Ο Ντόναλντ Τραμπ και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσαν την Κυριακή μια νέα εμπορική συμφωνία ΗΠΑ - Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία αποτρέπει έναν ανοιχτό εμπορικό πόλεμο μεταξύ των δύο οικονομικών υπερδυνάμεων. Ωστόσο, παραμένουν ερωτήματα για τη συνολική εικόνα της συμφωνίας.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε επιβολή δασμών 15% στα περισσότερα ευρωπαϊκά προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ, έναντι ποσοστού 30% με το οποίο είχε αρχικά απειλήσει τις Βρυξέλλες. Αν και ο συντελεστής μειώθηκε στο ήμισυ, η συμφωνία έχει προκαλέσει απογοήτευση σε αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεσμεύτηκε, σύμφωνα με τις δηλώσεις Τραμπ, να αγοράσει μέσα σε τρία χρόνια ενεργειακά προϊόντα αξίας 750 δισ. δολαρίων από τις ΗΠΑ – πετρέλαιο, φυσικό αέριο, πυρηνικά καύσιμα και ημιαγωγούς – και να επενδύσει επιπλέον 600 δισ. δολάρια στην αμερικανική οικονομία, περιλαμβανομένων και εξοπλιστικών προγραμμάτων.
Ο βρετανικός Guardian σταχυολογεί κομβικά σημεία που προκύπτουν από τις ανακοινώσεις Τραμπ - Φον Ντερ Λάιεν.
Πέντε σημεία-κλειδιά της συμφωνίας:
1. Παραμένει η αβεβαιότητα για επιμέρους κλάδους
Οι ΗΠΑ διατηρούν δασμούς 50% σε χάλυβα και αλουμίνιο, αν και η φον ντερ Λάιεν άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο αντικατάστασής τους με ποσοστώσεις. Ασαφές παραμένει το καθεστώς στον φαρμακευτικό κλάδο – παρά την αρχική δήλωση Τραμπ ότι εξαιρείται, ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι καλύπτεται από το 15%.
Εξαιρέσεις από τους δασμούς προβλέπονται για μια σειρά από κλάδους, όπως η αεροναυπηγική, συγκεκριμένα χημικά και γεωργικά προϊόντα, γενόσημα φάρμακα, εξοπλισμός ημιαγωγών και κρίσιμες πρώτες ύλες. Ωστόσο, παραμένει η αβεβαιότητα για προϊόντα όπως τα ευρωπαϊκά κρασιά και τα αποστάγματα.
2. Ρευστότητα και δυνατότητα μονομερών αλλαγών από τις ΗΠΑ
Η συμφωνία, σύμφωνα με τον αναλυτή Carsten Nickel (Teneo), είναι περισσότερο μια πολιτική δήλωση αρχών και όχι δεσμευτικό εμπορικό σύμφωνο. Αυτό αφήνει χώρο για διαφορετικές ερμηνείες ή ακόμη και μονομερείς τροποποιήσεις.
Όπως ανέφερε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος, ο Τραμπ διατηρεί το δικαίωμα να αυξήσει τους δασμούς εάν οι ευρωπαϊκές επενδύσεις δεν υλοποιηθούν όπως προβλέπει η συμφωνία.
3. Ανισορροπία εντός της Ιρλανδίας
Η συμφωνία δημιουργεί ανισορροπία μεταξύ Ιρλανδίας και Βόρειας Ιρλανδίας. Οι επιχειρήσεις στη βρετανική Βόρεια Ιρλανδία –που καλύπτονται από την εμπορική συμφωνία ΗΠΑ-Ηνωμένου Βασιλείου– απολαμβάνουν δασμούς 10%, σε αντίθεση με την υπόλοιπη, ανεξάρτητη Ιρλανδία που υπάγεται στο 15% ως μέλος της ΕΕ.
Το γεγονός ενδέχεται να δημιουργήσει εντάσεις σχετικά με τη Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής, καθώς η εμπορική ασυμμετρία επαναφέρει ανησυχίες για την ισορροπία στο νησί.
4. Απαισιοδοξία στη γερμανική βιομηχανία
Ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, καλωσόρισε τη συμφωνία ως μέσο αποφυγής ενός εμπορικού πολέμου, ο οποίος θα έπληττε σοβαρά τη γερμανική οικονομία. Ωστόσο, ο βιομηχανικός σύνδεσμος BDI εξέφρασε έντονη απογοήτευση. Ο εκπρόσωπος Βόλφγκανγκ Νιέντερμαρκ τόνισε ότι ακόμη και το 15% θα έχει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στη γερμανική εξαγωγική βιομηχανία.
Η Volkswagen δήλωσε ότι υπέστη ζημία 1,3 δισ. ευρώ το πρώτο εξάμηνο του έτους λόγω των υψηλότερων δασμών.
5. Οι δασμοί παραμένουν πολύ υψηλότεροι από τον ιστορικό μέσο όρο
Παρά την προσπάθεια της φον ντερ Λάιεν να παρουσιάσει τη συμφωνία ως επιτυχία που εξασφαλίζει "σταθερότητα" και "προβλεψιμότητα", οι δασμοί που συμφωνήθηκαν είναι πολύ υψηλότεροι από τον ιστορικό μέσο όρο. Η αρχική ευρωπαϊκή επιδίωξη για "μηδενικούς δασμούς" δεν επετεύχθη.
Όπως σημειώνει ο Χόλγκερ Σμιέντινγκ, επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg Bank: "Η αστάθεια περιορίζεται, αλλά η συμφωνία είναι μονόπλευρη υπέρ των ΗΠΑ. Η ΕΕ απλώς περιορίζει τη ζημιά σε σχέση με το καθεστώς πριν τις εμπορικές συγκρούσεις του Τραμπ".
Οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι οι αυξημένοι δασμοί θα επιβαρύνουν τους Αμερικανούς καταναλωτές, καθώς οι επιχειρήσεις αναμένεται να μετακυλήσουν το κόστος στις τιμές.
