Όλο και περισσότερα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζητούν την ενεργοποίηση του ισχυρότερου εμπορικού εργαλείου της ΕΕ – του λεγόμενου "μηχανισμού κατά της καταναγκαστικής οικονομικής πίεσης" (Anti-Coercion Instrument, ACI) – εάν δεν επιτευχθεί αποδεκτή συμφωνία με τις ΗΠΑ μέχρι την 1η Αυγούστου και ο Ντόναλντ Τραμπ υλοποιήσει την απειλή του για επιβολή δασμών 30% σε εξαγωγές από τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Αμερικής.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η πρωτοβουλία της Γαλλίας υπέρ της ενεργοποίησης του ACI έχει ήδη τη στήριξη άνω των επτά ευρωπαϊκών πρωτευουσών, όπως μεταδίδει το πρακτορείο Bloomberg. Ορισμένα κράτη-μέλη τηρούν πιο επιφυλακτική στάση, ενώ άλλα δεν έχουν ακόμη διαμορφώσει θέση.
Το θέμα συζητήθηκε στη συνεδρίαση των υπουργών Εμπορίου τη Δευτέρα, με τη γαλλική κυβέρνηση να τονίζει ότι η ΕΕ πρέπει να εξετάσει σοβαρά το ενδεχόμενο χρήσης του εργαλείου, που επιτρέπει την επιβολή εμπορικών αντιμέτρων σε εταίρους της Ένωσης. Μεταξύ άλλων, αυτά τα μέτρα θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν φορολόγηση των αμερικανικών τεχνολογικών κολοσσών, περιορισμούς σε αμερικανικές επενδύσεις ή αποκλεισμό αμερικανικών εταιρειών από δημόσιους διαγωνισμούς εντός της ΕΕ.
Ο Μπενζαμέν Αντάντ, υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Γαλλίας, δήλωσε στο Bloomberg:
"Σε αυτή τη διαπραγμάτευση πρέπει να δείξουμε ισχύ, ενότητα και αποφασιστικότητα. Μπορούμε να πάμε πέρα από τα αντίμετρα ύψους σχεδόν 100 δισ. ευρώ που έχει ανακοινώσει η Κομισιόν", αναφερόμενος στο ACI.
Από πλευράς της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διατηρεί προς το παρόν επιφυλακτική στάση, με την πρόεδρό της, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να δηλώνει την Κυριακή πως το ACI "προορίζεται για εξαιρετικές περιπτώσεις" και ότι "δεν έχουμε φτάσει ακόμη σε αυτό το σημείο".
Παρά την απειλή Τραμπ για δασμούς 30% στις περισσότερες ευρωπαϊκές εξαγωγές από τον επόμενο μήνα – πέραν των ήδη υφιστάμενων δασμών 25% σε αυτοκίνητα και εξαρτήματα και 50% σε χάλυβα και αλουμίνιο – οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-ΕΕ συνεχίζονται.
Ο eπίτροπος Εμπορίου της ΕΕ, Μάρος Σέφτσοβιτς, μεταβαίνει αυτή την εβδομάδα στην Ουάσιγκτον για νέες συνομιλίες, ενώ ο Ιρλανδός επίτροπος Μάικλ ΜακΓκραθ εξέφρασε την αισιοδοξία του για συμφωνία έως την 1η Αυγούστου, αν και τόνισε ότι η επιστολή του Τραμπ προκάλεσε "έκπληξη και απογοήτευση" στις Βρυξέλλες.
Προς γενικευμένη εμπορική σύγκρουση;
Αν τελικά ενεργοποιηθεί το ACI, η απόφαση ενδέχεται να οδηγήσει σε μια γενικευμένη εμπορική σύγκρουση με τις ΗΠΑ, καθώς ο Τραμπ έχει ξεκαθαρίσει ότι οποιαδήποτε ευρωπαϊκά αντίμετρα θα απαντηθούν με ακόμα πιο σκληρές κινήσεις από την πλευρά του.
Το ACI σχεδιάστηκε ως εργαλείο αποτροπής και απάντησης σε καταναγκαστικές εμπορικές πρακτικές τρίτων χωρών που επιχειρούν να επηρεάσουν τις κυρίαρχες πολιτικές αποφάσεις των κρατών-μελών της ΕΕ. Η χρήση του απαιτεί πρόταση από την Κομισιόν και έγκριση των κρατών-μελών. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, η ΕΕ επιδιώκει διαβούλευση με την εμπλεκόμενη χώρα και πιθανώς συνεργασία με άλλους εταίρους που υφίστανται αντίστοιχη πίεση.
Η εργαλειοθήκη αυτή θεσπίστηκε μετά την επιβολή δασμών από τις ΗΠΑ στην προηγούμενη θητεία Τραμπ, καθώς και λόγω της υπόθεσης Λιθουανίας–Κίνας, όταν το Πεκίνο επέβαλε περιορισμούς στις λιθουανικές εξαγωγές εξαιτίας της σχέσης της χώρας με την Ταϊβάν.
