο χρόνια επιχειρηματολογώντας ότι η χώρα ήταν στρατιωτικά υπερφορτωμένη.
Το πρόβλημα της αξιοπιστίας
Παρόλα αυτά, οι αναλυτές ανησυχούν ότι η χλιαρή αντίδραση των ΗΠΑ στις πρόσφατες ρωσικές προκλήσεις θα ενθαρρύνει τον Πούτιν να προχωρήσει σε πιο επιθετικές κινήσεις.
Αρκετοί Ευρωπαίοι διπλωμάτες στην Ουάσινγκτον παραδέχθηκαν ότι έχουν εξαντληθεί από τη μεταβαλλόμενη στάση του Τραμπ απέναντι στη Ρωσία, εκφράζοντας φόβους πως μια ενδεχόμενη νέα σκλήρυνση της στάσης του θα στερείται αξιοπιστίας.
Σε μια έντονη τηλεδιάσκεψη με Ευρωπαίους εταίρους στις 4 Σεπτεμβρίου, ο Τραμπ υποστήριξε ότι τα ευρωπαϊκά κράτη περιμένουν από τις ΗΠΑ να τα "διασώσουν", την ώρα που οι ίδιες οι χώρες εξακολουθούν να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο, σύμφωνα με δύο αξιωματούχους που ενημερώθηκαν για το περιεχόμενο της συνομιλίας.
Την επόμενη εβδομάδα, ο Τραμπ είπε σε αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι θα έπρεπε να επιβάλουν δασμούς 100% στην Κίνα και την Ινδία, για τις συναλλαγές τους με τη Ρωσία. Μάλιστα, παρουσίασε μια τέτοια κίνηση ως προϋπόθεση για οποιαδήποτε αμερικανική δράση, σύμφωνα με αξιωματούχο.
Οι υποστηρικτές του Τραμπ λένε ότι απλώς απαιτεί από την Ευρώπη να αναλάβει η ίδια την ευθύνη της ασφάλειάς της. Ωστόσο, κάποιοι διπλωμάτες υποπτεύονται παγίδα. Τονίζουν ότι τέτοια μέτρα δύσκολα θα μπορούσαν να υλοποιηθούν, καθώς η ΕΕ προτιμά τις κυρώσεις από τους δασμούς. Δύο ανώτεροι Ευρωπαίοι διπλωμάτες στην Ουάσινγκτον σημειώνουν μάλιστα ότι πρόσφατα ο Τραμπ είχε αναφερθεί στην χαλάρωση των εμπορικών περιορισμών με την Ινδία.
Παραμένει έτσι αβέβαιο αν η παραβίαση του εναέριου χώρου της Εσθονίας θα αλλάξει τους υπολογισμούς του Τραμπ.
Η αμερικανική πλευρά πάντως, δεν φάνηκε να επηρεάζεται ούτε από επιστολή βουλευτών της Εσθονίας, της Λιθουανίας και της Λετονίας την περασμένη εβδομάδα, με την οποία ζητούσαν επανεξέταση του σχεδίου για περικοπές στη στρατιωτική βοήθεια.
"Πολλοί από τους Ευρωπαίους συμμάχους μας είναι ανάμεσα στις πλουσιότερες χώρες του κόσμου", σχολίασε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου. "Είναι απολύτως ικανοί να χρηματοδοτήσουν αυτά τα προγράμματα, αν το επιλέξουν".
Πηγή: ERTnews, Reuters
